Adopcja – czy w wyjątkowych przypadkach można ją rozwiązać?

Opieka i wychowywanie adoptowanego (w terminologii prawniczej mówimy „przysposobionego”) dziecka jest często pięknym, ale niekiedy też trudnym doświadczeniem. Czy w wyjątkowych przypadkach można ją rozwiązać? W jakich sytuacjach jest to możliwe?

Dzieci, które znalazły się w domu dziecka czy w rodzinie zastępczej mają za sobą bagaż doświadczeń, z którym nie wszyscy rodzice adopcyjni potrafią sobie poradzić, nawet z pomocą specjalistów. To psychologiczny aspekt adopcji, z którego nie każdy zdaje sobie sprawę. Czasem po pewnym okresie wspólnego mieszkania okazuje się, że w relacjach rodzic adopcyjny (rodzice) - dziecko powstaje kryzys, którego nie daje się przezwyciężyć i wtedy dziecko lub rodzic rozważają rozwiązanie adopcji.

Polecane wideo:

Przepisy kodeksu rodzinnego zezwalają na rozwiązanie adopcji przez sąd opiekuńczy. Prawo do złożenia takiego wniosku ma zarówno rodzic adopcyjny (rodzice adopcyjni) jak i dziecko, a także prokurator. Ważne jest to, że możliwe jest wszczęcie procedury mającej na celu rozwiązanie adopcji także w sytuacji gdy dziecko jest już pełnoletnie.

Pozew w tej sprawie wnosi się do sądu rejonowego wg miejsca zamieszkania osoby, którą pozywamy, czyli przeciwnika, a opłata sądowa wynosi 200 zł.
Samo złożenie pozwu przez osobę uprawnioną nie wystarczy do rozwiązania adopcji. Zgodnie z art. 125 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rozwiązanie adopcji jest możliwe jedynie z ważnych powodów, a gdy pozew dotyczy dziecka małoletniego (mniej niż 18 lat) rozwiązanie adopcji nie jest dopuszczalne, jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro tego dziecka.

Przepisy nie wskazują wprost czym są owe „ważne powody”. Sąd bada każdą sprawę, sprawdzając jakie okoliczności doprowadziły dziecko czy rodzica (rodziców) do złożenia pozwu i ocenia indywidualnie czy są to ważne powody. Z praktyki sądowej wiemy, że za ważne uznawane są sytuacje, gdy między dzieckiem a rodzicem (rodzicami) przestała z jakichś powodów istnieć bliska rodzinna więź. Dlatego, by to wykazać, trzeba w pozwie obszernie opisać przebieg wzajemnych relacji, wskazać na problemy jakie się pojawiły, określić, kiedy to miało miejsce i co mogło być ich przyczyną.

Adopcja małego dziecka

Jak adoptować dziecko? Co nas czeka? Jak radzić sobie z problemami wychowawczymi, które sprawia adoptowany maluch? Te pytania zadają sobie pary, które...

Nim sąd podejmuje tak istotną w skutkach decyzję o rozwiązaniu adopcji może przesłuchać różne osoby z otoczenia stron w charakterze świadków, by poznać ich relacje, może także zlecić badanie stron przez biegłych np. psychologa, pedagoga, psychiatrę. Czasem bowiem okazuje się, że specjaliści stwierdzają, iż relacja między rodzicami a dzieckiem przechodzi kryzys i zalecają udział w terapii czy skorzystanie z fachowych porad. Dzięki takiej wspólnej pracy rodziców i dziecka czasami udaje się poprawić stosunki i rozwiązanie adopcji nie jest konieczne.

Rozwiązanie adopcji staje się skuteczne z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu w tej sprawie.

Jakie są konsekwencje rozwiązania adopcji? Z chwilą rozwiązania adopcji ustają jej skutki, a więc zanika stosunek pokrewieństwa oraz powinowactwa, jaki powstał wskutek adopcji. Aby rozwiązanie adopcji nie miało jednak zbyt daleko idących skutków dla dziecka, zachowuje ono imię (imiona) i nazwisko nabyte w związku z adopcją. Z ważnych powodów sąd może jednak na wniosek dziecka czy rodzica (rodziców) postanowić, że dziecko powróci do nazwiska, które nosiło przed adopcją. Sąd może również na wniosek dziecka orzec o powrocie do poprzedniego imienia (imion).

