akcja porodowa (strona 3 z 4)

Poród naturalny jest uważany powszechnie za najlepszy zarówno dla matki i dziecka. Oczywiście zakładając, że nie występują żadne komplikacje w czasie ciąży, które mógłby wykluczyć ten typ porodu. Właściwie nie ma porodu, w czasie którego nie wykonuje się żadnych zabiegów położniczych. Podczas akcji porodowej konieczne jest monitorowanie czynności serca płodu, czasem należy naciąć krocze lub pomóc przy porodzie kleszczami. Zdarza się tak, że nasze dziecko nie spieszy się na świat. Wówczas taki poród trzeba wywołać. Szczególnie kiedy istnieje zagrożenie życia matki lub dziecka. Zapoznajmy się ze wszystkimi sposobami ingerencji położniczej, byśmy podczas porodu nie były zaskoczone.

Masaż pleców pozwala na łagodzenie bólu porodowego związanego ze skurczami macicy, mającymi wypchnąć dziecko z kanału rodnego. Dotyk nie tylko umożliwia rozluźnienie mięśni, ale stanowi też sposób komunikowania się z ciężarną w czasie akcji porodowej. Zazwyczaj kobiety chcą być masowane w trakcie skurczów w okolicy lędźwiowo-krzyżowej. Różne techniki masażu w trakcie porodu można znaleźć m.in. na stronie Fundacji Rodzić po Ludzku. Jak masować rodzącą kobietę podczas parcia? Gdzie dotykać, by złagodzić nieco bóle porodowe?

Mężczyzna przy porodzie? Czy mąż powinien towarzyszyć żonie podczas porodu, czy nie? Poród rodzinny jest dość modny, jednak nie można partnera zaciągać na salę porodową siłą. Decyzja o wspólnym rodzeniu powinna być przemyślana, zgodna i zaakceptowana przez obie strony. Niektórzy panowie nie czują się na siłach być przy żonie podczas porodu. Nie oznacza to, że mniej kochają swoje partnerki. Są po prostu mało odporni psychicznie. Wiedząc, że z powodu stresu nie pomogą, a będą tylko przeszkadzać i irytować swoją obecnością, wolą na żonę i dziecko zaczekać za progiem sali porodowej. Może i dobrze...

Żyjemy w wiecznym pośpiechu. Szarpiemy się między pracą, domem i przeróżnymi obowiązkami. Na wszystko brakuje nam czasu. Na przyjemności przede wszystkim. Jednak i podstawowe czynności niejednokrotnie załatwiamy po łebkach. Śpimy krótko, jemy szybko i byle jak. Rozmawiamy, prześlizgując się po tematach, jak po tytułach książek na półce. Nawet tak podstawową kwestię jak oddychanie traktujemy po macoszemu, ponieważ o to, byśmy robili wdech i wydech dba nasz mózg.

Położenie poprzeczne dziecka w macicy ma miejsce wtedy, gdy głowa dziecka znajduje się po jednej stronie tułowia matki, a stopy po drugiej. Dużo korzystniejsze jest położenie podłużne główkowe, gdy dziecko znajduje się w pionowej pozycji i jest zwrócone główką w stronę kanału rodnego kobiety. Położenie poprzeczne jest na szczęście dość rzadkie – występuje podczas jednego porodu na 2500. Jakie problemy wiążą się z takim ułożeniem dziecka?

Pęcherz płodowy składa się z błon płodowych i jest wypełniony płynem owodniowym. Pęcherz spełnia ważną funkcję, otaczając jajo płodowe. W wyniku skurczów macicy pęcherz płodowy pęka. Jeśli poród przebiega prawidłowo, pęknięcie pęcherza płodowego następuje przy całkowicie rozwartym ujściu. Jeżeli do pęknięcia pęcherza doszło jeszcze przed rozpoczęciem akcji porodowej, jest to tak zwane pęknięcie niewczesne. Gdy pęknięcie ma miejsce przed całkowitym rozwarciem, ma miejsce pęknięcie przedwczesne. Natomiast pęknięcie pęcherza dopiero w drugim okresie porodowym określa się mianem późnego.

Poród z mężem ma wiele zalet. Obecność partnera u boku rodzącej zmniejsza lęk i stres, dzięki czemu poród przebiega dość sprawnie. Coraz więcej kobiet decyduje się na poród w domu z partnerem albo na tzw. poród rodzinny w szpitalu. Partner, który wspiera kobietę przy porodzie, to skarb. Otrze spocone czoło, powie ciepłe słowo, pomoże liczyć częstotliwość skurczów, przypilnuje prawidłowego oddychania podczas porodu. Partner podczas porodu daje poczucie bezpieczeństwa. Okazuje się, że przy porodach rodzinnych stosuje się mniej środków przeciwbólowych i wykonuje mniej ingerencji medycznych niż podczas normalnych porodów siłami natury.

Tuż po porodzie położna kładzie noworodka na brzuchu świeżo upieczonej mamy, która ogrzewa go swym ciepłem. Ucisk maluszka na brzuch mamy powoduje, że macica szybciej się obkurcza, a dzięki temu zapobiega się krwawieniu. Z kolei pierwsze próby ssania piersi przyczynią się do wydzielenia oksytocyny i skurczów macicy, które odpowiadają za rodzenie łożyska. Poza urodzeniem łożyska następuje także wydanie błon płodowych, które określa się jako popłód. Jeśli poród łożyska był niepełny, konieczne jest łyżeczkowanie jamy macicy.

W trakcie praktycznie całej ciąży dziecko układa się w łonie matki w dowolny sposób. Jednak z czasem, gdy rozmiary płodu są większe, miejsca jest coraz mniej i płód przyjmuje odpowiednie ułożenie w brzuchu matki. Około 32. tygodnia ciąży dziecko przyjmuje właściwą pozycję, z której chce się urodzić. Możliwości jest kilka, a jedną z nich jest położenie główkowe. Takie ułożenie dziecka do porodu jest najbardziej wskazane.

Znane są przypadki porodów w niezwykłych miejscach, a coraz częściej, ze względu na rosnące znaczenie transportu lotniczego, zdarza się sytuacja, w której akcja porodowa odbywa się na pokładzie samolotu. W przedwczesnym porodzie pomagają wówczas kobiecie pasażerowie (czasem jest wśród nich osoba z personelu medycznego) i obsługa samolotu. Dziecko urodzone w samolocie bardzo często otrzymuje imię kojarzące się z całą sytuacją oraz prezent od linii lotniczych w postaci darmowych biletów samolotowych. Jakkolwiek porody w samolocie nie są codziennością, warto zapoznać się ogólnymi zasadami odbierania porodu, by w razie krytycznej sytuacji pomóc ciężarnej.

Poród aktywny to podejście do porodu znane ludzkości od tysiącleci, które powróciło w latach 80. XX wieku. Oznacza, że w czasie porodu kobieta jest traktowana jak indywidualna osoba, a nie jak bierny pacjent. To przecież najważniejszy moment w jej życiu, powinna mieć więc w związku z tym jakiś wpływ na to, co się dzieje w czasie przychodzenia na świat jej dziecka. Aktywny, naturalny poródoznacza również podejście do rodzenia jako do naturalnego procesu, podczas którego najważniejsza jest kobieta i jej dziecko. To sprzeciw wobec tzw. „medykalizacji porodu”, która rozpoczęła się w XVI wieku wraz z wprowadzeniem kleszczy do porodu.

Wanna do porodu nie stanowi, niestety, wyposażenia wszystkich polskich szpitali położniczych. Jest jednak bardzo ważnym urządzeniem sali porodowej, ponieważ pozwala na skuteczne redukowanie bólu porodowego. Woda relaksuje i uspokaja rodzącą, poprawia jej samopoczucie, niweluje napięcie mięśni i rozluźnia okolice krocza, które stają się elastyczne i podatne na rozciąganie. Dzięki zastosowaniu wanny porodowej, rzadko kiedy zachodzi konieczność nacinania krocza. Poród w wodzie przebiega sprawnie, a kobieta nie odczuwa mocnego zmęczenia i bólu związanego ze skurczami macicy.

Poród lotosowy, w porównaniu z porodem w wodzie czy porodem rodzinnym, wydaje się totalną „egzotyką”. O porodzie lotosowym mało kto słyszał, mimo że znajduje on coraz większe rzesze zwolenników za granicą, jak i w Polsce. Na czym polega kontrowersyjny poród lotosowy (ang. lotus birth)? Jest to praktyka polegająca na pozostawieniu noworodkowi pępowiny i łożyska aż do momentu, kiedy samo w sposób naturalny uschnie i odpadnie. Entuzjaści porodu lotosowego podkreślają jego głębokie podłoże filozoficzne i cudowne właściwości łożyska, natomiast sceptycy zwracają uwagę na niepoważną i niehigieniczną procedurę. Na czym polega filozofia lotosu?

Krzywa Friedmana to specjalna krzywa, stosowana przez wiele lat w położnictwie, wyznaczająca czasowe granice postępu porodu. Według jej autora, aktywna faza porodu powinna się charakteryzować rozwieraniem szyjki macicy nie mniejszym niż 1 cm na godzinę. Krzywa Friedmana zawiera linię wyznaczającą postępujące rozwarcie szyjki macicy i informuje o granicy fizjologii i patologii. Opóźnienie rozwierania szyjki, czyli przekroczenie linii granicznej na krzywej Friedmana, stanowi wskazanie do zwiększonej uwagi personelu medycznego nad rodzącą. Obecnie krzywa Friedmana nie jest już tak bardzo liczącą się metodą diagnostyczną w ocenie postępu porodu.

Dla większości kobiet w Polsce poród w domu wydaje się czymś niezwykłym, a może nawet szalonym. Jednak na zachodzie Europy liczba porodów domowych sięga nawet 40%. Porody rodzinne w domu są wpisane w system opieki zdrowotnej i cieszą się dużą popularnością wśród kobiet. Podczas porodu naturalnego nie da się całkowicie wykluczyć powikłań wymagających wykonania zabiegu położniczego ratującego życie matki lub dziecka. Decyzja o porodzie w domu powinna być zatem podejmowana odpowiedzialnie i w pełni świadomie.

Metody farmakologiczne łagodzenia bólu porodowego pomagają w skuteczny sposób zmniejszyć odczuwane przez kobietę bóle towarzyszące skurczom macicy. Proste farmakologiczne metody łagodzenia bólu porodowego mogą być stosowane wtedy, gdy anestezjolog nie jest dostępny cały czas na oddziale położniczym. Leki przeciwbólowe stosowane są domięśniowo lub dożylnie i nie mają wpływu na płód. Farmakoterapia w niwelowaniu bólów porodowych sprawdza się u około 60% pacjentek.

Poród powolny to określenie pierwszego etapu porodu, którego przebieg jest wolniejszy, niż mówi norma. Skurcze macicy występują na tyle rzadko i są na tyle mało intensywne, że kanał rodny rozwiera się bardzo powoli. Przyjmuje się, że kanał rodny powinien się rozwierać w trakcie porodu 0,3-1 cm w ciągu godziny. Lekarz może stwierdzić poród powolny, jeśli rozwieranie szyjki wynosi mniej niż pół centymetra na godzinę, po 4 godzinach od rozpoczęcia porodu.

Parcie w poziomym klęku to pozycja porodowa stosowana w drugim okresie porodu. Ta pozycja może być stosowana na przemian z innymi pozycjami na łóżku porodowym. Parcie w klęku wygodne jest do rodzenia dużych dzieci. Ta pozycja, podobnie jak pozycja w klęku z osobą towarzyszącą, wybierana jest przez kobiety, gdy poród następuje bardzo szybko. Pomoc osoby towarzyszącej w tej wertykalnej pozycji porodowej może być także potrzebna kobiecie rodzącej w celu wykonania masażu bolących miejsc.

Znieczulenie nerwu sromowego jest jedną z form znieczulenia miejscowego wykorzystywaną jako metoda łagodzenia bólu porodowego. Polega ono na wstrzyknięciu środka znieczulającego w okolicę przebiegu nerwu sromowego. Blokada tego nerwu znosi dolegliwości bólowe pochodzące z okolic krocza, co może przynosić ulgę podczas rozciągania tych okolic w drugiej fazie porodu, czyli podczas przechodzenia dziecka przez kanał rodny, a także w trakcie nacinania i szycia krocza. W żaden sposób nie wpływa jednak na ból porodowy wynikający ze skurczów macicy podczas porodu, czyli w zasadzie główną przyczynę dolegliwości rodzącej. Nie może więc być ono traktowane jako równoważna metoda z innymi formami znieczulenia porodowego, w tym przede wszystkim ze znieczuleniem zewnątrzoponowym, jakkolwiek w pewien sposób może poprawić samopoczucie rodzącej, zmniejszyć jej napięcie i niepokój, a zwłaszcza strach przed zabiegiem nacięcia i szycia krocza.

Parcie w pozycji siedzącej to wertykalna pozycja porodowa, która zalecana jest kobietom, cierpiącym na bóle kręgosłupa. Fotel porodowy lub łóżko porodowe są do tej pozycji niezbędne. Czasami pomocny może okazać się także worek sako, podkładany pod plecy. Taka pozycja porodowa jest dogodna zarówno dla kobiety rodzącej, jak i dla położnej. Jak wszystkie metody porodu, tak i ta, wymaga, aby został wykonany masaż między skurczami, co pozwala na zrelaksowanie się kobiety i odbudowanie jej sił podczas natępnych etapów porodu.

Brak postępu drugiego etapu porodu to powikłanie porodu, które często wymaga interwencji lekarskiej, farmakologicznej lub chirurgicznej. Zatrzymany poród w drugiej fazie ma miejsce wtedy, kiedy druga faza porodu trwa dłużej niż 2 godziny u pierworódek, i 1 godzinę u wieloródek, przy czym norma ta wydłuża się o godzinę, jeśli zostało podane znieczulenie zewnątrzoponowe.

Wychylanie się do przodu w klęku to jedna pozycji porodowych, jaką może przybrać ciężarna w drugiej fazie porodu. Różne pozycje porodowe mają różne wady i zalety. Niektóre dynamizują skurcze i przyspieszają poród, a inne łagodzą bóle porodowe. Ważne, aby rodząca przybierała takie pozycje, w jakich będzie się czuła najbardziej komfortowo. Co więcej, zmiany pozycji i ruch stymulują poród. Pozycje w klęku są popularnymi pozycjami, które próbuje wiele kobiet. Dodatkowe wychylenie się przy tym do przodu może okazać się bardzo pomocne.

Klęczenie na łóżku porodowym jest to pozycja porodowa pomocna przy przejściu do bardziej aktywnych pozycji porodowych. Ta wertykalna pozycja porodowa stosowana jest, głównie w tzw. fazie przejścia, a więc między I a II okresem akcji porodowej. Takie ułożenie podczas porodu ma swoje zalety, przede wszystkim skraca się czas porodu, a także zmniejszone jest ryzyko pęknięcia krocza. Kobieta rodząca w mniejszym stopniu odczuwa także dolegliwości bólowe związane z porodem.

Wycieńczenie porodowe to stan, w którym w wyniku nadmiernego przedłużania się pierwszego lub drugiego okresu porodu może dochodzić u płodu do zaburzeń przepływu pępowinowego oraz zaburzeń akcji serca i niedotlenienia wewnątrzmacicznego. Stan taki jest dla rodzącego się dziecka bardzo niebezpieczny i w razie wystąpienia takich zmian wymaga podjęcia szybkich działań mających na celu wywołanie porodu. Początkowo podejmuje się próby pobudzenia czynności skurczowej macicy za pomocą wlewu z oksytocyny. Jeśli nie przynosi to żadnych rezultatów, a stan dziecka wskazuje na niebezpieczeństwo wystąpienia niedotlenienia wewnątrzmacicznego, lekarz prowadzący podejmuje decyzję o zakończeniu ciąży drogą cesarskiego cięcia.

Wady porodu w domu, to przede wszystkim brak specjalistycznego sprzętu i warunków szpitalnych na wypadek, gdyby poród przebiegał nieprawidłowo. Powikłania porodu mogą wystąpić także w przypadku prawidłowej, niezagrożonej ciąży. Na poród domowy nie mogą zdecydować się kobiety cierpiące na cukrzycę, mające wady wzroku, chorą tarczycę i inne problemy zdrowotne. Nawet ciąża niskiego ryzyka nie gwarantuje bezpieczeństwa porodu domowego, i nie daje gwarancji, że kobieta w przypadku powikłań dojedzie do szpitala na czas.