Anemia u noworodka

Anemia, inaczej niedokrwistość, może wystąpić na każdym etapie życia – również u noworodków. Przyczyny anemii bywają różne, ale w każdym przypadku jest ona niebezpieczna, bo może okazać się zapowiedzią innej, poważnej choroby. O anemii mówi się wtedy, gdy we krwi jest za mało czerwonych krwinek i hemoglobiny. Hemoglobina to białko zawierające żelazo, które ma zdolność do przenoszenia tlenu do komórek ciała. Niedobór hemoglobiny sprawia, że tkanki są niedotlenione i nie działają właściwie. Anemia objawia się osłabieniem, apatią, sennością, bladością skóry i brakiem apetytu. Skąd się bierze niedokrwistość u noworodków?

Spis treści:
  1. 1. Normy poziomu hemoglobiny
  2. 2. Anemia z niedoboru żelaza u niemowląt
  3. 3. Objawy anemii u niemowląt
  4. 4. Anemia u noworodków z powodu choroby hemolitycznej
  5. 5. Leczenie anemii u niemowląt

1. Normy poziomu hemoglobiny

W definiowaniu anemii dużą rolę spełniają normy hemoglobiny, które są uzależnione od wieku. Noworodek rodzi się z ilością hemoglobiny znacznie większą niż u dorosłych. U noworodka niedokrwistość diagnozowana jest, gdy poziom hemoglobiny spada poniżej 15,0 g%. W następnych miesiącach życia duża ilość erytrocytów rozpada się i dziecko wchodzi w okres tzw. fizjologicznej niedokrwistości, przypadającej na drugi-trzeci miesiąc życia. W tym wieku dopuszczalna wartość hemoglobiny to 10,0 g%. Stężenie hemoglobiny u trzymiesięcznych niemowląt może przejściowo spadać nawet do 9,0-9,5 g%. U wcześniaków poziom hemoglobiny może spadać do 8,0 g%.

Norma poziomu hemoglobiny [g na 100 ml]
noworodek 13,5-19,5
trzymiesięczne niemowlę 9,5-12,5
roczne dziecko 10,5-13,5
3-6 lat 12,0-14,0
10-12 lat 11,5-14,5
dorosły mężczyzna 13,5-17,5
dorosła kobieta 11,8-15,8

2. Anemia z niedoboru żelaza u niemowląt

Niedokrwistość u noworodków najczęściej wynika z niedoboru żelaza. Po porodzie dziecko jest czerwone – nie tylko dlatego, że ma cienką skórę, ale również z powodu większej zawartości krwinek czerwonych. Dziecko urodzone o czasie ma mocno czerwoną krew, ponieważ jest ona silnie wysycona tlenem. Na każdy dm³ krwi przypada 16-20 g hemoglobiny, czyli o ponad 30% więcej niż u człowieka dorosłego. Hemoglobina to białko o czerwonym zabarwieniu, zawarte w czerwonych krwinkach, czyli erytrocytach. Hemoglobina wiąże tlen i dostarcza go do każdej komórki ciała.

W czasie życia płodowego dziecko korzysta z tlenu dostarczanego mu za pośrednictwem łożyska od matki. Dostawy tlenu muszą być w pełni wykorzystane, dlatego krew noworodka ma więcej erytrocytów niż krew osoby dorosłej. Po porodzie nadmiar czerwonych krwinek ulega rozpadowi, co skutkuje uwalnianiem żółtego barwnika – bilirubiny. Stąd żółtaczka noworodkowa. Organizm noworodka pozbywa się bilirubiny, natomiast żelazo pochodzące z rozpadu erytrocytów jest magazynowane na kolejne miesiące. Zdarza się jednak, że od urodzenia dziecko ma za mało żelaza.

Anemia u noworodków często wynika z niewystarczającej ilości żelaza. Jest to problem powszechny u wcześniaków, ponieważ zapasy żelaza odkładają się w tkankach dziecka dopiero w czterech ostatnich tygodniach ciąży. Noworodki niedonoszone mają zatem mniejsze rezerwy żelaza w organizmie. Na anemię cierpieć również mogą noworodki z ciąż mnogich, ponieważ matka musi wtedy rozdzielać spożywane przez siebie żelazo na więcej niż jedno dziecko. Ryzyko anemii u noworodka wzrasta, gdy przy porodzie doszło do znacznej utraty krwi, gdy kobieta w ciąży miała niedokrwistość lub gdy kolejna ciąża następuje niedługo po poprzedniej. Aby dostarczyć dziecku duży rezerwuar żelaza, po urodzeniu zaleca się poczekanie z przecięciem pępowiny do czasu, gdy przestanie ona tętnić. To sprawia, że do krwiobiegu dziecka napływa dodatkowa ilość krwi z łożyska. 

3. Objawy anemii u niemowląt

W kolejnych miesiącach życia zapasy żelaza zgromadzone w organizmie niemowlęcia stopniowo maleją, a jego podaż w mleku jest niewielka. Niemowlęta karmione sztucznie są bardziej niż niemowlęta karmione naturalnie zagrożone anemią, ponieważ żelazo z mleka matki wchłania się lepiej niż z mleka modyfikowanego. Niedobór żelaza w organizmie niemowlaka może też wynikać z niedostatecznego wchłaniania z przewodu pokarmowego (alergia na białko mleka krowiego, alergia na gluten, celiakia). Alergia pokarmowa u niemowląt wiąże się z niewielkimi, ale systematycznymi i długotrwałymi stratami substancji odżywczych z przewodu pokarmowego.

Anemia u noworodków i niemowląt jest trudna do rozpoznania na pierwszy rzut oka. Niedokrwistość można podejrzewać, gdy maluszek jest blady, apatyczny, nie ma apetytu, często choruje, nie przybiera na wadze, wolno się rozwija. U noworodków za anemią może przemawiać przedłużająca się żółtaczka. Jednak dopiero wynik morfologii krwi daje pełnię gwarancji: niski poziom hemoglobiny, obniżona liczba erytrocytów, niski wskaźnik MCV.

4. Anemia u noworodków z powodu choroby hemolitycznej

Czasami za anemię u noworodka odpowiada przyspieszone niszczenie czerwonych krwinek – jest to tzw. niedokrwistość hemolityczna. Jej przyczyną bywają wrodzone zaburzenia układu immunologicznego, który zaczyna produkować przeciwciała skierowane przeciwko komórkom własnego organizmu. Czasem anemia u dziecka w pierwszych dniach po porodzie wynika z konfliktu serologicznego. Niezgodność serologiczna to sytuacja, w której na krwinkach czerwonych płodu występują antygeny układu czynnika Rh lub antygeny grupy krwi, które są nieobecne na krwinkach matki. Jeśli organizm matki zaczyna wytwarzać przeciw tym antygenom przeciwciała, niszczy erytrocyty dziecka – tak powstaje konflikt serologiczny.

W wyniku konfliktu serologicznego dochodzi do choroby hemolitycznej. Jest to złożony proces, w efekcie którego następuje rozpad czerwonych krwinek płodu (tzw. hemoliza). Choroba hemolityczna noworodkówobjawia się u dziecka poprzez:

  • obrzęk skóry i tkanki podskórnej,
  • wybroczyny na skórze,
  • powiększenie wątroby i śledziony,
  • przedłużającą się żółtaczkę – tzw. żółtaczka hemolityczna,
  • ciężką niedokrwistość, utrzymującą się do kilku tygodni po porodzie.

Ciężka niedokrwistość wynikająca z choroby hemolitycznej wyraża się blado-woskowym kolorem skóry noworodka, powiększeniem brzucha, powiększoną wątrobą i śledzioną. Czasem występują obrzęki ciała o różnym nasileniu i przesięki do jam surowiczych ciała. W przypadku anemii wynikającej z choroby hemolitycznej noworodków ważne jest leczenie żółtaczki i podanie erytrocytów niewrażliwych na przeciwciała za pomocą transfuzji krwi.  

5. Leczenie anemii u niemowląt

Przy anemii z niedoboru żelaza noworodki i niemowlęta dostają specjalne preparaty żelaza – najczęściej doustnie. Leczenie przynosi efekty po około dwóch miesiącach. W trakcie terapii dzieci mogą oddawać ciemne, wręcz czarne stolce i mieć zaparcia. Jeśli za niedobory żelaza odpowiada alergia pokarmowa, odstawia się uczulające produkty. Mały alergik zwykle pije specjalną mieszankę mleczną, zawierającą hydrolizaty kazeiny. Anemia z niedoboru kwasu foliowego albo z niedoboru witaminy B12 jest leczona suplementacją tymi substancjami. Wchłanianiu żelaza sprzyja witamina C, dlatego dziecku można podawać kwas askorbinowy w kroplach – do kupienia w aptece. Starsze niemowlęta mogą spożywać surowe warzywa i owoce albo pić soki owocowe – naturalne źródło witaminy C. Preparaty żelaza należy podawać dziecku wyłącznie w ustalonych przez lekarza dawkach, ponieważ nadmiar tego pierwiastka może prowadzić do hemochromatozy.

Porozmawiaj o tym na Noworodki i niemowlaki »

Artykuły Choroby noworodka

Zez u noworodka
Choroby noworodka Zez u noworodka

Zez u noworodka to całkiem naturalne zjawisko i nie ma powodów do obaw. Mięśnie koordynujące ruchy gałek ocznych są początkowo słabe i trudno im czasami utrzymywać oczka równolegle. Każde oczko dziecka porusza się zatem po swojemu, jedno z...

Choroby noworodka Zachowanie noworodka

Kiedy dziecko przychodzi na świat, rodzice zwykle są przerażeni tym, co ich czeka. Zastanawiają się, czy będą potrafili prawidłowo je trzymać, karmić, przewijać, czy odpowiednio zareagują na dany sygnał dziecka, czy prawidłowo ocenią jego rozwój a także...

Niepokojące zachowania niemowląt
Choroby noworodka Niepokojące zachowania niemowląt

Stan w jakim noworodek przychodzi na świat jest informacją o jego rozwoju prenatalnym, doświadczeniach w brzuchu mamy i w okresie okołoporodowym. Ten stan ma ogromne znaczenie na całe życie. Dziecko od pierwszych chwil po porodzie ma ogromny wachlarz...

Choroby noworodka Prawidłowa temperatura u noworodka cz. 2/2

Jak rozpoznać gorączkę u noworodka? Maluszek jest niespokojny albo zbyt senny, bierny. Może mieć rozpalone policzki i przyspieszony oddech. Jego śluzówki są suche, spojówki załzawione, ciemiączko jakby faluje (uwypukla się i opada). Jeśli...

Choroby noworodka Gazy u noworodka

Gazy u noworodka mogą być spowodowane więcej niż jednym czynnikiem. Wszystkie maluchy cierpią z powodu tej dolegliwości, jednak noworodki karmione piersią najczęściej doświadczają gazów. Dolegliwość rzadko kiedy spowodowana jest pokarmem spożywanym...

Kaszel u noworodka
Choroby noworodka Kaszel u noworodka

Kaszel jest naturalną reakcją organizmu na pojawienie się w gardle lub przełyku substancji drażniących – jest to odruch szczególnie często występujący u noworodków. Jednak przeważnie kaszel nie jest objawem poważniejszych schorzeń u...

Prawidłowa temperatura u noworodka
Choroby noworodka Prawidłowa temperatura u noworodka

Jaka jest prawidłowa temperatura ciała noworodka? Wiadomo, że właściwa temperatura u dorosłego człowieka to 36,6ºC. Jednak u noworodków i małych niemowląt tak nie jest. System termoregulacji ciała u noworodka jest jeszcze nie w pełni dojrzały,...

Kaszel u niemowląt
Choroby noworodka Kaszel u niemowląt

Kaszel u niemowląt może mieć różne rodzaje: częsty jest kaszel suchy, mokry, a rzadziej występuje kaszel szczekający czy napadowy. Różne rodzaje kaszlu oznaczają różne choroby – może to być zwykłe przeziębienie, astma, krztusiec...

Choroby noworodka Refluks u noworodka

Stan zdrowia dziecka jest priorytetem dla każdego rodzica. Niestety, choroby i dolegliwości są nieodłącznym elementem życia noworodków i niemowląt, które nie mają jeszcze dojrzałego układu immunologicznego. Jedną z typowych przypadłości u...

Choroby noworodka Krzyk noworodka

Trzeba sobie jasno uświadomić, że wszystkie dzieci krzyczą w pierwszych tygodniach swojego życia. Pierwszy krzyk dziecka, tuż po narodzinach, to jego pierwszy łyk powietrza, jaki nabiera w płuca. Wcześniej oddychanie jako takie nie było w pełni możliwe.

Choroby noworodka Gorączka u noworodka

Gdy u noworodka pojawia się gorączka, jego rodzice zaczynają się bardzo niepokoić. Nie dość, że stan taki powoduje uczucie dyskomfortu u malucha, to jeszcze niesie ryzyko rozwinięcia się infekcji bakteryjnej lub wirusowej. Jednak w wielu przypadkach...

Niespokojny noworodek
Choroby noworodka Niespokojny noworodek

Zachowanie noworodka często budzi niepokój jego rodziców. Ruchy dziecka wydają się nieskoordynowane, częsty płaczniezrozumiały, a potrzeby nie zawsze jasne. Niedojrzałość nowo narodzonego człowieka sprawia, że jest całkiem bezbronny i...

Choroby noworodka Noworodek a niemowlę

Noworodek przebył niezwykle trudną drogę na ten świat i jego wygląd nie przypomina często wyglądu różowych bobasków z reklam. Wygląd nowo narodzonego człowieka bywa więc często zaskoczeniem dla rodziców, czasem budzi też ich...

Choroby noworodka Czkawka u noworodka

Czkawka u noworodka nie jest powodem do niepokoju. To zupełnie normalne, że dziecko ma czkawkę. Pierwsza czkawka może się przydarzyć dziecku jeszcze w łonie matki, nawet sześć tygodni po poczęciu. Czkawka u dziecka może trwać od kilku minut do godziny i...

Choroby noworodka Ból gardła u noworodka

Ból gardła u noworodka jest dość trudny do stwierdzenia – maluszek przecież jeszcze nie powie, co go boli. Ból gardła u niemowlęcia bywa mylony z pleśniawkami – które mogą podobnie się objawiać. Maluch jest rozdrażniony,...

Choroby noworodka Zapalenie ucha u noworodka

Świeżo upieczeni rodzice są zwykle przewrażliwieni na punkcie zdrowia swojego dziecka. Wystarczy zmiana częstotliwości wypróżnień lub lekkie podwyższenie temperatury dziecka, by zaczęli martwić się o swojego noworodka. Niekiedy faktycznie mają...

Choroby noworodka Ropienie oczu u noworodka

Czasami rodzice zauważają z niepokojem, że oczy ich niedawno urodzonego dziecka zaczynają ropieć. Wydzielina może wydobywać się z jednego oka lub obydwu. Kiedy dziecko budzi się, z powodu zgromadzonej ropy może nie być w stanie otworzyć oczu. Wielu...

Choroby noworodka Charczenie u niemowląt

Charczenie u niemowląt i inne dźwięki wydawane przez dziecko nie muszą oznaczać poważnych problemów zdrowotnych. Wiotkość krtani u niemowląt może być przyczyną słyszalnego charczenia, tak samo dziwne dźwięki mogą pojawić się przy nadmiernym...

Katar u niemowlaka  - jak go rozpoznać?Odtwórz wideo
Choroby noworodka Katar u niemowlaka - jak go rozpoznać?

U bardzo małych dzieci przegroda nosowa jest niezwykle wąska, więc obrzęk błony śluzowej znacznie utrudnia oddychanie. Z tego też powodu wiele mówi się o tym, że katar w niemowląt jest zjawiskiem niebezpiecznym i zagrażającym ich życiu. Nie potrafią one...

Morfologia w ciąży Anemia w ciąży

Anemia w ciąży dotyczy około 40% przyszłych mam. Najlepszym badaniem diagnostycznym w kierunku anemii jest morfologia krwi obwodowej. Obniżone parametry powinny zaniepokoić.

Karmienie butelką Anemia u niemowlaka

Anemia to stosunkowo częsta choroba u niemowląt. Jakie przyczyny niedokrwistości u dzieci? Jak wygląda leczenie anemii u niemowląt?

Suplementy diety po ciąży Anemia po porodzie

Anemia po porodzie jest najczęściej spowodowana nadmierną utratą krwi lub niezbilansowaną dietą w trakcie ciąży. Niskie stężenie hemoglobiny we krwi powoduje zaburzenia funkcji mózgu i pracy serca.

Spadek masy ciała Anemia u niemowląt

Anemia u niemowląt wpływa niekorzystnie na rozwój dziecka. Długotrwały niedobór żelaza prowadzi do upośledzenia umysłowego. Warto więc zapobiegać występowaniu niedokrwistości.

Choroby i dolegliwości w ciąży Anemia w czasie ciąży

Anemia jest stanem, w którym organizm nie ma wystarczającej ilości czerwonych krwinek we krwi. Krwinki te zawierają hemoglobinę, która rozprowadza tlen z płuc po całym ciele. Jeśli poziom hemoglobiny jest dosyć niski, tkanki organizmu nie...

Zakupy dla niemowlaka Wszystko dla noworodka

Przyjście dziecka na świat wiąże się z przygotowaniami rodziców do właściwego przyjęcia malucha w domu i rodzinie. Mały człowieczek ma bardzo duże potrzeby. Przyszli rodzice przez cały okres ciąży kompletują wyprawkę dla noworodka, aby maleństwu niczego...

Zdrowie dziecka Opryszczka u noworodka

Wirus opryszczki może wywołać u noworodka zagrożenie zdrowia i życia. Jakich objawów wskazujących na opryszczkę nie wolno lekceważyć?

Badanie przesiewowe noworodków Grzybica u noworodka

Grzybica to, wbrew pozorom, częsty problem u noworodków. Jakie są najczęściej diagnozowane infekcje grzybicze u nowo narodzonych dzieci?

Choroby i dolegliwości malucha Morfologia u noworodka

Morfologia u noworodka, czyli badanie składu krwi u dziecka, pozwala ocenić ogólny stan zdrowia dziecka. W składzie krwi znajdują się krwinki oraz inne elementy morfotyczne krwi.

Badania noworodka Wymiary noworodka

Każdy noworodek po urodzeniu zostaje poddany szczegółowej ocenie jego stanu ogólnego. Ocenia się takie parametry, jak kolor skóry, napięcie mięśniowe, odruchy fizjologiczne, oddychanie i czynność serca. Parametry te są składowymi...

Badanie przesiewowe noworodków Słuch noworodka

Słuch to jeden ze zmysłów. Pozwala nam na komunikację z innymi ludźmi. Ze względu na to, bardzo ważne jest badanie słuchu. Badania przesiewowe słuchu obecnie wykonywane jest u wszystkich noworodków jeszcze przed wypisem ze szpitala. Pozwala...

Co może niepokoić? Choroby noworodka

Układ odpornościowy noworodka jest jeszcze niedojrzały, dlatego dziecko jest w większym stopniu narażone na infekcje wirusowe lub bakteryjne. Z tego powodu wskazane jest, by nowonarodzone dziecko nie miało styczności z osobami zmagającymi się z zakażeniami...

Kąpiel noworodka
Pielęgnacja niemowlęcia Kąpiel noworodka

Kąpiel noworodka, zwłaszcza ta pierwsza, tuż po przyjściu ze szpitala, u każdego młodego rodzica wiąże się z niepewnością i jest wielkim wyzwaniem. Noworodek jest tak drobny, że rodzice boją się, iż zrobią mu niechcący krzywdę. Nie wiedzą, jak trzymać...

Zdrowie dziecka Katar u noworodka

Katar to bardzo częsta dolegliwość w życiu noworodka. Bardzo łatwo o zakażenie wirusem go wywołującym. Nie wolno go jednak lekceważyć, tylko w odpowiedni sposób leczyć.

Badania noworodka
Noworodek Badania noworodka

Badania noworodka w pierwszych tygodniach życia są bardzo ważne. Wskazują, jaki jest stan zdrowia dziecka po porodzie i czy maluszek prawidłowo się rozwija. Badania, jakim są poddawane noworodki, nie są skomplikowane ani męczące. Ważne jest to, by wykonać...

Zez u noworodka
Choroby noworodka Zez u noworodka

Zez u noworodka to wcale nie nadzwyczajne zjawisko. Po prostu mięśnie gałek ocznych są jeszcze słabe i nie koordynują ruchów oczu. Około trzeciego-szóstego miesiąca życia zez powinien sam ustąpić.

Wyprawka dla noworodka Kosmetyki dla noworodka

Kosmetyki dla noworodka muszą być hipoalergiczne i przeznaczone dla noworodków. Niezbędne są także atesty. Dobrze dobrane kosmetyki dla dziecka zapobiegają podrażnieniom i pielęgnują delikatną skórę.

Zmiany skórne u niemowląt Zęby u noworodka

Zęby u noworodka to stosunkowo rzadkie zjawisko, które może mieć podłoże w zaburzeniach genetycznych. Jednak u większości dzieci obecność zębów w czasie narodzin nie oznacza problemów zdrowotnych.

Zmiany skórne u niemowląt Potówki u noworodka

Potówki u noworodka to bardzo częsta przypadłość, szczególnie u dzieci urodzonych latem. Potówki na skórze to niewielkie czerwone grudki, które swędzą lub pieką.

Cytomegalia Cytomegalia u noworodka

Cytomegalia u noworodka grozi ryzykiem zaburzeń neurologicznych, takich jak zapalenie siatkówki i naczyniówki oka, małogłowie, zwapnienia śródczaszkowe i uszkodzenia wzroku oraz słuchu.

Toksoplazmoza Toksoplazmoza u noworodka

Toksoplazmoza wrodzona jest wynikiem zakażenia wewnątrzmacicznego od matki, która w ciąży uległa po raz pierwszy infekcji pasożytem wywołującym chorobę. Rokowania w toksoplazmozie wrodzonej są złe.

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij