Imiesłowy - czym się charakteryzują, jak możemy je podzielić?

Ewa Rosiecka
Imiesłowy - czym są?Imiesłowy - czym są?
Źródło zdjęć: © Adobe Stock

Imiesłów to nieosobowa forma czasownika, która ma cechy składniowe oraz fleksyjne przymiotnika lub przysłówka. Stosujemy go często mimowolnie, przez co łatwo jest popełnić błąd i wstawić go nie tam, gdzie być powinien, a umiejętność budowania poprawnych językowo zdań jest przydatna nie tylko na egzaminie ósmoklasisty, ale także przez całe późniejsze życie. Jakie są rodzaje imiesłowów? Czym się charakteryzują?

Imiesłów a czasownik

Imiesłów jest czasownikiem, dlatego jego charakterystykę warto rozpocząć od określenia, czym jest czasownik. To część mowy opisująca zachowanie się podmiotu, określa go też, co warto podkreślić w sposób dynamiczny. Formalnie jest zależny od określanego wyrazu.

Gdy mówimy o czasowniku, zwykle mamy na myśli słowo osobowe, za jego pomocą wyrażamy liczbę, osobę, czas, stronę i tryb czynności. Możemy podzielić go na niedokonane i dokonane.

Jakie są rodzaje imiesłowów?

Imiesłowy dzielimy na:

  • przymiotnikowe;
  • przysłówkowe.

Czym się charakteryzują?

Imiesłowy przymiotnikowe

Imiesłowy przymiotnikowe określają zachowania podmiotu, nie tworząc jednocześnie zdania, np. śpiewający człowiek, zapisana kartka.

Możemy je podzielić na:

  • imiesłowy czynne (myślący, biegnący);
  • imiesłowy bierne (przemyślany, zakupiony).

Istotną rolę przy tworzeniu imiesłowów biernych odgrywają końcówki: - ony, -ty. Imiesłowy czynne tworzymy od czasowników niedokonanych, poprzez dodanie końcówek fleksyjnych do tematu, np. -ący.

Imiesłowy przymiotnikowe z "nie" piszemy razem.

Imiesłowy przysłówkowe

Imiesłowy przysłówkowe są nieodmienne, niezależne od podmiotu, czyli określają go pośrednio. Tworzą równoważniki zdań, np. zgasiwszy światło, zabrał się do spania.

Imiesłowy przysłówkowe dzielą się na:

  • imiesłowy współczesne;
  • imiesłowy uprzednie.

W przeciwieństwie do imiesłowów przymiotnikowych, imiesłowy przysłówkowe z "nie" piszemy rozłącznie.

Wybrane dla Ciebie