Edukacja wielokulturowa - na czym polega, jaki jest jej cel?

Wielokulturowość (ang. multiculturalism) to zjawisko związane z obecnością na jednym terenie wielu różnorodnych kultur o różnych językach, wyznaniach, obyczajach, tradycjach i systemie organizacji społecznej.

Czym różni się od międzykulturowości? Międzykulturowość to pogląd głoszący, że utrzymując kontakty z innymi kulturami, wzbogacamy naszą osobowość oraz zyskujemy umiejętności współdziałania z przedstawicielami innych narodowości.

Edukacja wielokulturowa jest modelem działań edukacyjnych, który uwzględnia potrzeby różnych grup kulturowych, zamieszkujących określone środowisko oraz motywuje je do aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie. Ma na celu:

• popularyzację wiedzy o społeczeństwach i kulturach świata;
• rozbudzanie ciekawości i chęci poznania innych kultur;
• nauczenie umiejętności życia w nowych społeczeństwach, a także akceptacji odmienności i tolerancji dla różnorodności obyczajowej i religijnej;
• nauczenie otwartości i umiejętności rozmowy;
• rozbudzanie refleksji nad swoją kulturą i pogłębianie wiedzy na jej temat;
• poszukiwanie podobieństw i dążenie do rozumienia różnic.

Zadaniem edukacji wielokulturowej jest wypracowane szacunku dla różnorodności w środowisku lokalnym, narodowym i międzynarodowym. Nieco inny jest cel edukacji międzykulturowej, której zadaniem jest poszerzanie własnej tożsamości jednostkowej i społecznej w wyniku kontaktu z innymi kulturami, a także propagowanie postaw dialogu i toleracji - tym właśnie różnią się te dwa nurty.

Według znawców tematu edukacja wielokulturowa powinna zostać rozpoczęta od jak najwcześniejszych lat, ponieważ otwarcie Polski na świat, poprzez wejście do Unii Europejskiej pociąga za sobą napływ imigrantów, dlatego dzieci i młodzież powinny być przygotowane do życia w wielokulturowym społeczeństwie.

Właściwa edukacja już od przedszkola to pewnego rodzaju integracja łącząca to, co świadczy o wyjątkowości danego dziecka z tym, co zyskuje przez kontakty z przedstawicielami innych kultur, zarówno rówieśnikami, jak i osobami dorosłymi.

Kolejne pokolenia powinny być wyposażone nie tylko w znajomość swojej kultury i jej historii, ale także w otwartość na inne kręgi kulturowe. Najlepiej, aby otwartość ta była kształtowana poprzez zabawę, rozbudzając ciekawość dziecka skierowaną w stronę innych kultur.

Dlaczego edukację wielokulturową powinno się wprowadzać już u przedszkolaków? U dzieci w tym wieku ważne jest przeciwdziałanie utrwaleniu i przenoszeniu stereotypów, dotyczących innych narodowości i ich kultur, które często wynoszą ze swojego rodzinnego domu oraz środowiska.

Stereotypy te pokazują maluchom daną kulturę w złym świetle, a nawet mogą budzić w nim lęki i nieuzasadnione obawy, które mogą z kolei w przyszłości powodować niepożądane reakcje.

Warto od najmłodszych lat uczyć dziecko tolerancji i akceptacji dla różnorodności, aby w przyszłości zmieniać świat na lepsze, różniąc się od siebie i dzięki temu wzajemnie dopełniając.