Droga, prędkość, czas. Jak zapamiętać tę zależność?

W pierwszej kolejności wyjaśnijmy, co to jest prędkość, droga, czas. W ten sposób łatwiej nam będzie zrozumieć zależności między tymi pojęciami i rozwiązywać zadania.

Prękość to ruch obiektu. Ma określoną wartość, kierunek i zwrot. Jeśli mówimy, że samochód jechał z prędkością 50 km/h, to nie oznacza, że całą drogę przebył mając tę wartość na liczniku. Jest to średnia wartości prędkości, którą oblicza się następująco:

• średnia wartość prędkości = przebyta droga : czas przebycia tej drogi

Za pomocą wzoru zapiszemy to tak:

gdzie:

• V śr [m/s] = średnia wartość prędkości [jednostką prędkości w systemie SI jest metr na sekundę, ale używa się też jednostki kilometr na godzinę]
• s [m] = droga przebyta z tą wartością prędkości
• t [s] = czas trwania ruchu

Znając prędkość danego obiektu, możemy też obliczyć, jaką drogę pokona w określonym czasie. Do tego potrzebny jest wzór:

Możemy też obliczyć czas, jaki zajmie pokonanie określonej drogi:

Zadanie, w których do obliczenia jest prędkość, droga, czas mogą mieć różny stopień trudności. Zacznij od tych najprostszych i kiedy będziesz je rozwiązywać bezproblemowo, zrób krok dalej. Jeśli pojawią się problemy lub pytania, poproś o pomoc nauczyciela, rodzica, kolegę lub koleżankę.

Pamiętaj też, by nie mieszać jednostek. Należy używać albo metrów i sekund, albo kilometrów i godzin. Niekiedy będzie trzeba te wartości przeliczyć, wówczas:

• dzielimy wartość prędkości przez 3,6, aby przeliczyć km/h na m/s,
• mnożymy wartość prędkości przez 3,6, aby przeliczyć m/s na km/h.

3,6, bo:

• jedna godzina to 60 minut po 60 sekund, czyli 3600 sekund,
• jeden kilometr to 1000 metrów.

Dla utrwalenia wiadomości, wykonaj kilka zadań:

1. Kierowca w ciągu 3 godzin przejechał odległość 150 km. Oblicz, z jaką średnią prędkością się poruszał.

Dane:

• t = 3 h
• s = 150 km
• V = ?

Podstawiamy wartości do wzoru:

• V = s : t, zatem: V = 150 : 3 = 50 km/h

Odpowiedź: Kierowca poruszał się ze średnią prędkością 50 km/h.

1. Oblicz, jaką drogę przebędziemy, jeśli będziemy poruszać się 3 godziny z podaną prędkością 10 km/h.

Dane:

• t = 3 h
• V = 10 km/h
• s = ?

Podstawiamy wartości do wzoru:

• s = v ∙ t, zatem: s = 10 km/h ∙ 3 h = 30 km

Odpowiedź: W trzy godziny pokonamy drogę 30 km.

1. Oblicz, w jakim czasie przebędziemy drogę 300 km, jeśli będziemy poruszać się z prędkością 15 km/h.

Dane:

• V = 15 km/h
• s = 300 km
• t = ?

Podstawiamy wartości do wzoru:

t = s : V, zatem: t = 300 km : 15 km/h = 200 h

Odpowiedź: 300 km pokonamy w 20 godzin.