Mleko dla alergika

Alergia na białko mleka jest najczęstszą przyczyną schorzeń atopowych. Do objawów alergii na mleko należą: biegunka, wymioty, kolka jelitowa oraz wysypki skórne. Do żywienia dzieci z alergią pokarmową stosuje się hydrolizaty białkowe, zawierające białka pocięte na fragmenty, które nie posiadają właściwości uczulających.

Alergia na mleko

Alergia lub nietolerancja mleka krowiego występuje u około 5% niemowląt. Mleko krowie obok orzechów ziemnych, jaj i owoców morza jest najczęściej uczulającym pokarmem. Zawiera około 30 różnych białek, które dzielą się na dwie frakcje: kazeinę i białka serwatkowe. Najsilniejszymi alergenami białka mleka są β-laktoglobulina i kazeina.

Do charakterystycznych objawów alergii na mleko krowie należą:

• ze strony układu pokarmowego: wymioty, biegunki z domieszką krwi, kolka jelitowa,
• ze strony układu oddechowego: sapka, katar, nawracające zapalenie ucha, skurcz oskrzeli,
• ze strony skóry: świąd, wysypka, pokrzywka, atopowe zapalenie skóry,
• ze strony ośrodkowego układu nerwowego: płaczliwość, rozdrażnienie, zaburzenia snu,
• podwyższona temperatura ciała.

Mleko jest podstawowym pokarmem noworodka, niemowlęcia oraz małego dziecka. Spożywane jest początkowo jako pokarm matki lub sztuczna mieszanka mleczna, a następnie mleko krowie i jego przetwory (jogurty, kefiry, maślanki, sery twarogowe, sery żółte). Białka mleka, w szczególności krowiego, wykazują silne właściwości alergizujące.

Dieta w alergii pokarmowej

Podstawowym sposobem leczenia alergii pokarmowej jest dieta eliminacyjna, która polega na wyeliminowaniu z jadłospisu mleka krowiego oraz produktów je zawierających. Jednakże małe dzieci ze względu na niewykształcony dobrze układ pokarmowy nie mogą spożywać innych pokarmów, dlatego podaje się im specjalne mieszanki mleczne. Preparaty te również stosuje się u dzieci, w rodzinach których występują przypadki alergii. 

Mieszanki mleczne dla alergika możemy podzielić na 3 grupy:

• hydrolizaty białek mleka krowiego (kazeiny lub białek serwatkowych),
• preparaty, które zamiast białek zawierają wolne aminokwasy,
• preparaty zawierające białko sojowe,
• homogenaty mięsne, w których źródło białka stanowi mięso kurczaka, gołębia lub królika.

W pierwszej kolejności dzieciom podaje się hydrolizaty białek mleka krowiego. Proces ich otrzymywania polega na hydrolizie (pocięciu) białka mleka na fragmenty – peptydy lub aminokwasy, które nie wykazują działania alergizującego. Im bardziej białko jest pofragmentowane, tym mniejsze posiada właściwości uczulające oraz gorszy smak i nieprzyjemny zapach.

Natomiast w mieszankach sojowych źródłem białka jest białko soi, które dodatkowo wzbogacane jest aminokwasem metioniną. Preparaty sojowe dodatkowo nie zawierają laktozy, która może powodować biegunki i bóle brzuszka dziecka, zwłaszcza alergika. Mieszanki sojowe można stosować u dzieci powyżej 3 miesiąca życia.

Wybór odpowiedniej mieszanki dla niemowlęcia jest wyjątkowo trudny, ponieważ każde dziecko wykazuje inną wrażliwość na białko mleka krowiego. Hydrolizaty białkowe zwykle charakteryzują się nieprzyjemnym smakiem, dlatego dzieci starsze nie chcą ich spożywać.  Dzieciom do 3 roku życia z alergią na mleko warto podawać mleko modyfikowane JUNIOR. Można je podawać z musli, płatkami śniadaniowymi czy wykorzystać do przygotowania kakao.

Z wiekiem dziecko nabywa tolerancję na białko mleka krowiego, zwykle około 6 roku życia. W tym okresie warto dziecku podawać w małych ilościach mleko krowie, a następnie w zwiększających się dawkach wprowadzać przetwory mleczne, a tym samym wycofywać się ze stosowania mieszanek mlekozastępczych.

mgr Aneta Kościołek