rozwój społeczny dziecka

Czy kiedykolwiek zmusiłeś swoje dziecko do zapisania się na piłkę nożną, bo inni rodzice tak zrobili? A może złościłeś się na nie za złą ocenę, martwiąc się, co pomyśli nauczyciel? Jeśli odpowiedziałeś twierdząco na którekolwiek z tych pytań, być może czas zastanowić się nad swoim podejściem do rodzicielstwa. Które zachowania są szczególnie groźne i mogą zatrzymać rozwój, a nawet uszkodzić mózg dziecka?

Nie od dziś wiadomo, że dziecięca wyobraźnia i szczerość mogą prowadzić do krępujących sytuacji. Przekonała się o tym pewna mama, która niespodziewanie znalazła się w centrum uwagi na uroczystości w przedszkolu swojego syna. Wyznała potem, że chciała zapaść się pod ziemię.

Relacje międzyludzkie to jeden z najważniejszych elementów ludzkiego życia. Już od pierwszych tygodni życia wchodzimy w sieć społecznych związków, a szczególną rolę w rozwoju pełnią relacje z rówieśnikami. Już w wieku przedszkolnym powstają pierwsze przyjaźnie, które mają wpływ na funkcjonowanie dziecka w dalszym życiu. Jakie jest znaczenie relacji rówieśniczych? Jak pomóc dziecku nawiązać relacje z rówieśnikami?

Socjoterapia ma na celu pomoc pacjentom z problemami emocjonalnymi i zaburzeniami zachowania. To uznana na świecie metoda terapii zajęciowej, która w wielu przypadkach okazuje się bardzo pomocna. Socjoterapia - co to jest? Jakie są cele socjoterapii? Kiedy się ją stosuje?

Podkradanie kosmetyków, korzystanie z perfum, palenie papierosów, picie alkoholu i zostawianie dziecka bez opieki. Te i wiele innych grzechów na sumieniu mają nianie, które ewidentnie minęły się z powołaniem. Dla wielu osób praca opiekunki to łatwy sposób na zarobienie pieniędzy, niestety kosztem dziecka.

Wciąż słyszymy lub czytamy o sytuacjach, w których znalazły się dzieci przez nieuwagę lub lekkomyślność rodziców. Zgubiony czterolatek w galerii handlowej, dziecko śpiące w foteliku na parkingu, czy dwulatek spędzający kilka godzin dziennie przed telewizorem lub tabletem. Szokujące są także pytania publikowane w mediach społecznościowych przez mamy szukają porady, np. czy mogą dziecku podać hydroksyzynę, aby poszło spać, bo już są zmęczone, albo czy mogą zostawić na dwie godziny śpiącego niemowlaka w łóżeczku, aby wyskoczyć na imprezę. Niestety nie są to sytuacje wymyślone na potrzeby artykułu, a rzeczywistość wielu kobiet, które z jakichś powodów niedojrzały do roli, w której się znalazły.

Pierwszym przyjacielem dziecka - na dobre i na złe - jest rodzic, który wprowadza malucha w otaczający go świat, pokazuje co jest dobre, a co złe, i stanowi dla niego wzór do naśladowania. Niemniej jednak w rozwoju dziecka istotną rolę odgrywają również przyjaźnie nawiązane w wieku przedszkolnym. W odniesieniu do relacji kilkuletnich dzieci lepszym określeniem jest "koleżeństwo", na prawdziwą przyjaźń trzeba bowiem zwykle poczekać do osiągnięcia pewnej dojrzałości emocjonalnej.

Okres poniemowlęcy to czas, kiedy maluch dorasta do współpracowania i wspólnej zabawy z rówieśnikami. Z małego egoisty i egocentryka staje się zdolny do dzielenia się i wczuwania w emocje innych.

Nowe badania ze Stanowego Uniwersytetu w Arizonie (ASU) sugerują, że rodzice nie powinni dręczyć ocenami i zajęciami pozalekcyjnymi młodych uczniów, zwłaszcza jeśli takie ambicje są realizowane kosztem umiejętności społecznych i życzliwości.

Większość z nas, rodziców urodzonych w latach 70. i 80., wspomina swoje dzieciństwo jako dobrą zabawę z rówieśnikami: podchody, leżenie na trawie, bieganie boso ****oraz zrywanie owoców z krzaków i jedzenie ich bez mycia. Ten, kto doświadczył takich wakacji, na pewno wspomina je z uśmiechem i z żalem zarazem, że współczesne dzieci tego nie zaznają. W siłę rośnie kult czystości, sterylności, a hasło „nie dotykaj” nie schodzi z ust wielu mam. A szkoda, bo są to nie tylko wspomnienie beztroskich lat, ale także (albo przede wszystkim!) ogromne korzyści dla rozwoju dziecka.

Rozstanie z chłopakiem dla młodej dziewczyny jest bardzo bolesnym przeżyciem. W głowie kłębią się sprzeczne uczucia – z jednej strony, tęsknota i miłość, a z drugiej, smutek, złość, żal, poczucie winy. Do tego wszystkiego może dojść niskie poczucie własnej wartości, gdy chłopak zdecydował się zamienić jedną dziewczynę na inną. Nastolatka zaczyna się zastanawiać, w czym tamta druga jest lepsza od niej. Pojawiają się uzasadnienia w stylu: „Może jestem za gruba albo głupia?”. Jak pomóc córce, która przeżywa ból rozstania? Jak rozmawiać z dzieckiem, które przeżywa nastoletnią miłość i cierpi?

Grupy rówieśnicze pełnią ważną funkcję w rozwoju emocjonalnym i społecznym dziecka. Koledzy stanowią, oprócz wpływów wychowawczych rodziców i nauczycieli, istotny element procesu socjalizacji. Czy to grupa przedszkolna, klasa szkolna, banda, paczka przyjaciół czy subkultura– wszystkie grupy formalne i nieformalne oddziałują na spostrzeganie własnej osoby i percepcję świata. W odniesieniu do grupy rówieśniczej kształtowana jest, m.in. tożsamość dziecka. Jak przynależność do grupy może wpływać na psychikę? Jak powstają normy grupowe? Co decyduje o pozycji dziecka w grupie?

Wymyślony przyjaciel to efekt bujnej wyobraźni malucha. Zwykle rodzice wpadają w panikę, kiedy ich szkrab mówi sam do siebie i zapewnia, że towarzyszy mu przyjaciel, którego nie widać. Wyimaginowany kumpel stanowi odzwierciedlenie krainy fantazji dziecka – świata, który jest równoległy do tego realnego. Nie warto się niepokoić, gdy nasze dziecko ma wymyślonego przez siebie przyjaciela. Jest to zjawisko całkiem normalne wśród przedszkolaków i co więcej, pożądane z punktu widzenia rozwoju umysłowego.

Przyjaźń dzieci różni się nieco od przyjaźni dorosłych. Mówi się, że dziecięce przyjaźnie są spontaniczne i szczere, natomiast relacje między dorosłymi często są nastawione na uzyskanie osobistego sukcesu, nawet kosztem drugiej osoby. Relacje przyjacielskie mogą zawiązywać się już na etapie wieku przedszkolnego, kiedy przyjaciela rozumie się jako towarzysza zabaw. Małe dzieci mają też czasem „przyjaciela na niby”, wyimaginowanego kolegę lub koleżankę, do którego mówią i z którym się bawią. W wieku szkolnym rola przyjaciela ewaluuje. Kontakty nie służą jedynie zabawie, ale także dyskusjom, nauce, rozwijaniu wspólnych zainteresowań. Wśród nastolatków powstają pierwsze przyjaźnie międzypłciowe (chłopiec-dziewczyna), które stanowią przedsmak związków intymnych.

Wraz z intensywnym rozwojem intelektualnym, motorycznym i społecznym postępuje rozwój emocjonalny przedszkolaka. Maluchy w okresie średniego dzieciństwa coraz lepiej rozeznają się w szerokim spektrum własnych reakcji emocjonalnych oraz potrafią trafnie rozpoznać i zrozumieć emocje innych osób. Ponadto między 2., a 6. rokiem życia dziecko nabiera zdolności regulowania i kontrolowania ekspresji emocji, nabywa umiejętności radzenia sobie w sytuacjach stresowych i kształtuje pozytywne kontakty z rówieśnikami i dorosłymi. Wiek przedszkolny cechuje też rozwój wyobraźni, a wraz z nią pojawiają się specyficzne lęki przed wyimaginowanymi czarownicami, smokami i potworami.

Kilkugodzinne rozstanie z dzieckiem, które po raz pierwszy uczęszcza do przedszkola może być niezwykle trudne w sytuacji, kiedy nie przygotowaliśmy naszego malucha do oddalenia od nas. Dziecko może reagować płaczem, oporem, a nawet histerią, co zatroskanym rodzicom może wydać się jawnym sygnałem, że dziecko nie lubi przedszkola. Jednak warto przyjrzeć się, czy to chwilowe oddalenie od dziecka związane jest tylko z sytuacją odprowadzania go do przedszkola, czy też ma inne podłoże.

Rozwój społeczny przedszkolaka wiąże się przede wszystkim z wejściem w nowy świat, a mianowicie z debiutem w przedszkolu. Dziecko uczy się integrować z zupełnie nową grupą społeczną, musi odnaleźć swoje miejsce w tej grupie, przyswoić unikatowe wzorce przeżywania, myślenia i działania w różnych sytuacjach. Dzięki grupie rówieśniczej i kontaktom społecznym maluch poszerza swoją wiedzę o różnych rolach społecznych. Już nie tylko jest synem/córką, wnukiem/wnuczką, bratem/siostrą, ale staje się przedszkolakiem, kolegą/koleżanką. Pobyt w przedszkolu daje okazję do poszerzenia repertuaru zachowań dziecka i przygotowuje do kolejnego wyzwania w życiu, jakim jest szkoła.

Każdy naród ma swoje święta narodowe, które są obchodzone bardzo hucznie. Wystarczy wspomnieć rocznicę zdobycia Bastylii we Francji, czy Dzień Dziękczynienia w USA. Dla Polaków takim świętem jest Święto Niepodległości obchodzone 11 listopada. Takie dni sprzyjają budowaniu poczucia tożsamości narodowej i więzi, jaką daje wspólna ojczyzna. Warto 11 listopada wykorzystać jako czas edukacji patriotycznej u najmłodszych. Takie wspólne lekcje patriotyzmu wnoszą wiele pozytywnego klimatu do życia rodzinnego i mogą ją świetnie zintegrować. Właśnie wokół wspomnień z historią w tle.