Jakie kary może nałożyć szkoła na ucznia?

Najlżejsze z możliwych kar. Przeprosin wymaga się od ucznia, który swoim postępowaniem uraził lub skrzywdził kolegę lub ucznia z innej klasy. Inaczej natomiast wygląda sprawa, gdy dziecko zniszczyło własność innego ucznia. W takim przypadku, według przepisów prawa, zobowiązane jest ono, oprócz przeprosin, także do częściowego lub całościowego pokrycia straty. Współodpowiedzialność za taki czyn ponoszą także rodzice lub opiekunowie ucznia, który złamał zasady statutowe. Sprawą zawsze zajmuje się dyrekcja.

Bardzo ważną kwestią jest także wiek dziecka. Jeśli nie ukończyło ono 13. roku życia, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Jej naprawienie jest obowiązkiem rodziców lub opiekunów. Jeśli jednak uczeń ma więcej niż 13 lat, może odpowiadać za swój czyn adekwatnie do poziomu rozwoju.

Na niesforne lub nieprzygotowane do lekcji dziecko także może czekać kara. Sprowadza się ona najczęściej do rozmowy z samym zainteresowanym, ewentualnie z rodzicami lub opiekunami ucznia. Jeśli natomiast uczeń źle zachowuje się wobec kolegów, obraża ich lub popycha – musi się liczyć z naganą na forum klasy. W przypadku jeśli te sankcje nie podziałają, wychowawca, w ramach kolejnej kary, może wykluczyć niesfornego ucznia z udziału w imprezach klasowych lub okolicznościowych, o ile mają one charakter rozrywkowo-rekreacyjny, a nie kulturalny.

Poważniejsze przewinienia rozwiązuje zazwyczaj dyrekcja. Jeśli więc na terenie szkoły dojdzie do bójki, sprawa trafi na biurko szefa placówki. Może on – i tak jest najczęściej – zastosować upomnienie oraz przestrzec uczniów przed dalszymi, groźniejszymi konsekwencjami postępowania. Mowa tutaj o oficjalnej naganie lub wydaleniu ze szkoły.

Aby uczeń musiał zmienić szkołę, musi jednak dojść do rażących sytuacji. Zaliczyć tutaj można picie alkoholu, posiadanie i rozpowszechnianie narkotyków lub papierosów, przemoc fizyczną.

Do wyrzucenia ucznia ze szkoły, dyrekcji potrzebna jest uchwała Rady Pedagogicznej oraz wniosek kierowany do Kuratorium Oświaty wraz z mocnym uzasadnieniem. Co ważne, usunąć ucznia ze szkoły można dopiero, gdy wyczerpane zostały wszystkie możliwe kary i żadna z nich nie skutkowała poprawą zachowania. Jeśli kuratorium przychyli się do wniosku dyrekcji szkoły – znajduje uczniowi placówkę zastępczą.

Od każdej formalnej kary nałożonej na dziecko przysługuje rodzicom lub opiekunom prawo odwołania. Należy je zgłosić w ciągu siedmiu dni od daty nałożenia kary. Jeśli to nastąpi, dyrekcja, pedagog i psycholog, a także wychowawca dziecka zbierają się na specjalnej rozmowie, której skutkiem może być zmiana wymiaru kary.
Rodzicom przysługuje także prawo do zaskarżenia decyzji dyrekcji do kuratorium oświaty.

Odwołanie przysługuje również samemu uczniowi. Jeśli został on oskarżony i nie poczuwa się do winy, może złożyć odwołanie do rady pedagogicznej za pośrednictwem samorządu uczniowskiego. Rada może karę utrzymać w mocy lub ją uchylić.