Grupa krwi i RH

Już podczas pierwszej wizyty lekarskiej w czasie ciąży lekarz prowadzący zleca wykonanie całego panelu różnych badań, w tym między innymi oznaczenia grupy krwi kobiety ciężarnej oraz ewentualnego występowania u niej przeciwciał przeciwko antygenom krwinek czerwonych. Badanie to ma przede wszystkim na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między matką a dzieckiem i tym samym ocenę ryzyka wystąpienia zagrażającej życiu płodu choroby hemolitycznej. Konflikt serologiczny i choroba hemolityczna płodu są właśnie wynikiem niezgodności grupowej krwi matki i dziecka, która prowadzi do wytwarzania przez jej układ odpornościowy przeciwciał przeciw krwinkom czerwonym płodu. Stwierdzenie, że ryzyko konfliktu serologicznego jest podwyższone, obliguje do częstych kontroli u matki miana wspomnianych przeciwciał i tym samym pozwala na wczesne rozpoznanie i właściwe leczenie choroby hemolitycznej płodu.

Polecane wideo:

Grupy krwi

Dziedziczenie krwi

Dziedziczenie odbywa się według prawa Mendla, czyli reguły przekazywania cech dziedzicznych.

Grupy krwi są związane z występowaniem na powierzchni krwinek czerwonych pewnych substancji nazywanych antygenami. W zależności od rodzaju antygenów, które występują na krwinkach danego osobnika, mają one określoną grupę krwi, a ponadto wytwarzają przeciwciała skierowane przeciwko antygenom innych grup krwi. Układem grupowym o największym znaczeniu jest układ AB0. Według niego rozróżniamy osobników z grupą krwi 0, A1, A2, B, oraz AB. Kolejnym układem grupowym o równie dużym znaczeniu jest układ Rh. Wyróżniamy w nim osobników Rh dodatnich oraz Rh ujemnych, w zależności od występowania lub nie na powierzchni ich krwinek czerwonych tak zwanego antygenu D. Z medycznego punktu widzenia istotne jest to, że osobnikom o danej grupie krwi nie można przetaczać krwi osobników z inną grupą, gdyż posiadają oni przeciwciała skierowane przeciwko krwinkom tych grup, co prowadzi do dramatycznych w skutkach odczynów potransfuzyjnych. Natomiast w położnictwie oznaczanie grup krwi ma znaczenie w diagnostyce konfliktu serologicznego.

Konflikt serologiczny

Konflikt serologiczny jest wynikiem niezgodności w grupach krwi między matką a płodem, w wyniku której dochodzi do powstania przechodzących przez łożysko przeciwciał niszczących krwinki czerwone płodu, co jest powodem wystąpienia u niego objawów choroby hemolitycznej. Najczęściej przyczyną konfliktu jest niezgodność w układzie Rh. Polega to na tym, że Rh ujemną kobieta ciężarna wytwarza przechodzące przez łożysko przeciwciała anty-Rh, jeżeli jej dziecko po ojcu odziedziczyło grupę krwi Rh dodatnią i jeżeli dojdzie do kontaktu krwi takiej matki i takiego płodu, na przykład w trakcie krwawień w czasie ciąży, poronienia czy porodu.

Przeciwciała te z łatwością przechodzą przez łożysko i niszczą krwinki czerwone płodu. Prowadzi to do wystąpienia u niego choroby hemolitycznej przebiegającej z niedokrwistością, niedotlenieniem i uszkodzeniem wielu narządów, a w ostateczności do śmierci wewnątrzmacicznej płodu. Zwykle konflikt serologiczny nie ujawnia się w trakcie pierwszej ciąży, ponieważ do kontaktu krwi matki i dziecka dochodzi zazwyczaj dość późno, najczęściej w trakcie porodu, więc wspomniane przeciwciała zdążą się wytworzyć, ale nie stanowią one już zagrożenia dla dziecka. Stanowić mogą one jednak problem w kolejnych ciążach z dzieckiem Rh dodatnią, gdyż miano raz wytworzonych przeciwciał bardzo szybko może narastać, mogą one przejść przez łożysko i wywołać chorobę hemolityczną płodu.

