Jak obliczyć termin porodu?

Choć termin porodu określany jest już na pierwszej potwierdzającej ciążę wizycie u ginekologa, nie ma co się zbyt mocno do niego przywiązywać. Jedynie 4-5% dzieci przyjdzie na świat dokładnie w terminie. Dlaczego tak się dzieje? Bo w cyklu mamy zaledwie kilka dni płodnych, których termin trudno jest określić precyzyjnie. Poza tym, sposoby wyznaczania dnia porodu nie są idealne i zakładają pewną sytuację wzorcową, „zapominając” o indywidualnym tempie rozwoju dzieci. Można więc zadać sobie pytanie, po co ten termin określać? Przecież, tak czy inaczej, to maluch zadecyduje, kiedy zechce przyjść na świat, a stanie się to, gdy już będzie gotowy do samodzielnego życia poza łonem matki. Niestety, to tylko teoria. Natura nie zawsze działa jak szwajcarski zegarek. Zdarzają się sytuacje, gdy poród zaczyna się zbyt wcześnie lub nie zaczyna się pomimo osiągnięcia dojrzałości przez malucha. Jedna i druga sytuacja niosą ze sobą spore ryzyko dla zdrowia i życia dziecka. Dlatego też lekarzom potrzebny jest jakiś punkt odniesienia, wg którego będą prowadzili opiekę nad ciężarną i jej maleństwem. Nie ma też co ukrywać, że przyszła mama chciałaby wiedzieć jak najdokładniej, kiedy w rodzinie pojawi się nowy członek. Przecież lubimy mieć wszystko zaplanowane i pod kontrolą.

Reguła Naegelego

Obecnie większość lekarzy oblicza termin porodu, stosując wiekową już regułę Naegelego. Jest to wzór opracowany przez niemieckiego lekarza Franza Naegele (1778 – 1851). Dzięki jej zastosowaniu, możliwe jest obliczenie prawdopodobnego czasu trwania ciąży. Metoda ta to swego rodzaju matematyczne wyliczenie, które może niezbyt dokładnie pokryć się z biologicznym czasem trwania ciąży, związanym ściśle z ze stopniem rozwoju i starzenia się łożyska.

Reguła ta zakłada, że ciąża trwa 280 dni (odliczając kolejno od pierwszego dnia ostatniej miesiączki), 40 tygodni, czyli 10 miesięcy księżycowych. Wszystko byłoby pięknie, gdyby każda kobieta miała regularne, 28 dniowe cykle z owulacją występującą dokładnie w ich połowie, czyli w 14 dniu. Na dodatek, każdy miesiąc powinien trwać 30 dni a konkretnie 30,416 dni. Wzór wygląda tak: Termin porodu = pierwszy dzień ostatniej miesiączki + 7dni – 3 miesiące + 1 rok.

Z myślą o kobietach o cyklach dłuższych bądź krótszych wprowadza się do niego pewne modyfikacje. Gdy cykl trwa np. 30 dni, do 7 dodamy jeszcze 2 (30dni – wzorcowe 28). Gdy cykle np. 26 zamiast dodawać odejmiemy 2, ponieważ od rzeczywistych 26 dni odejmujemy wzorcowe 28 i wtedy mamy wynik -2. Wszystkie te działania nie znajdą zastosowania u pań, które każdy cykl mają inny.

Wyznaczenie dnia owulacji

Nieco inaczej może wyglądać obliczanie terminu porodu u kobiet, które prowadzą dokładne i sumienne obserwacje zmian zachodzących w ich organizmie, dotyczących m.in. cech fizycznych śluzu i temperatury ciała. Możliwe jest wtedy przyjęcie za punkt wyjścia dnia prawdopodobnej owulacji i zapłodnienia. Niestety, z doświadczenia wiem, że nie każdy lekarz chce uwzględnić informacje, które przekazuje mu kobieta, ponieważ nie daje wiary temu, że faktycznie wie ona, co mówi. Gdy jednak termin porodu będzie liczony od tego momentu, wtedy do daty należy dodać 266 dni. Czas trwania ciąży wyniesie 38 tygodni (9 i pół miesiąca księżycowego). Nieco inny jest wzór: Termin porodu = data poczęcia (lub owulacji) – 7 dni – 3 miesiące + 1 rok

Termin porodu z USG

Najbardziej pomocne w wyznaczaniu terminu porodu wydaje się być badanie USG, pod warunkiem, że przeprowadzono je wcześnie, w I trymestrze ciąży. Margines błędu szacuje się wtedy na +/- 7 dni. USG pomiędzy 14 a 20 tygodniem to już 10 dni, 21-30 14 dni, a na finiszu, pomiędzy 31 a 42 tygodniem, USG poda datę z 21-dniową dokładnością.

W trakcie badania programy komputerowe zainstalowane w aparacie do badań ultrasonograficznych przeprowadzają analizę wyników pomiarów długości rączek i nóżek maluszka, obwodu jego głowy brzucha itp. oraz danych takich, jak długość cykli, ostatni dzień miesiączki. Po 14 tygodniu ciąży na plan pierwszy wychodzą cechy indywidualne w rozwoju dziecka, takie jak genetyczne uwarunkowania. Na jego wielkość wpływać ponadto mogą choroby matki np. nadciśnienie i tryb jej życia. Wtedy ciężko o wiarygodne wyniki.

Dokąd wyznaczane w różnoraki sposób terminy porodu różnią się od siebie w granicach +/- 2 tygodnie, nie ma powodu do zmartwień, wszystko mieści się w zakładanej normie. Dopiero gdy odchylenia są większe, należy przyjrzeć się im dokładniej i znaleźć ich przyczynę.

Aneta Stawiszyńska-Marciniak