Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni (recenzja)
Jest to bardzo ambitne i szczegółowo przeanalizowane opracowanie poświęcone baśni. Autor w akademicki wręcz sposób rozważa znaczenie baśni, podkreślając jej cechy charakterystyczne, odróżniające ją od mitu. Obrazuje on swoje teorie konkretnymi przykładami mitów, zaznaczając że posiadają różnorakie wersje.
Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni (recenzja)
W tym artykule:
Baśniowe dzieciństwo
Podkreśla, że właśnie baśń wywodząca się z folkloru daje dziecku więcej satysfakcji niż jakaś inna forma artystycznego przekazu. Zwraca uwagę na wielkie atuty baśni jako dzieła sztuki, które wnosi pozytywny wkład w wewnętrzny rozwój małego człowieka.
Baśń jako gatunek jest bliska dzieciom, bo baśniowe ujęcie świata jest zgodne z odbiorem rzeczywistości przez najmłodszych. Ot, chociażby odbieranie całego otaczającego je świata - zarówno ożywionego jak i nieożywionego - jako jednej całości.
Autor książki „Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni” jest krytycznie nastawiony do ilustrowania książek. Uważa on, że ilustracja w baśni - aczkolwiek chętnie widziana przez dziecko - ogranicza znacznie jego wyobraźnię i rozprasza je, zamiast koncentrować na fabule.
Baśniowe symbole
W książce odnajdziemy także analizę niektórych symboli pojawiających się zarówno w baśniach, jak i w mitach. Szeroko omówiono np. jabłko - symbol pojawiający się w baśni „Królewna Śnieżka”. Autor podkreśla również kwestię popadania w głęboki sen przez bohaterów baśni, którzy w ten sposób przekonują czytelnika o potrzebie odradzania się poprzez długotrwałe przebudzanie się.
Bardzo ciekawa jest interpretacja baśni „Kopciuszek”. Autor przypomina bardzo stare jej początki - sięgające IX w. p.n.e. Pierwsza wersja opowieści pojawiła się… w Chinach. I stąd tyle w baśni odwołań do stóp. Wszak w Chinach kobietom bandażowano je od dzieciństwa. Wiele wieków później Perrault nadał tej baśni postać, w jakiej jest znana do dzisiejszych czasów.
Warto znaleźć czas na lekturę „Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni”. Jest pozycją bardzo ambitną i niezwykle wnikliwie odkrywa przed nami tajniki gatunku. Może właśnie w świąteczny czas warto znaleźć drogocenną chwilę i dowiedzieć się, jak to właściwie było dawno, dawno temu i jak to na nas wpływa w naszym zabieganym życiu…
_B. Bettelheim
Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni
Wydawnictwo W.A.B.
Warszawa 2010_
