Objawy refluksu u niemowląt

Refluks żołądkowo-przełykowy to przemieszczenie zawartości żołądka do przełyku. Stanowi bardzo częste schorzenie wieku niemowlęcego. Do charakterystycznych objawów należy ulewanie po karmieniu. Nieleczony refluks może być przyczyną szeregu chorób.

Co to jest refluks?

Mianem refluks żołądkowy określa się cofanie się zawartości żołądka do przełyku lub jamy ustnej. Chorobie refluksowej przełyku często towarzyszą uszkodzenia błony śluzowej, które powodują ból.

Do charakterystycznych objawów refluksu należą:

• ulewanie (regurgitacja), czyli przemieszczanie się treści pokarmowej z żołądka do gardła i jamy ustnej. Ulewanie występuje fizjologicznie u 50% niemowląt do 3 miesiąca życia. Zazwyczaj ustępuje samoistnie do 1 roku życia;
• choroba refluksowa przełyku występuje w wyniku nadżerkowego zapalenia przełyku. Nieleczona może prowadzić do przepukliny rozworu przełykowego lub skrócenia przełyku;
• ruminacje, czyli regurgitacje z powtórnym przeżuciem i połknięciem pokarmu.

Refluksowe zapalenie przełyku częściej występuje u wcześniaków. Z kolei choroba refluksowa przełyku zazwyczaj towarzyszy chorobom neurologicznym, np. mózgowemu porażeniu dziecięcemu, niektórym zespołom genetycznym (np. zespołowi Downa), otyłości, po przeszczepie płuc. Często występuje ona także u dzieci chorych na mukowiscydozę.

Refluksowi żołądka często towarzyszą:

• zgaga,
• trudności w przełykaniu, które są wynikiem nieprawidłowej budowy anatomicznej oraz stanu zapalnego błony śluzowej jamy ustnej i przełyku,
• zaburzenie zachowania – rozdrażnienie, płaczliwość,
• utrata masy ciała,
• niedokrwistość.

Odmowa przyjmowania pokarmu i trudności w karmieniu zazwyczaj występują u niemowląt. Podczas karmienia dziecka obserwuje się upośledzoną koordynację ssania i połykania, krztuszenie się, wymioty i drażliwość.

Choroba refluksowa może zaostrzać schorzenia dróg oddechowych, w tym astmy. Ponadto u dzieci z chorobą refluksową obserwuje się nawracające zapalenie płuc. Spowodowane jest ono aspiracją treści żołądkowej do dróg oddechowych. U dzieci cierpiących na refluks częściej występuje chrypka, kaszel, zapalenie zatok oraz przewlekłe zapalenie ucha środkowego.

Cofanie treści pokarmowej zawierającej kwas solny oraz enzymy trawienne do jamy ustnej powoduje ubytki szkliwa zębów, zwiększając ryzyko wystąpienia próchnicy zębów.

Refluks żołądkowo-przełykowy może powodować nocne napady duszności i kaszlu, które pojawiają się w ciągu 1-3 godziny po zaśnięciu.

Diagnostyka refluksu

Najważniejszą metodą diagnozowania refluksu jest wykonanie 24-godzinnej pH-metrii przełyku. Badanie to pozwala ocenić stopień narażenia błony śluzowej przełyku na kwaśną zawartość żołądka. Badanie przeprowadza się zarówno w dzień, jak i w okresie snu. Z kolei badanie RTG klatki piersiowej z kontrastem pozwala ujawnić nieprawidłowości w budowie anatomicznej oraz wykazać zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego.

Badanie endoskopowe przełyku pozwala ocenić zmiany zapalne błony śluzowej przełyku oraz stwierdzić obecność owrzodzeń.

Mgr Aneta Kościołek