Diagnostyka i profilaktyka konfliktu serologicznego

W czasie pierwszych wizyt kobiety ciężarnej u lekarza zleca się oznaczenie grupy krwi oraz badanie obecności przeciwciał przeciw antygenom krwinek czerwonych, za pomocą tak zwanego pośredniego testu antyglobulinowego, inaczej odczynu Coombsa. Jest to konieczne, jeśli istnieje niezgodność grupowa Rh między matką a ojcem dziecka. Jeśli przeciwciał takich nie stwierdzi się w pierwszym badaniu, należy je powtarzać w każdym trymestrze ciąży. Jeśli jednak okaże się już w pierwszym badaniu, że są one obecne, należy zbadać, jaki to rodzaj przeciwciał oraz oznaczyć ich miano. Wykrycie, że są to przeciwciała anty-Rh w niskich mianach zobowiązuje do comiesięcznej kontroli tego miana. Stwierdzenie jego narastania do wysokich wartości wymaga przeprowadzenia wnikliwej diagnostyki w celu potwierdzenia choroby hemolitycznej płodu i wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Profilaktyka wystąpienia konfliktu serologicznego w kolejnych ciążach polega na podaniu kobiecie Rh ujemnej immunoglobuliny anty-D w okresie do 72 godzin po porodzie pod warunkiem, że nie doszło jeszcze u niej do wytworzenia przeciwciał anty-Rh oraz potwierdzono, że noworodek ma grupę krwi Rh dodatnią. Ma to na celu zapobiec immunizacji matki w wyniku porodu. Postępuje się tak samo po każdym następnym porodzie. Ostatnio także zaleca się stosowanie tak zwanej profilaktyki śródciążowej polegającej na podaniu immunoglobuliny anty-D w 28. tygodniu ciąży, co również ma na celu zapobieganie immunizacji jeszcze w trakcie ciąży. Nie jest to jednak jeszcze powszechne postępowanie.

Komentarze

dyskusje na forum

Ciaza

Jadziagabi • ostatni post 2 tygodnie temu

1
Artykuły Grupa krwi i RH
Grupa krwi i czynnik Rh

Czynnik Rh

jest oznaczana jako Rh-. Informacje te (wraz z grupą krwi) są niezbędne do przetaczania krwi. Jeśli w trakcie tego procesu dojdzie do niezgodności (...) jest określany w dwóch wartościach - dodatniej...

Grupa krwi i czynnik Rh

Jaką grupę krwi będzie miało dziecko?

lub AB; jeśli jedno z rodziców ma grupę krwi AB, a drugie też AB, dziecko może mieć grupę krwi A, B lub AB. - Grupa krwi i RH - Badanie krwi (...)...

Badania przed ciążą

Grupa krwi i czynnik Rh

Grupa krwi to zestaw antygenów obecnych na krwinkach czerwonych. Istnieją różne układy grup krwi, jednak znany wszystkim układ AB 0 oraz czynnik Rh (...) , co zalicza go do grupy Rh-....

Konflikt serologiczny

Profilaktyka konfliktu serologicznego

Profilaktyka konfliktu serologicznego

takich zabiegów. * Konflikt serologiczny a ciąża * Jaką grupę krwi będzie miało dziecko? * Grupa krwi i RH (...) Każdy człowiek dziedziczy grupę krwi albo Rh+,...

Konflikt serologiczny

Dziedziczenie grupy krwi

sposób, ilustrując dobrze przy tym różnice między genotypem a fenotypem. - Badanie grupy krwi - Jaką grupę krwi będzie miało dziecko? - Grupa krwi i czynnik Rh - Badanie...

Badania w ciąży

Przeciwciała odpornościowe

Jednym z badań wykonywanych już na początku ciąży jest badanie obecności w osoczu krwi przeciwciał odpornościowych. Przeciwciała odpornościowe są to przeciwciała skierowane przeciwko antygenom krwinek czerwonych innych niż te na własnych...

Grupa krwi i czynnik Rh

Choroba hemolityczna

Choroba hemolityczna to bardzo poważny problem dotykający noworodków. W dzisiejszych czasach występuje on na szczęście rzadko, gdyż szeroko pojęta stała się profilaktyka i wiedza na temat tzw. konfliktu serologicznego. Do konfliktu serologicznego może...

Grupa krwi i czynnik Rh

Badanie grupy krwi

Badanie grupy krwi

Badanie grupy krwi może mieć ogromne znaczenie dla zdrowia i życia człowieka. Znajomość grupy krwi pozwala na bezpieczne wykonanie transfuzji krwi, gdy dojdzie do jej znacznej utraty w wyniku wypadku...

Dziecięce choroby

Konflikt krwi

Konflikt krwi

konfliktu jest niezgodność w zakresie czynnika Rh. Jeśli przyszła matka nie ma cechy Rh, czyli czynnik Rh w jej krwi jest ujemny (Rh-), a jej dziecko (...) Konflikt...

Badania w ciąży

Kalendarium badań w ciąży

Ciąża to nie tylko okres oczekiwania na narodziny dziecka, ale także czas, w którym musisz wykonywać znacznie więcej badań niż zwykle. Jeżeli chcesz zorientować się, na co dokładnie powinnaś się przygotować lub jakie badania możesz przeprowadzić, zapraszamy...