prezenty na święta (strona 3 z 3)

Stany Zjednoczone to zlepek różnych kultur i tradycji. Święta Bożego Narodzenia (Christmas) bywają więc obchodzone na wiele bardzo różnych sposobów, choć obecnie są już zdominowane przez komercję. Niestety, świętowanie tu bardzo trwa krótko. W Stanach Zjednoczonych nie ma drugiego dnia świąt i 26 grudnia. Gdy w Polsce świętuje się jeszcze w najlepsze, Amerykanie idą już do pracy. Stojące już od miesiąca choinki szybko się wyrzuca, a dekoracje chowa do następnego roku. Sklepy oferują jeszcze większe poświąteczne wyprzedaże, a ludzie zaczynają już przygotowywać się do powitania Nowego Roku.

Pisząc o Świętach Bożego Narodzenia w Szwecji nie sposób pominąć szeroko zakrojonych przygotowań do nich. A zaczyna się je już na cztery tygodnie przed Wigilią. W pierwszą niedzielę adwentu zapala się pierwszą adwentową świeczkę w świeczniku, który zazwyczaj samemu się dekoruje mchem i błyskotkami albo suszonymi owocami. Większość szwedzkich rodzin spędza ten dzień na pieczeniu z dziećmi ciastek typu lussebullar (bułeczki z szafranem) i pepparkakor (pierniczki) oraz dekorowaniu domów, zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz. Zapala się wtedy specjalne gwiazdy i świeczniki w oknach.

Francuskie tradycje bożonarodzeniowe w dużym stopniu różną się od naszych, polskich. Być może wynika to stąd, że żyjemy w czasach skomercjalizowania świąt i we Francji coraz mniej jest miejsca na refleksję, czy wyciszenie...Oczywiście choinka gości we wszystkich francuskich domach. Pojawia się już od początku grudnia, a znika tuż po Nowym Roku. Jednak poza wystrojonymi w wianki drzwiami czy oświetlonymi z zewnątrz domami mało tutaj naprawdę rodzinnych tradycji.

Religią dominującą w Bułgarii jest prawosławie, które wyznaje ponad trzy czwarte mieszkańców kraju. Jednak tu, inaczej niż w Rosji, do celów liturgicznych używany jest kalendarz gregoriański. Bułgarska cerkiew prawosławna przyjęła go w miejsce kalendarza juliańskiego w 1968 roku. Święta Bożego Narodzenia(bułg. Koleda) obchodzone są tu pod koniec grudnia tak samo jak w tradycji kościołów zachodnich, czyli m.in. katolickiego czy protestanckich. Dlatego też w Bułgarii to 25 grudnia jest dniem wolnym od pracy. O prawosławnych tradycjach świątecznych nie wiem zbyt dużo, ponieważ moja bułgarska rodzina wyznaje katolicyzm i nie zna zwyczajów wyznawców prawosławia. Katolików, jak wynika ze statystyk jest w Bułgarii nieco ponad 1 proc. Największym ich skupiskiem jest Warna (trzecie co do wielkości miasto). Katolicy mieszkają także w Burgas, Starej Zagorze i Wielkim Tyrnowie. Również w Sofii znajduje się katolicki kościół pod wezwaniem Świętego Józefa, co ciekawe prowadzony przez ojców kapucynów z Krakowa.

Historyczny wizerunek Św. Mikołaja odbiegał od tego, który znamy dziś. Początkowo przedstawiany on był, jako młody mężczyzna z trzema kulami, niekiedy wrzucający je przez okno do domu trzech biednych panien. Na innych obrazach wyciągał z beczki trzech chłopców, ratował rozbitków, przedstawiano go również jako noworodka chwalącego Boga. Dość powszechne było uwiecznianie go, jako starszego mężczyznę (z racji bycia biskupem) ubranego w czerwień. W ręce dzierżył pastorał. Taki Mikołaj odwiedzał przedszkole, do którego chodziłam.

Święta Bożego Narodzenia nabrały swojego cudownego klimatu dzięki Wigilijnej tradycji. Pradziadowie opowiedzieliby nam, że w noc Wigilijną w rzekach płynie miód, wino lub nawet złoto. Pod śniegiem kwitną i owocują rośliny i ten jeden raz zakwita paproć. Jednak biada temu, kto zechce przyrodę na tych cudach przyłapać. Choć my, współcześni i nowocześni, w baśnie i duchy nie wierzymy, mamy swoje magiczne wspomnienia z dzieciństwa, domowe tradycje. To wcale nie oznacza, że musimy je powielać. Skądże znowu! Możemy stworzyć własne. Niektórzy zapewne chętnie spakują walizki i wyjadą na narty. Ci, co zimy serdecznie nienawidzą, a ze Świętami emocjonalnej więzi nie czują, pofruną do ciepłych krajów. Dla tych, co zostaną i będą chcieli spędzić Święta jak obyczaj każe, piszę ten tekst.