Trwa ładowanie...

Antybiotyki w ciąży. Kiedy wolno je stosować, czy wszystkie są bezpieczne?

Antybiotyki to leki stosowane w leczeniu chorób bakteryjnych czy grzybiczych. W zależności od grupy, do której należą, mogą działać bakteriostatycznie, a więc zapobiegają namnażaniu się bakterii, lub bakteriobójczo – niszczą drobnoustroje. Chociaż ich działanie jest znamienne w leczeniu, to jednak nie zawsze mogą być stosowane. Ma to miejsce u kobiet w ciąży. Wpływ niektórych antybiotyków na płód może być bardzo niebezpieczny.

Zobacz film: "Witaminy w ciąży"

spis treści

1. