Czynniki zaostrzające objawy AZS
Czynniki psychiczne mają ogromny wpływ na przebieg atopowego zapalenia skóry. Wynika to z faktu, iż skóra i układ nerwowy są ze sobą ściśle związane już od życia płodowego. Rozwijają się bowiem z ektodermy, zewnętrznego listka zarodkowego.
Komórki układu nerwowego i skóry biorą ponadto udział w procesach immunologicznych i zapalnych.
Z jednej strony stres nasila objawy choroby, z drugiej zaś – świąd i widoczne dla otoczenia zmiany skórne stanowią czynnik psychogenny dla chorego.
Pacjenci z atopią powinni być objęci kompleksową opieką specjalistyczną, która uwzględnia wizyty u dermatologa, alergologa, dietetyka oraz psychologa.
Alergie
Atopowe zapalenie skóry bardzo często współwystępuje z alergią. Dzieci najczęściej uczulają alergeny pokarmowe, z których najpopularniejsze to: białko mleka krowiego, białko jaja kurzego, pszenica, soja, ryby, owoce morza, orzeszki ziemne, kakao, cytrusy.
Na zaostrzenie choroby wpływ mieć mogą również alergeny powietrzopochodne, np. roztocza kurzu domowego, sierść i naskórek zwierząt, pleśnie i pyłki roślin. Te często wchodzą w reakcje krzyżowe z pokarmami.
Ekspozycja na alergeny
W przebiegu atopowego zapalenia skóry alergeny i czynniki zewnętrzne bez problemu wnikają w głąb organizmu przez uszkodzony naskórek. To sprawia, że nawet niewielka ilość alergenu powszechnie występującego w środowisku powoduje wytwarzanie przeciwciał IgE i reakcję alergiczną.
Nieprawidłowa budowa bariery ochronnej skóry sprzyja ponadto kolonizacji drobnoustrojów i nasileniu stanu zapalnego.
Dlatego też w leczeniu AZS tak ważna jest odbudowa i przywrócenie prawidłowej bariery skórno-naskórkowej. W tym celu konieczne jest codzienne sięganie po emolienty.
Zanieczyszczenie powietrza
Duży wpływ na zaostrzenie choroby ma również zanieczyszczenie powietrza. Atopowe zapalenie skóry częściej diagnozowane jest u osób mieszkających w dużych miastach.
Atopii nie sprzyja ponadto suchy i chłodny klimat, stąd często nasila się ona w okresie zimowym. Pacjenci skarżą się wówczas nie tylko na zaostrzenie zmian, ale też na dokuczliwy świąd. Pojawia się on zwłaszcza wówczas, gdy chory przebywa w mocno ogrzewanych i klimatyzowanych pomieszczeniach.
By uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości, konieczne jest częste wietrzenie mieszkania i nawilżanie powietrza. Równie istotne jest utrzymywanie stałej temperatury w domu, która nie powinna przekraczać 20°C (nocą może być jeszcze niższa).
Styl życia
Chorobie nie sprzyja również palenie papierosów. W dymie tytoniowym znajduje się mnóstwo toksycznych substancji, które bez problemu przenikają do organizmu przez uszkodzony naskórek.
W przypadku dzieci niebezpieczne jest przebywanie w zadymionych pomieszczeniach. Drobinki dymu papierosowego osadzają się również na ubraniach.
Atopowemu zapaleniu skóry nie sprzyjają również długie i gorące kąpiele oraz stosowanie kosmetyków, w składzie których znajdują się konserwanty, barwniki i substancje zapachowe.
Czynniki genetyczne
AZS częściej pojawia się u dzieci urodzonych przez matki w późnym wieku. Ryzyko atopii jest ponadto wyższe u tych osób, w rodzinie których zdiagnozowane zostały choroby atopowe (astma oskrzelowa, alergiczny nieżyt nosa, alergiczne zapalenie spojówek).
Ubrania dla atopika
Zaostrzyć objawy choroby może również nieodpowiednio dobrana odzież. W szafie atopika znaleźć powinny się ubrania bawełniane, naturalne, najlepiej w jasnych kolorach.
Materiały syntetyczne, nylonowe podrażniają skórę i sprzyjają nadmiernemu poceniu się, co w przypadku atopowego zapalenia skóry nasila świąd i pieczenie.
Niezwykle ważne jest również pranie ubrań atopika w proszkach hipoalergicznych lub w płatkach mydlanych. Nie zaleca się stosowania płynów do płukania.
