Badanie kału a diagnoza owsicy

Przyjęło się, że aby rozpoznać obecność owsików, należy przeprowadzić badania laboratoryjne. W tym celu potrzebna jest próbka kału bądź wymaz z okolic odbytu, który wykonuje się przy pomocy specjalnego przylepca (trochę przypominającego taśmę klejącą).

W praktyce jednak badania takie nie mają potwierdzenia, a przede wszystkim brakuje gwarancji, że owsiki będę obecne właśnie w tej małej próbce. Dla pewności analizy należy wykonywać kilkakrotnie, chociaż i tak wynik nie jest stuprocentowo pewny. Zdarza się, że badania nie wykażą obecności owsików, mimo że osoba badana jest zakażona.

Inny sposób badania na obecność pasożytów polega na umieszczeniu w okolicach odbytu taśmy celofanowej, do której mają przykleić się jaja owsików. Badanie powinno być przeprowadzone rano, tuż po przebudzeniu a przed skorzystaniem z toalety. O ujemności testu można powiedzieć dopiero, gdy 3–4 kolejne próby nie wykażą obecności pasożytów.

Jeszcze inne badanie polega na robieniu zleconego przez lekarza wymazu. Z okolic odbytu pobiera się wydzielinę przy pomocy specjalnej pałeczki zakończonej celofanem. Wynik odczytuje się pod mikroskopem. Szacuje się, że wymaz z odbytu ma skuteczniejsze zastosowanie niż wcześniej przedstawione metody. O ile badanie kału jest mało skuteczne, o tyle trzykrotny wymaz z odbytu pozwala na wykrywalność w 90 proc. inwazji.

Aby podjąć próby stwierdzenia obecności pasożytów, trzeba być czujnym i przeanalizować stan zdrowia dziecka. Wiele objawów, które wydawałyby się nie mieć ze sobą nic wspólnego, w trakcie diagnozowania owsicy zaczyna układać się w jedną całość.

Do symptomów tych należą m.in.: uporczywy świąd w okolicach odbytu, bóle brzucha, nudności i wymioty, słaby przyrost masy ciała, osłabienie apetytu z jednoczesną dużą ochotą na słodycze, bóle głowy, zmęczenie, niespokojny sen, częste wybudzanie się w nocy, podkrążone oczy, trudności w koncentracji uwagi czy pojawiające się wysypki. Może również wystąpić nocne zgrzytanie zębami, jednak na pojawienie się tego symptomu mogą mieć wpływ również inne czynniki.

Niezaprzeczalnym faktem potwierdzającym obecność owsików w organizmie dziecka jest zobaczenie ich. Jak i kiedy należy to zrobić? Można odczekać dwie godziny po zaśnięciu dziecka, a potem obejrzeć, najlepiej świecąc latarką, okolice odbytu. W nocy lub nad ranem zapłodniona samica owsika kieruje się bowiem w kierunku odbytu i wydostaje się na zewnątrz, aby złożyć jaja. Oczywiście, droga do tego momentu jest dość długa.

Najpierw dziecko musiało połknąć inwazyjne jaja, a więc takie, które są zdolne do zarażania. Wędrują one do żołądka, by następnie wykluły się z nich larwy. Potem przemieszczają się w miejsce łączenia jelita cienkiego z grubym, aby tam dojrzewać przez ok. 3 tygodnie. Dopiero po tym czasie zapłodniona samica przedostaje się poza odbyt, żeby złożyć jaja. Jeśli dziecko podrapie się i włoży do buzi rękę z przeniesionymi jajami, może dojść do ponownego zarażenia.