W wyniku rozwiązania adopcji ustaje także władza rodzicielska rodzica adopcyjnego (rodziców) wobec dziecka, a w zakresie prawa spadkowego – ustają wzajemne prawa do dziedziczenia po sobie (dziedziczenie ustawowe).
Normalną konsekwencją rozwiązania adopcji jest także ustanie wzajemnego obowiązku alimentacyjnego. Niekiedy jednak mimo rozwiązania adopcji sąd utrzymuje obowiązek alimentowania, ale może np. utrzymać tylko obowiązek alimentacyjny byłego rodzica adopcyjnego (rodziców) wobec dziecka, jeśli uzna to za zasadne.

Po śmierci dziecka lub rodzica (rodziców) rozwiązanie adopcji nie jest dopuszczalne, chyba że rodzic zmarł już po wszczęciu sprawy o rozwiązanie adopcji, wtedy na miejsce rodzica w procesie wstępuje kurator ustanowiony przez sąd. Jeżeli rozwiązanie adopcji nastąpiło po śmierci rodzica, uważa się, że skutki adopcji ustały z chwilą jego śmierci.

Tekst autorstwa Kancelarii radcy prawnego Dorota Kupper

Redakcja parenting.pl, 9 miesięcy temu

Problemy w wychowaniu dziecka

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Problemy w wychowaniu dziecka
Problemy w wychowaniu dziecka

Zadziorny maluch

Zadziorny maluch

Co robicie, kiedy dziecko po raz kolejny Was nie słucha? Znowu uderzyło kolegę, nie posprzątało zabawek, znowu biega po markecie i beztrosko oddala się od nas, ignoruje nasze polecenia lub co gorsza, robi nam na przekór.

Problemy w wychowaniu dziecka

Marudzenie u dziecka

Marudzenie u dziecka

Problemy wychowawcze z dziećmi powstają często jako efekt niewłaściwych decyzji ich rodziców.

Problemy w wychowaniu dziecka

Jak sobie radzić z upartym dzieckiem?

Jak sobie radzić z upartym dzieckiem?

Małe dzieci często chcą postawić na swoim tylko po to, aby udowodnić rodzicom, że mają rację. Jak sobie radzić małym uparciuchem?

Problemy w wychowaniu dziecka

Gdy dziecko skarży

Gdy dziecko skarży

często nie wiedzą, jak mają zareagować. Zganić skarżypytę czy ukarać dziecko, na które doniesiono? Jak ma się do tego wychowanie dziecka? Etap skarżenia (...) do rodziców. Dlaczego dzieci...

Problemy w wychowaniu dziecka

Metoda Tomatisa

uwagi i nadwrażliwości na dźwięki. W zaburzeniach mowy i głosu u dzieci i dorosłych (np. jąkanie, opóźniony rozwój mowy, wady wymowy, niewłaściwe (...) używanie głosu powodujące chrypkę itp.). W trudnościach szkolnych, np. dysleksji. W...

Problemy w wychowaniu dziecka

Jak postępować z małym skarżypytą?

Jak postępować z małym skarżypytą?

Dzieci, które donoszą, nie są dobrze widziane w towarzystwie. Rówieśnicy nie chcą się z nimi bawić, przez co często funkcjonują one gdzieś (...) na marginesie grupy. Także przez rodziców skarżenie postrzegane jest jako oznaka nieporadności...

Problemy w wychowaniu dziecka

Niskie poczucie własnej wartości u dzieci

Niskie poczucie własnej wartości u dzieci

jednak są to tylko pozory, a dziecko wewnątrz nie ocenia siebie zbyt dobrze. Jest to duży problem, nad którym koniecznie trzeba pracować. Zadaniem rodzica jest podnieść (...) się w przyszłości.Wartość własna a czynniki zewnętrzne Dziecko...

Problemy w wychowaniu dziecka

Jak radzić sobie z irytującymi nawykami dziecka?

Twoje dziecko dłubie w nosie, maluje po ścianach, a może ma inny denerwujący cię nawyk? Dowiedz się, jak je okiełznać i skierować jego energię (...) w inną stronę. Przytaczamy sprawdzone sposoby na to, w jaki sposób możesz przekonać...