5 najczęstszych niedoborów w diecie polskich dzieci. Ekspert podpowiada, jak im zapobiegać
Każdy dzień z przedszkolakiem to pasmo odkryć – nauka samodzielności, pierwsze przyjaźnie i godziny spędzone na zabawie. To właśnie w tym okresie dzieci potrzebują szczególnie dużo składników odżywczych, które wspierają ich intensywny rozwój. Tymczasem badania pokazują, że w diecie wielu przedszkolaków brakuje kluczowych składników odżywczych. Jakie są to niedobory i jak rodzice mogą im zapobiegać? Na te pytania odpowiada ekspertka BebiKlub.pl, Halina Dudek.
Dlaczego niedobory są tak częste?
Po 2. roku życia dzieci jedzą małe porcje, a ich apetyt bywa bardzo wybiórczy. Często niechętnie sięgają po ryby, warzywa liściaste czy nabiał, czyli produkty szczególnie bogate w ważne witaminy i składniki mineralne. Do tego dochodzi szybkie tempo życia całej rodziny, a w codziennym pośpiechu trudno zadbać o idealnie zbilansowaną dietę.
Co pokazują badania?
Według badania PITNUTS 2024 aż 95% dzieci po 1. roku życia otrzymuje zbyt mało witaminy D, a niedobory wapnia dotyczą 44% dzieci w Polsce[1].
To jednak nie wszystko. W średnich całodziennych racjach pokarmowych stwierdzono istotny niedobór także innych ważnych składników pokarmowych takich jak m.in. żelazo czy jod. Wartość energetyczna średniej całodziennej racji pokarmowej u ok. 70% dzieci była poniżej normy, podobnie zawartość tłuszczu, w tym kwasu linolowego oraz błonnika pokarmowego[2].
5 najczęstszych niedoborów w diecie przedszkolaka – dlaczego te składniki są ważne?
Witamina D
„Słoneczna witamina”, czyli witamina D, pełni w organizmie dziecka wiele istotnych funkcji. Jest niezbędna w procesach transportu wapnia, dlatego wpływa na proces wzrostu i budowy kości oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego[3]. Jak uniknąć jej niedoborów? Warto podawać dziecku m.in. ryby (np. makrelę atlantycką i łososia) czy żółtko jaja. Dodatkowo w porozumieniu z lekarzem pediatrą należy suplementować witaminę D, zależnie od dobowej ilości przyjętej z pokarmem[4].
Wapń
Wapń jest materiałem budulcowym kości i zębów, więc jest niezbędny do prawidłowego wzrostu i rozwoju niemowląt oraz małych dzieci[5]. Najbogatszym źródłem dobrze przyswajalnego wapnia są mleko i produkty mleczne. Przyswajanie wapnia z produktów roślinnych jest mniejsze ze względu na obecność związków, które utrudniają jego wchłanianie. Właśnie dlatego tak ważne jest, aby dziecko każdego dnia spożywało porcję produktów mlecznych, np. kefiru, jogurtu naturalnego czy sera białego lub żółtego[6].
Żelazo
Ten składnik pełni bardzo ważną rolę w rozwoju funkcji poznawczych. Bierze też udział w procesie tworzenia czerwonych krwinek[7]. Odpowiedni poziom żelaza w diecie może również wspierać układ odpornościowy[8]. Najwięcej żelaza znajduje się w produktach mięsnych, ale jego bogatym źródłem są również produkty roślinne, np. natka pietruszki, szpinak, jarmuż oraz suche nasiona roślin strączkowych. Dodatkowo dużą zawartością żelaza cechują się też jaja i ciemne pieczywo.
Jod
To kolejny ważny składnik, którego nie może zabraknąć w codziennym menu dziecka. Jod jest niezbędnym składnikiem potrzebnym do wytwarzania hormonów tarczycy. Bierze również udział w procesach przemiany materii i jest niezbędny do utrzymania prawidłowej temperatury ciała[9]. Można go znaleźć w żywności pochodzenia morskiego, czyli w rybach morskich (np. dorsz, halibut), a poza tym w mleku i produktach mlecznych oraz jajach.
Kwasy tłuszczowe
Omega3 i omega6 to tzw. dobre tłuszcze. Pomagają zachować prawidłowe funkcje organizmu w każdym wieku. Wpływają na rozwój mózgu, tkanki nerwowej i układu odpornościowego. Ich głównym źródłem są ryby i oleje roślinne, które często nie goszczą regularnie w menu przedszkolaków.
