Rozwój społeczny ucznia

Rozwój społeczny ucznia w dużej mierze jest stymulowany przez fakt, iż dziecko staje się członkiem formalnej grupy, jaką jest klasa szkolna. Nawiązywanie kontaktów w grupie i odnalezienie w niej swojego miejsca zależy między innymi od zdolności komunikacyjnych malucha oraz od ogólnej orientacji w świecie relacji interpersonalnych. Sfera społeczna dziecka poszerza się o kontakty nie tylko z rodzicami czy rówieśnikami, ale też nauczycielami i środowiskiem szkolnym. W okresie późnego dzieciństwa dzieci uczą się uwzględniać normy dotyczące sposobu swojego działania, a także jego osobiste i społeczne skutki, które mogą podlegać ocenie, np. ze strony kolegów, nauczycieli i rodziny.

Spis treści:
  1. 1. Akceptacja ze strony rówieśników
  2. 2. Znaczenie grupy w życiu dziecka

1. Akceptacja ze strony rówieśników

W okresie uczęszczania do szkoły niezwykle ważna staje się dla dziecka pozycja zajmowana w klasie. Wyróżnia się dzieci popularne, lubiane, gwiazdy socjometryczne, ale także dzieci odrzucane, lekceważone czy kontrowersyjne. Szczególnie ujemne skutki dla kształtowania się młodej osobowości niesie ze sobą pozycja dziecka odrzuconego i przekonanie, że nie jest się akceptowanym przez klasę. Psychologowie zwracają uwagę, że istnieje wyraźny związek między doznawaniem sukcesów i porażek na teranie grupy, a poczuciem kompetencji oraz akceptacją i szacunkiem ze strony kolegów. Pozycja zajmowana w klasie koresponduje w znacznej mierze z eksponowanymi społecznie osiągnięciami dziecka. Sukces w działaniu przekłada się na możliwość nawiązywania przyjaźni.

Na przyjazne zachowania rówieśników, spontaniczną chęć niesienia pomocy i poparcie dla poglądów mogą liczyć dzieci, które osiągają sukcesy zadaniowe i sprawnościowe oraz umieją porozumieć się z kolegami. Są to na ogół dzieci atrakcyjne, kompetentne, aktywne, skuteczne, energiczne i niezbyt wrażliwe, które nie pamiętają zbyt długo urazów i nie przejmują się porażkami. Brak akceptacji ze strony kolegów skutkuje złym samopoczuciem ucznia, pesymizmem, negatywnym postrzeganiem siebie, niechęcią do podejmowania wysiłków. Utrwala się wyuczona bezradność i strategie prowadzące do niepowodzeń. Doznawanie niepowodzeń społecznych rodzi przekonanie, że nie jest się godnym akceptacji.

Obawa przed odrzuceniem jest źródłem zachowania odbieranego przez innych jako postawa dystansu, w odpowiedzi na którą inni uczniowie zachowują się tak samo. W efekcie dziecko doznaje poczucie osamotnienia i uważa, że nie jest lubiane przez innych. W związku z tym nasila zachowania, które czynią go niepopularnym. Jeżeli taki stan się przedłuża, powtarzające się sekwencje społecznych porażek mogą prowadzić do rozwinięcia się u dziecka społecznej bierności, nieśmiałości, niskiej samooceny, poczucia niższości a także form społecznego niedostosowania o charakterze długotrwałym.

2. Znaczenie grupy w życiu dziecka

W wieku szkolnym dziecko uczy się podejmować obowiązki i doprowadzać podjęte zadania do końca. Rola ucznia nakłada na dziecko nowe wyzwania, jak uczenie się czy wypełnianie poleceń nauczyciela. Dziecko powinno umieć podporządkowywać się wymogom, które modyfikują postawy i motywacje. U maluchów z reguły rośnie zdolność do wysiłku, wytrwałość w dążeniu do realizacji celów, umiejętność przeciwstawiania się przeszkodom i kontrolowania emocji w sytuacji sukcesu oraz porażki. Uczniowie szybko asymilują społeczne formy ekspresji i przyswajają społeczne reguły postępowania.

Wykształca się też skala ocen moralnych, stosowana w ocenie postępowania innych, jak i samoocenie własnych zachowań. Dzieci, zabiegając o aprobatę rówieśników, realizują zespołowe zadania i inicjują nowe kontakty.

Dlaczego grupa rówieśniczama tak ogromne znaczenie w życiu ucznia?

  • Dziecko uczy się poczucia normy i uwzględniania norm jawnych i ukrytych w swoim zachowaniu.
  • Dziecko doskonali umiejętności porozumiewania się, dialogu, dyskusji, negocjowania, rozwiązywania konfliktów i aktywnego słuchania.
  • Dziecko internalizuje wzorce kontroli własnych ekspresji emocjonalnych.
  • Dziecko uświadamia sobie, że ludzie różnią się od siebie i mają odmienne zdania na ten sam temat, co sprzyja decentracji.
  • Dziecko rezygnuje stopniowo z egocentrycznych przekonań i bierze pod uwagę zachowania aprobowane przez grupę.
  • Dziecko liczy się z opiniami kolegów, którzy stają się modelami sposobu zachowania, oceniania, spostrzegania, myślenia i reagowania.
  • Dziecko rewiduje własne poglądy, kształtuje preferencje, postawy, wybory i zainteresowania, biorąc pod uwagę zdanie kolegów.
  • Dziecko ma okazję doświadczania relacji przyjacielskich, poczucia jedności z grupą.
  • Dziecko uczy się asystowania, wsparcia emocjonalnego, partnerstwa, dyskrecji, solidarności i współpracy oraz doskonali empatię.
  • Dziecko eksploruje zadania sprzężone z rolą płciową.
  • Dziecko rozumie, modyfikuje i tworzy reguły, będąc aktywnym uczestnikiem paczek, band czy klik.


Powyższy katalog umiejętności społecznych nie jest oczywiście wyczerpany. Grupa rówieśnicza wpływa też na kształtowanie się obrazu własnej osoby, transmituje komunikaty, które wbudowują się w schemat „Ja” ucznia. Klasa dostarcza informacji na temat samoskuteczności i wpływa na poczucie sprawstwa. Przyjaźnie w wieku wczesnoszkolnym powstają na bazie podobieństwa cech charakteru lub wspólnoty zainteresowań. Dzięki bliskim relacjom doskonali się też sfera emocjonalna dziecka. Na początku powstają przyjaźnie z dziećmi będącymi przedstawicielami tej samej płci. Potem dzieci coraz poważniej biorą pod uwagę możliwość zaprzyjaźnienia się z osobą płci przeciwnej, co stanowi przejaw międzypłciowej fascynacji i stopniowego zbliżania się do następnego okresu rozwojowego, jakim jest adolescencja. Relacje z rówieśnikami pełnią funkcję stymulatora rozwoju emocjonalnego, poznawczego, społecznego, moralnego, a nawet oddziałują na sferę wykonawczą.

Bibliografia

  • Harwas-Napierała B., Trempała J., (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka, t. 2, PWN, Warszawa 2006, ISBN 83-01-14151-4.
  • Herbert M., Rozwój społeczny ucznia. Rozpoznawanie potrzeb i problemów dzieci w okresie dorastania, GWP, Gdańsk 2008, ISBN 978-83-7489-183-7.
  • Kielar-Turska M., Rozwój człowieka w pełnym cyklu życia [w:] Strelau J., (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki, t. 1, GWP, Gdańsk 2000, ISBN 83-87957-05-4.
Porozmawiaj o tym na Uczniowie, Nastolatki »

Artykuły Rozwój społeczny ucznia

Rozwój społeczny ucznia Problemy nastolatek

Problemy nastolatek, np. opisywane w czasopismach dla młodzieży, mogą wydawać się śmieszne czy wręcz groteskowe, ale na pewno nie jest do śmiechu młodym dziewczętom, które proszą o poradę i czują się zagubione. Na przestrzeni lat zmienił się nieco...

Kontakty z rówieśnikami
Rozwój społeczny ucznia Kontakty z rówieśnikami

Kontakty z rówieśnikami stanowią bardzo istotny aspekt rozwoju społecznego dzieci. Grupa rówieśnicza jest naturalną płaszczyzną uczenia się ról społecznych i odbywania treningu interpersonalnego. Już niemowlęta wykazują potrzebę...

Przyjaźń dzieci
Rozwój społeczny ucznia Przyjaźń dzieci

Przyjaźń dzieci różni się nieco od przyjaźni dorosłych. Mówi się, że dziecięce przyjaźnie są spontaniczne i szczere, natomiast relacje między dorosłymi często są nastawione na uzyskanie osobistego sukcesu, nawet kosztem drugiej osoby.

