Zakażenie układu moczowego u niemowląt

Zakażenie układu moczowego u niemowląt często jest trudne do rozpoznania, ponieważ może nie dawać żadnych typowych objawów chorobowych, a jedynie skutkować wysoką gorączką. Maluszek jest senny, osłabiony, nie chce jeść. Jeśli dziecko ma wysoką temperaturę ciała, ale nie kaszle i nie ma kataru, warto poprosić lekarza o skierowanie na badanie moczu, by wykluczyć zapalenie dróg moczowych. Zakażenie układu moczowego (ZUM) jest spowodowane przez bakterie i obejmuje zazwyczaj dolny odcinek dróg moczowych. Wyróżnia się różne postacie kliniczne ZUM: bakteriomocz, bezobjawowy bakteriomocz, nawrotowe zakażenie układu moczowego oraz ZUM powikłane i niepowikłane. ZUM to jedna z najczęstszych chorób wieku dziecięcego. Do drugiego roku życia częstsza zachorowalność notowana jest u chłopców, natomiast potem zakażenia dróg moczowych częściej dotykają dziewczynek.

Spis treści:
  1. 1. Przyczyny ZUM u niemowląt
  2. 2. Objawy ZUM u niemowląt
  3. 3. Diagnostyka ZUM u niemowląt
  4. 4. Leczenie ZUM u niemowląt  

1. Przyczyny ZUM u niemowląt

U niemowląt zakażenie dróg moczowych zwykle spowodowane jest przez ogólną infekcję. Krążące we krwi bakterie docierają do nerek, a potem rozprzestrzeniają się na układ moczowy. Gdy dochodzi do zapalenia nerek, dziecko musi być leczone w szpitalu. Zakażenie może też rozprzestrzeniać się „od dołu”, tzn. gdy bakterie kolonizują cewkę moczową, drogą wstępującą przechodzą do pęcherza moczowego i wreszcie do nerek. O zakażenie takie łatwo, gdy zaniedbywane są zasady higieny. Bakterie z okolic odbytu wędrują do cewki. U chłopców częstym powodem zakażeń układu moczowego są bakterie zgromadzone pod napletkiem. ZUM sprzyjają również takie czynniki, jak: cewnikowanie, długotrwała antybiotykoterapia, zaparcia, owsica, stany zapalne miejsc intymnych, odpływ wsteczny moczu, wady wrodzone układu moczowego, pęcherz neurogenny.

2. Objawy ZUM u niemowląt

Filtracją krwi zajmują się nerki. To one zatrzymują szkodliwe produkty przemiany materii i wytwarzają mocz. Mocz spływa moczowodami do pęcherza moczowego, a stamtąd przez cewkę jest wydalany na zewnątrz. Cały układ moczowy przypomina kształtem literę U i jest jałowy, pozbawiony drobnoustrojów, z wyjątkiem dolnego odcinka cewki moczowej. Obecność w moczu bakterii świadczy o zakażeniu dróg moczowych. Objawy zakażenia układu moczowego u niemowląt mogą być nietypowe. Czasem jedynym powodem do niepokoju jest wysoka gorączka u dziecka. Jakie inne symptomy mogą sugerować ZUM? Niechęć do ssania, wymioty, biegunka, nieutulony płacz, rozdrażnienie, senność, meningizm (sztywność karku, światłowstręt, ból głowy), odwodnienie, wzdęcia, drgawki, bladość i suchość skóry, tężyczka, płacz w czasie oddawania moczu, zmieniony zapach i wygląd moczu.

ZUM zwykle zaczyna się podobnie jak inne choroby niemowlęce, czyli gorączką, brakiem apetytu, apatią, popłakiwaniem. Maluszek może być albo rozdrażniony i marudny, albo senny. Niektóre niemowlęta mają obniżoną temperaturę ciała. Czasem ZUM przebiega bezobjawowo. Jedynym niepokojącym sygnałem jest słabe przybieranie dziecka na wadze. U noworodków i najmłodszych niemowląt o ZUM może świadczyć przedłużająca się żółtaczka.

