Antybiotyki w ciąży

spis treści
rozwiń

Antybiotyki to leki stosowane w leczeniu chorób bakteryjnych czy grzybiczych. W zależności od grupy antybiotyków mogą one działać bakteriostatycznie, a więc zapobiegają namnażaniu się bakterii, lub bakteriobójczo – niszczą drobnoustroje. Chociaż ich działanie jest znamienne w leczeniu, to jednak nie zawsze mogą być stosowane. Ma to miejsce u kobiet w ciąży. Wpływ niektórych antybiotyków na płód może być bardzo niebezpieczny.

1. Wpływ ciąży na działanie antybiotyków

W trakcie ciąży działanie antybiotyków na organizm kobiety może być nieco inne niż w przypadku kobiety nieciężarnej. Dzieje się tak, bowiem ciąża ma wpływ na farmakokinetykę leków, tzn. działania, jakim ulega lek w organizmie (dystrybucja, przenikanie przez bariery tkankowe, metabolizm, wydalanie itd.).

W ciąży następuje zwiększenie objętości krwi w naczyniach o ok. 40-50%. To powoduje wzrost dystrybucji leków oraz zmniejszenie ich stężenia we krwi kobiety, mimo tego, iż zastosowana została dawka terapeutyczna leku. Mniejsze stężenie leku, a dokładniej stężenie wolnego leku w osoczu (cząsteczki leku niezwiązane z białkami osocza) powoduje, iż przenikanie do tkanek leków, które silnie wiążą się z białkami, ulega zmniejszeniu, co skutkuje osłabionym działaniem na drobnoustroje. Przechodzenie do tkanek zachodzi bowiem na zasadzie dyfuzji biernej. Ilość przechodzącego leku jest proporcjonalna do stężenia wolnej frakcji antybiotyku w osoczu. W ciąży zmienia się także szybkość wydalania leku z organizmu. Zwiększa się bowiem przesączanie kłębuszkowe o ok. 40%, a także wzrasta klirens kreatyniny o 50%.

Zobacz film: "Prawidłowy przyrost masy ciała w ciąży"

2. Wpływ antybiotyków na płód

W zależności od grupy oraz indywidualnie od antybiotyku, wpływ na płód może być różny. Do najbardziej niebezpiecznych dla płodu antybiotyków zalicza się tetracykliny. Stosowanie tej grupy antybiotyków jest przeciwwskazane w okresie prenatalnym. Mają one zarówno wpływ na organogenezę, jak i okres wczesnego niemowlęctwa. Najbardziej niebezpieczne są tetracyklina i doksycyklina - najczęściej powodują pojawienie się wad wrodzonych, takich jak wady serca, rozszczep podniebienia, polydaktylia czy skrócenie kończyn. Udowodniono również, iż zażywanie tetracykliny w okresie bezpośrednio przed zajściem w ciążę może być powodem pojawienia się działania hepatotoksycznego w czasie ciąży. Oprócz tego tetracykliny to leki, które ulegają kumulacji w organizmie i odkładają się w kościach długich i zębach. W ten sposób opóźniają rozwój szkieletu, hamują wzrost kości długich, powodują wady kośćca, żółtobrązowe przebarwienia zębów.

Inną grupą antybiotyków niebezpiecznych podczas ciąży są antybiotyki aminoglikozydowe. Bezwzględnie przeciwwskazane w trakcie ciąży są streptomycyna i kanamycyna, które uszkadzając nerw VIII, mogą doprowadzić do zaburzeń słuchu u dzieci, a nawet częściowej lub całkowitej głuchoty u dzieci. Amikacyna i tobramycyna działają natomiast nefrotoksycznie.

Bardzo niebezpieczne jest stosowanie sulfonamidów krótko przed porodem. Wypierają one z połączeń z białkami bilirubinę, co powoduje zwiększenie jej wolnej frakcji w osoczu. To doprowadza do żółtaczki patologicznej u noworodków, a nawet przenikania jej przez barierę krew-mózg i wywołania żółtaczki jąder podstawy mózgu u noworodków. Efektem tego mogą być zaburzenia rozwoju umysłowego u dzieci. Sulfasalazyna stosowana jest jako lek z wyboru w trakcie ciąży w chorobie Crohna, wrzodziejącym zapaleniu okrężnicy i reumatoidalnym zapaleniu stawów. Wszystkie sulfonamidy są antagonistami kwasu foliowego, dlatego też przy ich stosowaniu bezwzględnie należy suplementować tę witaminę B. Taka czynność zmniejsza ryzyko działania teratogennego sulfonamidów na płód.

Antybiotyki, chociaż są skuteczne w leczeniu chorób wywołanych przez różne drobnoustroje, mają również wiele działań niepożądanych, szczególnie na płód. Stosowanie antybiotyków w ciąży powinno być ograniczone tylko do wyjątkowych przypadków.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!