Jak rodzice mogą wspierać dietę dziecka?
Najlepszym rozwiązaniem jest różnorodna dieta, bogata w warzywa, owoce, nabiał, ryby, jaja i pełnoziarniste produkty zbożowe. Jednak w praktyce nie zawsze jest to proste. Wtedy pomocne mogą być produkty opracowane z myślą o dzieciach, wzbogacone w kluczowe witaminy i składniki mineralne.
Dlatego z myślą o dzieciach po 2. roku życia powstało Bebiko KIDS – odżywcza formuła na bazie mleka.
To ważne!
Dlaczego odżywcza formuła na bazie mleka? Ponieważ ta nazwa dokładnie opisuje, czym jest produkt – jego receptura bazuje na mleku krowim, które zostało wzbogacone w witaminy, składniki mineralne i inne składniki ważne w diecie dzieci po 2. roku życia. Dzięki temu taka formuła dostarcza dziecku więcej ważnych składników takich jak żelazo, witamina D czy jod niż samo mleko krowie.
Bebiko KIDS to więcej niż mleko krowie[10], gdyż już 1 porcja (200 ml) Bebiko KIDS dostarcza więcej ALA (omega 3), jodu, żelaza i witaminy C niż 3 kubki mleka krowiego[11] i pokrywa ok. 30% dziennego zapotrzebowania na witaminę D kluczową dla wchłaniania wapnia.
Okiem eksperta
Niedobory w diecie przedszkolaków są częstsze niż mogłoby się wydawać, a ich konsekwencje mogą wpływać na harmonijny rozwój czy odporność dziecka. Warto więc świadomie komponować jadłospis i sięgać po rozwiązania, które w małej porcji dostarczają dużą ilość wartości odżywczych. Bebiko KIDS może stać się sprzymierzeńcem rodziców w codziennym dbaniu o prawidłowe żywienie dziecka i dawać pewność, że junior dostaje to, czego naprawdę potrzebuje – wyjaśnia Halina Dudek, ekspertka BebiKlub.pl.
Bebiko KIDS jest dostępne w dwóch wygodnych formatach – 200 ml do plecaka i 1L do wspólnych posiłków. Można je podawać na ciepło lub zimno, samodzielnie albo jako bazę do ulubionych dań dziecka.
Źródła:
[1] Główne wyniki badania „Kompleksowa ocena sposobu żywienia dzieci w wieku od 5. m. ż. do 6. r. ż. Badanie przekrojowe, ogólnopolskie 2024 rok - PITNUTS 2024” prezentowane podczas konferencji prasowej 10 kwietnia 2025.
[2] Tamże.
[3] Normy żywienia dla populacji Polski i ich zastosowanie pod red. M. Jarosz i in. NIZP-PZH, 2020.
[4] Rusińska A., Płudowski P. i wsp. Zasady suplementacji i leczenia witaminą D – Nowelizacja 2018 r., Postępy Neonatologii 2018;24(1).
[5] Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia. Praktyczne zastosowanie norm i zaleceń żywieniowych pod red. H. Weker i wsp. Instytut Matki i Dziecka, 2020.
[6] Poradnik żywienia dziecka w wieku od 1. do 3. roku życia. Praktyczne zastosowanie norm i zaleceń żywieniowych pod red. H. Weker i wsp. Instytut Matki i Dziecka, 2020.
[7] Normy żywienia dla populacji Polski pod red. Rychlik E. i wsp. NIZP-PZH, 2024.
[8] Kościej i wsp. Rola wybranych czynników żywieniowych w kształtowaniu odporności dzieci. Probl. Hig. Epidemiol. 2017, 98 (2): 110-117.
[9] Normy żywienia dla populacji Polski pod red. Rychlik E. i wsp. NIZP-PZH, 2024.
[10] Produkt zawiera mleko, a także więcej niż mleko krowie 2 %: żelaza, jodu, witamin A i D, ALA oraz błonnika, które są ważne w diecie dzieci po 2. roku życia.
[11] Porównanie dotyczy mleka krowiego 2% tłuszczu. Obliczenia na podstawie: Kunachowicz H., Przygoda B., Nadolna I., Iwanow K. (2017). Tabele składu i wartości odżywczej żywności. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.