Bielik. Czym się charakteryzuje i jak długo żyje?

Bielik to największy z występujących w Polsce ptaków szponiastych. Zaliczany jest do gatunku podlegającego ścisłej ochronie. Powszechnie panuje przekonanie, że bielik to orzeł, ale jest to bardzo mylące stwierdzenie.

W rzeczywistości bielik należy do rodziny jastrzębiowatych – do podrodziny myszołowów. Charakteryzuje się ogromną rozpiętością skrzydeł, wręcz widowiskową - sięgającą nawet do 240 cm. Długość jego ciała nie przekracza 92 cm. Nazwa bielik nawiązuje do białego koloru ogona.

Bielik zaliczany jest do ptaków szponiastych, o ogromnej rozpiętości skrzydeł, które w trakcie lotu zwracają dużą uwagę nie tylko ze względu na rozmiar. Wyróżnia je też długi, bardzo szeroki, „palczasty" kształt.

Biały ogon bielika jest krótki, klinowaty, a dziób ma wyraźnie żółty kolor. Dorosłe osobniki, czyli te po 5 roku życia, mają brązowy odcień, z jaśniejszą, wpadającą w złoty brąz głowa i szyją. Samice zazwyczaj są nieco większe niż samce, a barwa upierzenia nie ma tu znaczenia.

Bieliki zdobywają pożywienie polując. W większości ich ofiarami są ryby i ptaki wodne, takie jak kaczki, łyski i perkozy, czasami nawet łabędzie. Bardzo rzadko zdarza im się zapolować na wybrane ssaki, np. zające, młode sarny czy gryzonie.

Ptaki te nie pogardzą również znalezioną padliną - jeśli taką znajdą, zjedzą i nawet podzielą się z innymi. Warto wiedzieć, że bielik ma wyjątkowo dobry wzrok, widzi bardzo ostro i wyraźnie, a jego oczy są niemal dwa razy większe niż ludzkie oczy.

Wyostrzony zmysł wzroku pomaga bielikowi w upolowaniu zwierzyny, choć nie zawsze jest to takie proste; ryby i ptaki są całkiem sprytne. Mimo doskonałego wzroku bieliki potrzebują czasu, by nauczyć się polować, więc młode, niewprawione osobniki, często grupują się w miejscach, w których w łatwy sposób zdobywa się pożywienie.

Średnia długość życia bielika to 30-40 lat. Potrafią budować ogromne gniazda - jedne z największych wśród tych, które samodzielnie budują ptaki. Ich średnica dochodzi nawet do 2 metrów. Waga takiego gniazda osiąga masę do 1 tony.

Bieliki zamieszkują Europę - głównie północną, środkową i wschodnią jej część. Występują w Islandii, we wschodniej Grenlandii aż po wschodnią Azję i na północ od Himalajów. W Polsce bielika można spotkać na obszarze całego kraju, choć w różnym zagęszczeniu.

Zwiększone występowanie odnotowuje się w zachodniej, północnej i północno wschodniej części Polski. Nasz kraj dla tych drapieżników jest także cennym zimowiskiem. Ptaki te zamieszkują właściwie wszystkie typy lasów - głównie bory, buczyny, a także nadrzeczne łęgi, zlokalizowane blisko stawów czy jezior. W Polsce wybierają stare i wysokie drzewa, zazwyczaj olchy, sosny i dęby.