Ostra niewydolność oddechowa

Przyczyny niewydolności płucdzielimy na płucne i pozapłucne. Wśród płucnych, niewydolność mogą wywołać:

• zapalenie płuc,
• uraz klatki piersiowej,
• oddychanie dymem i toksynami,
• podtopienie,
• aspiracja treści żołądkowych.

Wśród przyczyn pozapłucnych wyróżniamy:

• sepsę,
• wstrząs,
• oparzenia,
• urazy,
• ostre zapalenie trzustki,
• rzucawkę,
• nadciśnienie śródczaszkowe.

Ostra niewydolność oddechowa rozpoczyna się nagle i od razu ma ostre objawy. W odróżnieniu od przewlekłej niewydolności oddechowej, jej efekty są odwracalne.

W przypadku ostrej niewydolności oddechowej dochodzi do obrzęku i stanu zapalnego wewnątrz płuc. Hipoksemia, a po niej hipoksja prowadzą do kwasicy mleczanowej, która wywołuje śmierć niedotlenionych komórek. Niewydolność wielonarządowa, wraz z niedokrwistością i osłabieniem obwodowego przepływu krwi może już oznaczać śmierć, jeśli w porę nie zostanie podjęte leczenie.

U osób dotkniętych niewydolnością oddechową pojawia się tachykardia, podnosi się ciśnienie tętnicze, zwiększa się objętość wyrzutowa serca. Dochodzi do hiperwentylacji i niewydolności prawokomorowej serca. Skóra chorego staje się sina (sinica). Krzepliwość krwi się zwiększa, wskutek jej zwiększonej lepkości (poliglobulii), co oznacza, że mogą pojawić się powikłania zakrzepowe.

Aby stwierdzić ostrą niewydolność oddechową, bada się wskaźnik oksygenacji, czyli natlenowania w mieszaninie oddechowej. U cierpiących na niewydolność oddechową oksygenacja wynosi poniżej 200 mmHg. Zmiany w płucach są widoczne także na zdjęciu rtg płuc. Zmiany te mogą pojawić się nieco później niż objawy.

Oprócz tego w niektórych przypadkach zakłada się cewnik Swana-Ganza i mierzy się tzw. ciśnienie zaklinowania w naczyniach włosowatych w płucach. Dzięki takiemu pomiarowi można zbadać ciśnienie w lewym przedsionku serca, a ono z kolei zależy od wydolności lewej komory serca. W przypadku ostrej niewydolności oddechowej, wynik wynosi poniżej 18 mmHg. Nie zawsze jest możliwość wykonania takiego badania. Podobne dane można otrzymać dzięki innym, mniej inwazyjnym i ryzykownym badaniom, takim jak echokardiografia, osłuchiwanie i badanie ośrodkowego ciśnienia żylnego.

Ostra niewydolność oddechowa wymaga jak najszybszej interwencji lekarskiej. Niezbędna jest mechaniczna wentylacja i intensywna opieka medyczna. Wskutek ostrej niewydolności oddechowej może dojść do niewydolności wielonarządowej, czyli niewydolności dotykającej co najmniej dwóch układów lub narządów. Niewydolność może dotknąć centralnego układu nerwowego, wątroby, nerek, a także układu krążenia.