Kwas acetylosalicylowy a ciąża

Popularny składnik aspiryny został oczyszczony i przyjął stabilną postać kwasu acetylosalicylowego dzięki Feliksowi Hoffmannowi w 1899 roku. Jego specyfika została doceniona przede wszystkim w schorzeniach przebiegających z gorączką. Jednak odkąd w farmakologii zadbano o łatwiej przyswajalną postać tego leku, odkryto jego innowacyjność, m.in. w:

• leczeniu dolegliwości bólowych,
• terapii gorączki,
• profilaktyce zawału serca,
• profilaktyce udaru mózgu,
• profilaktyce przeciwnowotworowej,
• leczeniu zapaleń stawów.

Kwas acetylosalicylowy w wysokich dawkach nie powinien być stosowany przez kobiety w ciąży. Liczne badania naukowe wykazały korelację między jego zażywaniem przez matki a występowaniem rozszczepu podniebienia, wad serca i mniejszej masy urodzeniowej u noworodków. Salicylany zażywane w ciąży zwiększają też ryzyko powikłań okołoporodowych, gdyż zaburzają syntezę pochodnych kwasu arachidonowego.

W uzasadnionych przypadkach u kobiet ciężarnych stosuje się jednak małe dawki kwasu acetylosalicylowego. Zmniejsza to bowiem ryzyko rozwoju w czasie ciąży stanu przedrzucawkowego ze wszystkimi jego powikłaniami. Jeśli ów stan nie jest leczony, niesie duże ryzyko dla matki i dziecka. Podanie leku zawierającego kwas acetylosalicylowy skutkuje przywróceniem równowagi w organizmie kobiety, a tym samym uratowaniem jej i dziecka.

Ponadto małe dawki kwasu acetylosalicylowego stosuje się także w profilaktyce przeciwzakrzepowej. Kwas acetylosalicylowy może być zażywany w czasie ciąży tylko wtedy, gdy zdaniem lekarza potencjalne korzyści dla matki przewyższają ryzyko dla płodu.

Wiele leków może zawierać w swoim składzie kwas acetylosalicylowy. Dlatego też dobór dawki leku należy do lekarza. Zaleca się ścisłe przestrzeganie jego zaleceń.

Przeciwwskazaniem do stosowania kwasu acetylosalicylowego są:

• choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy − kwas wpływa na zmniejszenie ilości ochronnego śluzu i mogą nasilić się dolegliwości bólowe,
• karmienie piersią − kwas wraz z mlekiem może matki przeniknąć do organizmu dziecka,
• wczesna ciąża, I trymestr − kwas może wpłynąć na uszkodzenie płodu,
• wiek − lek można podawać u dzieci powyżej 12 r.ż.,
• choroby związane ze skazą krwotoczną − kwas ma wpływ na rozrzedzenie krwi,
• choroby przewlekłe takie jak astma – kwas może przyczynić się do napadów duszności,
• cukrzyca – kwas w połączeniu z lekami przeciwcukrzycowymi wpływa na znaczne obniżenie cukru we krwi, w tym przypadku lek można podawać tylko po konsultacji z lekarzem.

Warto pamiętać, że jak każdy lek, tak i kwas acetylosalicylowy można przedawkować. Objawy przedawkowania to szum w uszach, lekkie zaburzenia widzenia, bóle i zawroty głowy czy mdłości. Niewykluczone są też drgawki, a nawet śmierć. Dlatego aby uniknąć przedawkowania, wskazane jest przestrzeganie zaleceń lekarza oraz uważne czytanie ulotek informacyjnych przyjmowanych leków. Pamiętajmy, że kwas acetylosalicylowy występuje w wielu powszechnie stosowanych lekach.

Źródła

1. Słomko Z. (red.), Medycyna perinatalna tom I, PZWL 1985
2. prof. Janicki K. (red.), Domowy poradnik medyczny, PZWL 1989