3. Diagnostyka ZUM u niemowląt

Podczas diagnozowania zakażenia dróg moczowych lekarz ogląda miejsca intymne u dziecka. ZUM sprzyjają bowiem takie schorzenia, jak pieluszkowe zapalenie skóry, stulejka i zapalenie żołędzi u chłopców czy owsica. Lekarz zleca badanie ogólne moczu i posiew moczu z antybiogramem. Czasami konieczne jest również badanie krwi. Badania diagnostyczne umożliwiają wykrycie szczepu bakterii wywołujących zakażenie i pozwalają na dostosowanie odpowiedniego antybiotyku. Najczęściej za zakażenia dróg moczowych u dzieci odpowiadają bakterie typu: Escherichia coli, Proteus, Klebsiella, enterokoki, streptokoki, gronkowiec złocisty, Haemophilus influenzae. Niektóre przychodnie dysponują testami paskowymi, które umożliwiają szybką diagnostykę i wdrożenie terapii. Testy paskowe nie zwalniają jednak od wykonania posiewu moczu. Rzadką przyczyną ZUM u dzieci są adenowirusy i grzyby. Zakażenia grzybicze układu moczowego wynikają z reguły z długotrwałej antybiotykoterapii.

Aby badanie moczu było wiarygodne, dokładnie umyj okolice krocza dziecka. U dziewczynek rozchyl wargi sromowe i umyj ujście cewki moczowej. U chłopców można zakroplić trochę roztworu rywanolu, dzięki czemu zmniejszasz ryzyko zanieczyszczenia moczu bakteriami spod napletka. Po umyciu narządów przygotuj jałowy pojemnik na mocz – do kupienia w aptece bez recepty. Gdy maluch zacznie sikać, odczekaj chwilę i złap mocz ze środkowego strumienia. Na pojemniku naklej kartkę z imieniem i nazwiskiem oraz datą urodzenia dziecka. Pojemnik z moczem zanieś jak najszybciej do laboratorium.

4. Leczenie ZUM u niemowląt  

U niemowląt i dzieci w ciężkim stanie zaleca się leczenie w szpitalu. Na ogół jest to podawanie antybiotyku i nawadnianie organizmu kroplówką z elektrolitami. U niemowląt do czwartego miesiąca życia antybiotyk podawany jest w zastrzyku – domięśniowo lub dożylnie. Utrzymujący się po dwóch dniach terapii dodatni posiew moczu lub nieustępowanie objawów jest wskazaniem do zmiany leku. Czas trwania leczenia powinien wynosić 7-10 dni, a u dzieci z objawami odmiedniczkowego zapalenia nerek – dwa tygodnie. Niewłaściwe leczenie ZUM u dzieci może prowadzić do uszkodzenia nerek i uogólnionego zakażenia krwi, czyli sepsy. Po skończonej terapii maluszek kierowany jest na USG jamy brzusznej, by ocenić stan nerek. Lekarz może również zlecić podawanie dziecku profilaktycznie leków, które mają zapobiec ponownemu zakażeniu. Wspomagające znaczenie mają ziołowe preparaty przeciwbakteryjne oraz preparaty zakwaszające mocz, np. żurawina, gdyż kwaśne pH moczu działa bakteriostatycznie.

Na przyszłość lepiej zapobiegać niż leczyć. Profilaktyka ZUM u niemowląt opiera się na:

  • częstym podawaniu picia, najlepiej przegotowanej wody, podczas biegunki i gorączki,
  • zwalczaniu zaparć, ponieważ sprzyjają infekcjom układu moczowego,
  • częstym zmienianiu pieluch i nieprzytrzymywaniu dziecka w brudnej pieluszce,
  • dokładnym myciu okolic krocza – najlepiej ciepłą wodą, a nie nasączonymi chusteczkami,
  • podmywaniu dziewczynki zawsze od przodu ku tyłowi – nigdy na odwrót,
  • dokładnym myciu pachwin, pośladków, moszny i prącia u chłopca (delikatnie odsuń napletek),
  • kupowaniu pieluszek naturalnych, a nie ceratowych, pozwalających na przepuszczanie powietrza,
  • częstym zmienianiu bielizny – najlepiej bawełnianej i pranej w łagodnych proszkach,
  • ciepłym ubieraniu i nakładaniu dziecku skarpetek, gdy jest zimno.

By ulżyć maluchowi przy często bolesnym zapaleniu, warto stosować na brzuszek ciepłe okłady, np. termofor.

Porozmawiaj o tym na Noworodki i niemowlaki »

Artykuły Spadek masy ciała

Spadek masy ciała Cukrzyca u niemowląt

Cukrzyca to choroba, która może dotknąć osób w każdym wieku, również niemowląt i starszych dzieci. Świadomość, że niemowlak ma cukrzycę może być dla rodziców naprawdę niepokojąca. Jednak dzięki przyswojeniu sobie umiejętności...

Spadek masy ciała Niedoczynność tarczycy u niemowląt

Niedoczynność tarczycy, czyli niedobór lub brak hormonu tarczycy, może być obecny już w chwili przyjścia dziecka na świat. Wrodzona niedoczynność tarczycy to bardzo rzadkie zjawisko. Jeśli noworodek ma problemy z tarczycą, ogromnie ważne jest...

Spadek masy ciała Salmonella u niemowląt

Salmonella u niemowląt może być bardzo groźna i prowadzić do silnego odwodnienia organizmu. W przypadku salmonelli u niemowląt i małych dzieci konieczne jest leczenie szpitalne, podawanie kroplówki nawadniającej z elektrolitami i środków...

Spadek masy ciała Choroby nerek u niemowląt

Nerki odgrywają kluczową rolę w organizmie ludzkim. Ten system filtrujący kontroluje poziom wody i produktów przemiany materii w organizmie za pośrednictwem moczu. Nerki pomagają również w regulowaniu ciśnienia krwi, produkcji krwinek...

Spadek masy ciała Naczyniak u niemowlaka

Naczyniaki to znamiona, które pojawiają się w ciągu pierwszego roku życia dziecka i z czasem znikają. Są to zwykle łagodne zmiany skórne, które składają się z grupy dodatkowych naczyń krwionośnych. Przyczyny naczyniaków nie są...

Spadek masy ciała Nadczynność tarczycy u niemowląt

Tarczyca wytwarza hormon o nazwie tyroksyna, który wpływa na wszystkie układy w ciele człowieka, sygnalizując, w jakim tempie powinny pracować. Nadczynność tarczycy to stan, w którym tarczyca produkuje zbyt wiele tego białka. Choroba może...

Spadek masy ciała Ból gardła u niemowląt

Niestety, niemowlę nie jest w stanie jeszcze powiedzieć, co je boli. Rodzice muszą zgadywać, co jest z maluszkiem nie tak, kiedy traci apetyt, jest rozdrażniony i często płacze bez powodu. Ból gardła u niemowląt właśnie tak się objawia. Tak...

Spadek masy ciała Padaczka u niemowląt

Padaczka to choroba, która manifestuje się powtarzającymi się napadami drgawek. Napady drgawkowe stanowią skutek zaburzeń w wyładowaniach bioelektrycznych w obrębie kory mózgowej. Jeżeli nieprawidłowości obejmują obie półkule...

Spadek masy ciała Półpasiec u niemowląt

Niemowlęta mogą mieć kontakt z wirusem półpaśca jeszcze przed urodzeniem, gdyż wirus ten ma zdolność do przenikania przez łożysko. W rezultacie dzieci mogą urodzić się z ospą wietrzną, która może prowadzić do rozwoju półpaśca jeszcze...

Spadek masy ciała Szkarlatyna u niemowląt

Szkarlatyna to choroba wywoływana przez niektóre szczepy paciorkowców, które są odpowiedzialne również za anginę. Szkarlatyna bywa opisywana jako angina z wysypką. Objawy choroby rozwijają się w ciągu 1-7 dni po kontakcie z...

Spadek masy ciała Owsiki u niemowląt

(...) brak apetytu, bladość skóry, bóle brzucha, spadek masy ciała pomimo jedzenia, zgrzytanie zębami,...

Gronkowiec u niemowląt
Spadek masy ciała Gronkowiec u niemowląt

Gronkowiec u niemowląt jest bardzo niebezpieczną bakterią, która wymaga specjalistycznego leczenia. Gronkowce to kuliste bakterie, które układają się w charakterystyczne grona – stąd ich nazwa. Do tej pory dokładnie poznano trzy...

Spadek masy ciała Zapalenie krtani u niemowląt

Zapalenie krtani u niemowląt może być niebezpieczne, dlatego że krtań niemowlaków jest wąska i bardzo podatna na obrzęk oraz na stany skurczowe. Nawet niewielki obrzęk krtani u niemowląt może spowodować zmniejszenie światła przepływu tlenu i...

Spadek masy ciała Zapalenie oskrzeli u niemowląt

Zapalenie oskrzeli u niemowląt ma poważny przebieg, ponieważ nawet lekki obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych i niewielka ilość śluzu wystarcza, aby zmniejszyć dopływ powietrza i wywołać duszność. Niemowlę oddycha z wyraźnym wysiłkiem, może mieć...

Spadek masy ciała Anemia u niemowląt

Anemia, czyli niedokrwistość, jest wynikiem zbyt niskiego stężenia hemoglobiny w czerwonych krwinkach. Głównym zadaniem erytrocytów jest transport tlenu do wszystkich komórek organizmu. Anemia jest bardzo niebezpieczna dla...

Spadek masy ciała Grypa u niemowlaka

Grypa to choroba wirusowa, która objawia się nagłą gorączką (co najmniej 38,3°C), zmęczeniem, dreszczami, katarem i suchym kaszlem. U niemowlęcia może pojawić się również drażliwość, spadek apetytu, ból gardła i obrzęk...

Spadek masy ciała Białaczka u niemowląt

Białaczka to nowotwór układu krwiotwórczego. Kiedy dziecko ma białaczkę, w jego szpiku kostnym produkowane są nieprawidłowo duże ilości białych krwinek, które przenikają do krwiobiegu, ale nie są w stanie chronić organizmu przed...

Spadek masy ciała Zapalenie gardła u niemowląt

Zapalenie gardła zazwyczaj zaczyna się od infekcji wirusowej, np. od przeziębienia. Wirusy powodują stan zapalny górnych dróg oddechowych i niszczą nabłonek śluzówki nosa i gardła. Gardło stanowi przedsionek układu oddechowego i...

Badanie moczu w ciąży Zapalenie układu moczowego w ciąży

Zapalenie układu moczowego w ciąży może nieść ze sobą ryzyko porodu przedwczesnego. Poza tym, bakterie drogą wstępującą mogą przenikać z dróg moczowych kobiety do płodu i zaburzać jego rozwój.

Dziecięce choroby Choroby układu moczowego

Choroby układu moczowego i narządów płciowych to dolegliwości dość częste. Należy pamiętać jedną zasadę: jednorazowa skarga dziecka nie oznacza choroby. Kiedy pojawia się po raz drugi, trzeci i kolejny, zadzwoń do lekarza, gdyż może oznaczać problem...

Połóg Zakażenie okołoporodowe

Zakażenia wewnątrzmaciczne są częstymi przyczynami powikłań okołoporodowych. Skutek oddziaływania zakażenia na płód zależy od wieku ciążowego w którym następuje zakażenie, oraz od jego etiologii.

Przyczyny porodu przedwczesnego Zakażenie wewnątrzmaciczne

Zakażenie wewnątrzmaciczne może nastąpić przez krew i łożysko, przez kanał szyjki macicy i ognisko zakażeń w jamie brzusznej. Zakażenie wewnątrzmaciczne w ciąży może spowodować bardzo poważne powikłania ciąży, łącznie z obumarciem płodu i poronieniem,...

Infekcje okolic intymnych w ciąży Zakażenie w ciąży

Kobiety spodziewające się dziecka są bardziej podatne na infekcje bakteryjne, wirusowe oraz pasożytnicze. Czym charakteryzują się te przypadłości?

Dziecięce choroby Zakażenie EHEC

E.coli - Escherichia coli, czyli pałeczki okrężnicy, to na ogół całkiem pożyteczne bakterie, naturalnie występujące we florze bakteryjnej jelita grubego człowieka i zwierząt, takich jak bydło rogate, owce, kozy i in. Biorą udział m.in. w produkcji...

Zakażenie rotawirusem
Powstrzymaj rotawirusy Zakażenie rotawirusem

Do przenoszenia infekcji rotawirusowej dochodzi bardzo łatwo, szczególnie w grupie niemowląt i małych dzieci. Łatwość przenoszenia się wirusa wynika między innymi z faktu, iż dziecko, które zostało zakażone rotawirusem już na 2 dni przed...

Niepłodność kobiet Zaburzenia układu odpornościowego

Często nieskuteczne leczenie niepłodności kończy się decyzją o in vitro. Przed jej podjęciem warto poznać wszystkie możliwości. Czasem problem tkwi w zaburzonym funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Zakażenie dróg moczowych
Komplikacje po cesarskim cięciu Zakażenie dróg moczowych

Zakażenie dróg moczowych to dosyć częste zjawisko u kobiet w połogu. Powoduje ogromny ból podczas oddawania moczu. W profilaktyce istotne jest przestrzeganie higieny intymnej po porodzie.

Infekcje okolic intymnych w ciąży Zakażenie pochwy w ciąży

Zakażenie pochwy w ciąży jest stanem zagrażającym dziecku. Kobieta ciężarna obserwująca jakiekolwiek niepokojące objawy powinna jak najszybciej skontaktować się z lekarzem.

Raport specjalny - Zadbaj o odporność dziecka zimą Wzmacnianie i kształtowanie układu odpornościowego

Kształtowanie układu odpornościowego u dziecka to wieloletni proces. Odporność zbliżoną do osoby dorosłej dziecko nabywa dopiero około 12 roku życia, stąd małe dzieci dużo częściej łapią infekcje. Aby wzmocnić układ odpornościowy najmłodszych pociech,...

Wzrok u niemowląt
Skoki rozwojowe Wzrok u niemowląt

Wzrok u niemowląt przechodzi ogromną ewolucję od nieostrego, dwuwymiarowego i peryferyjnego w pierwszym miesiącu życia do centralnego, bardziej ostrego i trójwymiarowego w ciągu 12 miesięcy.

Mowa niemowląt
Skoki rozwojowe Mowa niemowląt

Właściwa mowa niemowląt pojawia się między 6. a 9. miesiącem życia, gdy mamy do czynienia z gaworzeniem. Wcześniejsze dźwięki typu „gu-gu” „ga-ga” są nieświadomie artykułowane przez dziecko.

Skoki rozwojowe Słuch u niemowląt

Słuch u niemowląt jest dobrze rozwinięty, gdyż jego rozwój zaczął się już w życiu płodowym. Jeśli chodzi o słuch noworodka to bardzo źle toleruje on głośne dźwięki, reagując na nie odruchem Moro.

Zdrowa skóra niemowlaka Egzema u niemowląt

Egzema to choroba często nawracająca. Ze stadium podstawowego łatwo prowadzi do poziomu zaawansowanego

Pielęgnacja skóry niemowlęcia Włosy u niemowląt

Włosy niemowlaka potrzebują prawidłowej pielęgnacji, by zachowały swój zdrowy stan.

Karmienie niemowlęcia Dopajanie niemowląt

Dopajanie dziecka nie zawsze jest konieczne. Kiedyś niemowlęta karmiło się średnio co trzy godziny i nawet te karmione mlekiem matki latem dostawały słodkie herbatki. Jak jest dzisiaj? Czy dziecku wystarcza mleko podawane na żądanie? Kobiece mleko, ale...

Choroby i dolegliwości niemowlęce Szczepienia dla niemowląt

Szczepienia są najskuteczniejszą metodą na ochronę przed wieloma groźnymi chorobami. Masz wątpliwości? Pamiętaj, że to dzięki nim wyeliminowano czarną ospę, dżumę, zmniejszyła się zachorowalność na żółtą gorączkę, grypę czy cholerę. Szczepienia...

Sen niemowlęcia Zasypianie niemowląt

Zasypianie jest niejednokrotnie poważnym problemem nie tylko w przypadku dorosłych, ale także dzieci. Problem ze snem u niemowlaka powoduje, że nie tylko dziecko jest zmęczone i pozbawione energii, ale dotyczy to także jego rodziców. Znane są różne...

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij