rozwój dziecka w wieku przedszkolnym

Choć wakacje trwają w najlepsze, już niebawem spora grupa polskich trzylatków po raz pierwszy przekroczy próg przedszkola, rozpoczynając tym samym całkiem nowy etap życia. Zanim jednak do tego dojdzie, rodziców czeka nie lada wyzwanie – wybór odpowiedniej placówki. Na co powinniśmy zwrócić uwagę, przeglądając mnożące się oferty?

Wybieranie przedszkola. Szukając najlepszego przedszkola dla swojej pociechy, ustal, co jest dla ciebie i twojego dziecka ważne (kadra, budynek, wyposażenie sal, żywienie, zajęcia dodatkowe, plac zabaw itp.). Sprawdź dokładnie informacje na stronie internetowej, odwiedź placówkę, porozmawiaj z kadrą (pamiętaj, że lepiej skorzystać z wyznaczonych godzin lub umówić się na wizytę wcześniej).

Ćwiczenia grafomotoryczne przygotowują dzieci do opanowania umiejętności pisania, która jest podstawowym zadaniem na czas nauki w pierwszych klasach szkoły podstawowej. Pisanie to nie tylko prawidłowe kreślenie liter, ale też poprawność stylistyczna, gramatyczna i ortograficzna. Umiejętność pisania jest bardzo trudnym zadaniem dla maluchów, gdyż wymaga zdolności odtwarzania znaków graficznych i automatyzacji procesu pisania. Zanim dziecko zacznie pisać literki i prawidłowo trzymać długopis czy ołówek w dłoni, potrzeba usprawnienia w zakresie zdolności manualnych. Służą temu właśnie różne ćwiczenia grafomotoryczne, które opierają się przede wszystkim na rysowaniu. Czemu służą ćwiczenia grafomotoryczne i w jaki sposób usprawniać mięśnie dłoni u dzieci?

Uwaga pięciolatków jest krótkotrwała. Dziecko utrzymuje uwagę na zajęciach około 10-15 minut.

Gdy dziecko 3-4-letnie idzie do przedszkola, jego życie ulega transformacji. Większość dnia spędza wśród dzieci, zdobywając nowe umiejętności, usamodzielniając się. Tempa nabiera jego rozwój psychiczny, fizyczny i emocjonalny.

O tym, że odporność dziecka spada, przekonują się najczęściej rodzice, gdy ich dziecko idzie po raz pierwszy do przedszkola lub żłobka. To właśnie w tych miejscach spotyka się z wirusami i bakteriami, łapiąc niemal każdą infekcję. Spowodowane jest to tym, że do tej pory maluch przebywał tylko w domu, a na wirusy i bakterie, które się tam znajdowały już się uodpornił.

Kiedy trzeba pójść do logopedy z dzieckiem? Wizyta u logopedy jest niezbędna w przypadku, jeśli rodzic zauważy, że rozwój mowy dziecka jest nieprawidłowy, odstający od rówieśników, a także, kiedy dziecko nieprawidłowo wymawia pewne głoski. Korygowanie wad wymowy lub powodujących je wad zgryzu czy wad anatomicznych jest bardzo ważne, gdyż niewyleczone wady mogą utrudniać dziecku przyswajanie pisania i czytania.

Gdy nasz maluch kończy 3 lata zaczynamy rozważać, czy nadszedł już czas, na tzw. wychowanie przedszkolne. Jeżeli rozwój dziecka przebiega prawidłowo, najprawdopodobniej możemy zdecydować się na wysłanie go do przedszkola. Nasza decyzja powinna być gruntownie przemyślana, zanim jeszcze rozpocznie się nabór do przedszkoli. Ich wybór jest ogromny. Mamy przedszkola publiczne i prywatne. Do tego istnieje wiele placówek profilowanych. Są przedszkola językowe, ekologiczne, przedszkola Montesorri, przedszkola steinerowskie. Jak wybrać to właściwe?

Gdy dziecko ma cztery lata, jest w czasie bardzo ważnego przejścia z okresu poniemowlęcego do przedszkolnego. Wielu rodziców zastanawia się wtedy, czy ich dziecko rozwija się prawidłowo? Czy posiada już wszystkie umiejętności, które powinno wykształcić przez trzy lata życia? Lekarze alarmują: każde dziecko rozwija się we własnym tempie! Jest to mały człowieczek, indywidualista i nie wolno stosować do niego sztywnych książkowych reguł czy wymuszać nowych umiejętności. Rozwój następuje według określonego planu: innego dla każdego dziecka. Warto jednak przyjrzeć się takiemu spisowi umiejętności i zobaczyć, które z nich opanował już nasz maluszek.

Rozwój 5-latka obejmuje coraz większą ruchliwość i energię, ciekawość świata, a także sprawniejszą umiejętność mowy. Niektóre z chęcią rozpoczynają w tym wieku naukę pisania i czytania, inne jeszcze nie są tym zainteresowane – żadna z tych sytuacji nie jest powodem do niepokoju. Dzieci budują w tym wieku poprawne zdania, znają około 2 tys. słów.

Pytania dotyczące rzeczy ostatecznych pojawiają się około piątego roku życia dziecka. Maluchy wówczas pytają rodziców: „Co to jest śmierć?”. Małe dzieci nie zdają sobie do końca sprawy, że śmierć oznacza koniec życia. Nie wiedzą, dlaczego inni płaczą, smucą się, lamentują, kiedy ktoś umiera. Wierzą, że „śmierć” można cofnąć, wystarczy tylko obudzić śpiącą osobę. Śmierć jest dla maluchów czymś nieodgadnionym, tajemniczym, zagadkowym, ciekawym, ale jednocześnie może być czymś przerażającym. Utrata bliskiej osoby wiąże się zawsze z tragedią bliskich. Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci?

Jak wybrać najlepsze przedszkole dla dziecka? Przede wszystkim należy zapoznać się z bazą przedszkoli, do których rodzice mają możliwość codziennie odprowadzać lub podwozić pociechę. Poza tym warto następnie poznać opinię znajomych, sąsiadów o placówce lub poszukać takich informacji w internecie. Potem konieczne jest osobiste udanie się do przedszkola, by sprawdzić, czy jest to rzeczywiście miejsce, które pociecha polubi i gdzie będzie się czuła bezpiecznie.

Biologiczny rozwój dziecka w wieku szkolnym, czyli 6-10 lat, nie jest gwałtowny ani przełomowy. Dzieci w tym wieku różnią się wagą, wzrostem, rozwojem biologicznym, sprawnością fizyczną. W tym czasie jednak dziecko kończy okres dzieciństwa i wchodzi w fazę dojrzewania płciowego. Rozwój dziecka w wieku wczesnoszkolnym polega na tym, że przechodzi ono z dzieciństwa do młodości. Wiek 6-10 lat to okres tak zwanej stabilizacji. Dziecko, które idzie do szkoły, jest silniejsze i dojrzalsze.

W miarę wzrostu dziecka rozwijają się także jego uczucia i emocje. Emocje przedszkolaka obejmują różne zachowania i stany emocjonalne. Uczucia dziecka w tym okresie mogą być zarówno pozytywne, jak i negatywne, a jego zadaniem jest rozróżnianie tych stanów emocjonalnych. Rozwój emocjonalny dziecka w okresie przedszkolnym jest procesem, w którym muszą uczestniczyć rodzice, wskazując mu poprawne zachowania i pomagając przezwyciężyć negatywne odczucia emocjonalne. W okresie przedszkolnym zaczyna się również kształtować inteligencja emocjonalna dziecka.

W wieku przedszkolnym ujawniają się różne uzdolnienia dzieci. Maluch rozwinie je tylko wtedy, kiedy będzie miał pewność, że robi coś dobrze. Jeśli rodzice zauważą, że ich pociecha lubi malować, nie tylko powinni chwalić rysunki i rozmawiać o nich z dzieckiem, ale także zakupić mu odpowiednie kredki i farby, aby miało możliwość wykorzystania swojej pomysłowości i wyobraźni. Talenty dzieci muszą być zauważane przez nauczycieli w przedszkolu, warto na ten temat porozmawiać z opiekunami.

Rozwój inteligencji przedszkolaka w dużej mierze zależy od jego wrodzonych predyspozycji, jednak nie jest to jedyny czynnik wpływający na inteligencję dziecka. Rodzice i opiekunowie także mają wpływ na rozwój inteligencji u dziecka. Inteligencja dziecka dzieli się na sferę wizualno-przestrzenną, muzyczną, językową, matematyczną, ruchową, przyrodniczą, intrapersonalną i interpersonalną.

Kiedy maluch wkracza w wiek przedszkolny, niejeden rodzic zastanawia się nad wyborem przedszkola. Czy publiczne, czy prywatne? Czy z możliwością wyboru dodatkowych zajęć, czy ograniczające się tylko do niezbędnego minimum, a więc zajęć ogólnorozwojowych? Wśród szerokiego repertuaru przedszkoli znajduje się przedszkole integracyjne. Jest to przedszkole, do którego uczęszczają dzieci w pełni zdrowe oraz dzieci wykazujące różnego typu choroby i zaburzenia. Ile kosztuje posłanie dziecka do przedszkola integracyjnego? Jaki jest program takiej placówki? Jakie wady i zalety ma przedszkole integracyjne?

Pytania dotyczące spraw seksualnych i ludzkiej cielesności to jedne z najbardziej krępujących i trudnych pytań, jakie dzieci mogą zadać własnym rodzicom. Dorośli niejednokrotnie popadają w popłoch, słysząc z ust trzylatka: „Mamo, a skąd się biorą dzieci na świecie?”. Jak rozmawiać z maluchem o sprawach intymnych, narządach płciowych i seksie? W dobie książek, Internetu i różnych poradników wielu dorosłych nadal nie potrafi wyjaśnić maluchom w sposób dostosowany do ich poziomu umysłowego istotnych kwestii związanych z rozmnażaniem i seksualnością. Mimo że w kwestiach seksu panuje większa otwartość, to wielu rodziców czyni z intymności temat tabu, odpowiadając ciekawskim maluchom, żeby się nie interesowały „dorosłymi sprawami” albo że „dowiedzą się prawdy, kiedy będą starsze”. Takie postępowanie podsyca tylko ciekawość malucha w tej kwestii, bo skoro rodzic nie chce o „tym” mówić, to znaczy, że jest „to” coś tajemniczego, pasjonującego, wartego odkrycia. Jak rozmawiać z dziećmi o sprawach seksu i bliskości?

Inteligencja emocjonalna to zdolność do rozumienia własnych emocji i radzenia sobie z nimi oraz rozumienia i współodczuwania stanów emocjonalnych innych ludzi. Jej rozwój następuje w okresie przedszkolnym, kiedy dziecko uczy się diagnozowania i rozumienia emocji swoich i swojego otoczenia, zbiera doświadczenia i uczy się radzenia z problemami. Jak rozwijać inteligencję emocjonalną?

Małe dzieci uwielbiają zabawy muzyczne i zabawy z rytmem, które stymulują praktycznie wszystkie sfery rozwoju malucha – rozwijają świadomość ciała i przestrzeni, wpływają na zmysł estetyczny, słuch muzyczny i rozwój psychoruchowy. Dzięki zabawom muzycznym staje się możliwe dojrzewanie struktur odpowiedzialnych za nabywanie złożonych umiejętności, jak mowa, czytanie, pisanie i liczenie, co przekłada się potem na sukcesy w wieku szkolnym. Co dają maluchom zabawy muzyczne i jak wykorzystać muzykę w procesie kształcenia dzieci?

Rozwój psychiczny dziecka przebiega przez wiele lat. Noworodek i niemowlę potrzebują, by zaspokajano ich potrzeby podstawowe. Rodzice dbają więc o to by dziecko zjadło, by miało zmienioną pieluchę, by mogło spokojnie się rozwijać, by było zdrowe i tym podobne. Jednak z czasem pojawiają się pytania o to kim dziecko będzie, jaki będzie miało charakter. Na pierwszy plan zaczyna się wysuwać wnętrze dziecka i potrzeby związane z jego rozwojem umysłowym i psychicznym.

Jak nie nauczyć dziecka złych nawyków? Często rodzice nieświadomie „programują” swoje dzieci na małe potworki – sprawdź jak uniknąć takich sytuacji. Przedszkolak jest dzieckiem, które cechuje się olbrzymią samodzielnością w stosunku do wcześniejszego okresu życia. Potrafi sam się ubrać, najeść i zaspokoić swoje potrzeby fizjologiczne. Ważną cechą malucha jest jego bogate życie społeczne. Ma swoich kolegów, których lubi i których nie lubi, i z którymi uczy się trudnej sztuki relacji społecznych. Jakie złe nawyki są najczęściej spotykane u takiego dziecka? Jak rodzice przedszkolaka świadomie „programują” go na małego potworka? Jak uniknąć takich sytuacji?

Rozwój intelektualny przedszkolaka dotyczy doskonalenia sprawności percepcyjnych, zdobywania orientacji w czasie i przestrzeni, kształtowania się strategii pamięciowych i podstawowych czynności myślowych, jak porównywanie, szeregowanie i klasyfikowanie. Rozwój poznawczy znajduje odzwierciedlenie w rozumieniu związków przyczynowo-skutkowych oraz ewolucji umiejętności językowych i funkcji symbolicznej. To czas intensywnych zmian neuronalnych, które mają przygotować szkraba do nauki w szkole.

Pod pojęciem gimnastyka dla przedszkolaka kryją się nie tylko tradycyjne ćwiczenia gimnastyczne, ale także szereg innych sportów, które może uprawiać dziecko już między 3. a 6. rokiem życia. Sporty dla dzieci to m.in. pływanie, tenis ziemny, taniec i sztuki walki. Uprawianie sportu przez dzieci jest niezwykle ważne, ponieważ wiąże się z wieloma zaletami, które pozytywnie wpływają na młody organizm. Są to: zapobieganie otyłości, wzmocnienie układu kostnego, poprawa przemiany materii, kształtowanie silnej woli i psychiki sportowej.