Relacje dzieci z rodzicami
Rozwój społeczny ucznia Relacje dzieci z rodzicami

Relacje dzieci z rodzicami zmieniają się wraz z upływem czasu. W okresie przedszkolnym maluchy zazwyczaj patrzą na opiekunów bezkrytycznie, są oni dla nich głównymi autorytetami. W młodszym wieku szkolnym i w okresie adolescencji dużą rolę...

Rozwój malucha Rozwój społeczny malucha

Okres poniemowlęcy to czas, kiedy maluch dorasta do współpracowania i wspólnej zabawy z rówieśnikami. Z małego egoisty i egocentryka staje się zdolny do dzielenia się i wczuwania w emocje innych. Rozwój społeczny malucha ma...

Rozwój przedszkolaka Rozwój społeczny przedszkolaka

Rozwój społeczny przedszkolaka wiąże się przede wszystkim z wejściem w nowy świat, a mianowicie z debiutem w przedszkolu. Dziecko uczy się integrować z zupełnie nową grupą społeczną, musi odnaleźć swoje miejsce w tej grupie, przyswoić unikatowe...

Uczeń Rozwój ucznia

Dziecko, które zaczyna swoją szkolną edukację, jest już dużo bardziej rozwinięte pod względem fizycznym, niż było jako przedszkolak. Jest silniejsze, dojrzalsze. Dużo bardziej wytrzymały jest układ nerwowy, mięśniowy. Grupy mięśniowe wzmacniają...

Rozwój fizyczny ucznia
Rozwój ucznia Rozwój fizyczny ucznia

Młodszy wiek szkolny to inaczej późne dzieciństwo. Stanowi on swego rodzaju pomost, między wiekiem przedszkolnym a adolescencją. Debiut w szkole to poważne wyzwanie dla niejednego dziecka. Spontaniczna i głównie zdominowana przez zabawę...

Rozwój intelektualny i emocjonalny ucznia
Rozwój ucznia Rozwój intelektualny i emocjonalny ucznia

Rozwój intelektualny i emocjonalny ucznia wzajemnie się przenikają. Poczucie kompetencji i sukcesy szkolne wpływają na kształtowanie się wysokiej samooceny i pewności siebie u dziecka, natomiast nieradzenie sobie z zadaniami czy pracą domową może...

Uczeń Pokój dla ucznia

Koniec wakacji to odpowiednia pora, aby pomyśleć o urządzeniu pokoju dla ucznia. Aranżacja wnętrz nie jest łatwym zadaniem, ale przy odrobinie wyobraźni można stworzyć miejsce do nauki i wypoczynku, w którym dziecko będzie czuło się komfortowo...

Uczeń Problemy ucznia

Zaburzenia rozwojowe nie kojarzą nam się dobrze. Kiedy rodzice ucznia usłyszą taką diagnozę, popadają w panikę. Tymczasem istnieją specyficzne zaburzenia rozwojowe. Dotyczą one głównie umiejętności szkolnych i językowych. Dzieci przejawiające takie...

Zajęcia dla ucznia
Wspomaganie w rozwoju Zajęcia dla ucznia

Uczeń młodszych klas szkoły podstawowej jest małym dzieckiem z dużymi obowiązkami. Szkolnymi oczywiście. Konieczność skupiania uwagi przez 45 minut, obowiązek odrabiania lekcji to zadania, które wcale nie są łatwe do realizacji. Jak zachęcić małego...

Rozwój ucznia Seksualność ucznia

Seksualność ucznia wiąże się na początku z identyfikacją własnej płci i zdolnością różnicowania zachowań adekwatnych dla dziewczynek i chłopców. W okresie adolescencji, ujmowanej z perspektywy fizjologicznej, nacisk kładzie się na zmiany...

Ile waży tornister ucznia?
Wspomaganie w rozwoju Ile waży tornister ucznia?

Ciężkie jest życie ucznia! I to wcale nie w przenośni. Wiedza niestety nie tylko kosztuje, ale i swoje waży. Obecnie w tornistrze uczeń nosi bibliotekę ze sklepem papierniczym w jednym. Każdy przedmiot to co najmniej jedna książka plus ćwiczenia w formacie...

Aktualności Zdrowy posiłek dla ucznia

Celujące oceny to efekt zdolności, wysiłku włożonego w naukę oraz... zdrowego odżywiania. Pożywne, wartościowe pod względem odżywczym śniadanie jest bowiem niezbędne, by uczeń miał energię i był w stanie skoncentrować się w trakcie lekcji. Zdrowe śniadanie...

Wspomaganie w rozwoju Jak zachęcić ucznia do nauki?

Jak zachęcić ucznia do nauki? To nie jest takie trudne. Ważne jednak, aby zacząć od najwcześniejszych lat oswajać dziecko ze słowem pisanym, wspólnie czytać i rozmawiać o przeczytanych lekturach.

Wybierz wygodne biurko dla ucznia
Pokój dla ucznia Wybierz wygodne biurko dla ucznia

Biurko to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia dziecięcego pokoju. Przy meblu tym uczeń spędzi zapewne wiele godzin, zarówno doskonaląc swoje szkolne umiejętności, jak i oddając się pasjom czytelniczym, plastycznym czy informatycznym....

Ważny temat - Projekt dziecko - zaczynamy! Fotelik dla przedszkolaka i ucznia

Fotelik samochodowy powinien być dobrany do wieku, wagi i wzrostu dziecka. Jeśli wierzchołek głowy malucha przekracza wysokość fotelika, czas na wymianę na kolejną kategorię wagową, czyli 15-36 kg. Kiedy trzy-,czterolatek przesiądzie się do nowego modelu,...

Uczeń Wychowanie i psychologia ucznia

Rodzicielskiej opieki potrzebuje zarówno mały uczeń, jak i nastolatek. Z wiekiem zmienia się jedynie sposób , w jaki troszczymy się o swoje dzieci. Wasze kontakty powinny skupiać się, przede wszystkim, na budowaniu więzi i przeświadczenia,...

Rozwój wcześniaka
Wcześniak Rozwój wcześniaka

Rozwój wcześniaka przebiega zupełnie inaczej niż rozwój noworodka, który przyszedł na świat w 40. tygodniu ciąży, dlatego zaleca się stosowanie innych norm rozwojowych. Jedną z nich jest siatka centylowa dla wcześniaków, która...

Niemowlę Rozwój niemowlęcia

Kto by pomyślał, że ta bezbronna istotka, która płaczem obwieściła swój pierwszy kontakt ze światem, już rok później będzie biegać, mówić, bawić się i aktywnie poznawać otoczenie? Trudno w to uwierzyć rodzicom, którzy...

Maluch Rozwój malucha

W okresie po niemowlęcym, rozwój dziecka tylko nieznacznie traci na swej dynamice. Maluch, na początku drugiego roku życia, ma już za sobą tak spektakularne osiągnięcia jak pierwszy krok i pierwsze słowo. Teraz czeka go doskonalenie umiejętności,...

Rozwój przedszkolaka
Przedszkolak Rozwój przedszkolaka

Za początek wieku przedszkolnego uznaje się trzeci rok życia.To wiek, w którym dziecko rozpoczyna edukację przedszkolną. To również przełomowy moment w jego rozwoju społecznym. Wchodzi on wówczas w zupełnie nowy świat. Staje się członkiem...

Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Rozwój inteligencji

Rozwój inteligencji przedszkolaka w dużej mierze zależy od jego wrodzonych predyspozycji, jednak nie jest to jedyny czynnik wpływający na inteligencję dziecka. Rodzice i opiekunowie także mają wpływ na rozwój inteligencji u dziecka. Inteligencja...

Rozwój dwulatka
Rozwój fizyczny malucha Rozwój dwulatka

Pierwsze urodziny są umownym zakończeniem wieku niemowlęcego. Dziecko wchodzi w następny okres życia, w którym czeka je opanowanie wielu nowych umiejętności, takich jak samodzielne chodzenie, bieganie, posługiwanie się mową czy kontrola nad potrzebami...

Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Rozwój wyobraźni

Rozwój wyobraźni dzieci często jest zaniedbywany przez rodziców i pedagogów ze względu na utożsamienie wyobraźni z niepotrzebnym fantazjowaniem. Szkoła przykłada wagę do tego, by wyposażyć wychowanków w niezbędną wiedzę i umiejętności....

Rozwój niemowlęcia Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu

Kalendarze i podręczniki, które podają, jak przebiega rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu, pozwalają rodzicom oceniać postępy swoich pociech i wstępnie diagnozować zaburzenia rozwojowe. Pierwszy rok życia dziecka jest bowiem okresem niezwykle...

Opóźniony rozwój mowy
Rozwój społeczny malucha Opóźniony rozwój mowy

Czy twoje dziecko, które ma już 2-3 lata, nie mówi, a w kontakcie z tobą bądź najbliższymi posługuje się głównie gestami oraz komunikacją pozawerbalną? Z pewnością jest to sygnał alarmowy dla nas jako rodziców. Oczywiście nie...

Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Rozwój poznawczy dziecka

Rozwój poznawczy dziecka to przede wszystkim rozwój umiejętności postrzegania, zapamiętywania i przetwarzania informacji dochodzących do niego z otoczenia. Tempo rozwoju przedszkolaka zależy od jego wrodzonych predyspozycji, ale także od...

Rozwój psychomotoryczny dziecka
Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Rozwój psychomotoryczny dziecka

Rozwój psychomotoryczny dziecka w wieku przedszkolnym cechują duże osiągnięcia. Maluch wkraczający w okres tzw. średniego dzieciństwa ma już wszystkie zęby mleczne, swobodnie porusza się, chodząc i biegając, jest dość samodzielny w zakresie samoobsługi....

Rozwój fizyczny przedszkolaka Rozwój 6-latka

Rozwój 6-latka to coraz lepsza umiejętność mowy i koordynacji ruchowej. Dziecko bawi się z rówieśnikami tej samej płci, rozwija lub nabywa umiejętność czytania i pisania.

Rozwój 5-latka
Rozwój fizyczny przedszkolaka Rozwój 5-latka

Rozwój 5-latka to przede wszystkim rozwój ruchowy, a także próby radzenia sobie z własną emocjonalnością. 5-letnie dziecko może chętnie uczyć się pisać i czytać.

Rozwój dziecka - 4 lata
Rozwój fizyczny przedszkolaka Rozwój dziecka - 4 lata

Rozwój 4-latka jest bardzo szybki. Rozwój fizyczny 4-latka pozwala na nowe zabawy, a rozwój psychiczny 4-letniego dziecka to odkrywanie nowych emocji i coraz lepsze opanowanie mowy.

Rozwój dziecka przez zabawę
Wspomóż rozwój intelektualny swojego Dziecka Rozwój dziecka przez zabawę

Zabawa towarzyszyła dzieciom od zawsze. Potocznie kojarzy się z dzieciństwem. Coraz częściej psycholodzy zwracają uwagę na fakt, że rodzice pozbawiają najmłodszych właśnie zabawy. I biją na alarm. Zabawa jest bowiem niezbędna dla prawidłowego rozwoju...

Rozwój motoryczny niemowląt
Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu Rozwój motoryczny niemowląt

Rozwój motoryczny niemowląt obejmuje pionizację ciała, panowanie nad postawą, doskonalenie umiejętności lokomocji, chwytania i manipulacji przedmiotami.

Rozwój mowy u niemowląt
Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu Rozwój mowy u niemowląt

Niemowlę na początku komunikuje się z otoczeniem za pomocą przedwerbalnych form wyrazu. Rolę komunikatu pełnią krzyki, płacz, spojrzenia i gesty. Dopiero później pojawia się gruchanie i gaworzenie.

Rozwój ruchowy niemowlęcia
Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu Rozwój ruchowy niemowlęcia

Rozwój ruchowy niemowląt obejmuje lokomocję, manipulację i podpór. Maluch uczy się siadać, wstawać, raczkować i chodzić. Rozwój motoryczny stanowi odzwierciedlenie dojrzewającego układu nerwowego.

Rozwój niemowlęcia miesiąc po miesiącu Rozwój fizyczny niemowlęcia

Rozwój fizyczny niemowlęcia dotyczy doskonalenia wszystkich układów malucha – kostnego, mięśniowego, nerwowego, pokarmowego, oddechowego itd., co warunkuje dalszy rozwój dziecka.

Aby Maluszek poczuł się lepiej Rozwój emocjonalny niemowlęcia

Rozwój emocjonalny dziecka w okresie niemowlęcym zasadza się na kształtowaniu się przywiązania do osoby dorosłej, różnicowaniu się uczuć i pierwszych kontaktach z innymi dziećmi.

Rozwój pamięci i wspomnienia
Kultura Rozwój pamięci i wspomnienia

Powtarzanie Powtarzanie jest pierwszą strategią pamięciową, którą stosują już trzylatki. Oznacza to, że już one zauważają, że powtarzanie ułatwia im zapamiętanie danej informacji. Aby ułatwić dziecku zapamiętanie czegoś, powtarzamy to wielokrotnie - czy...

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij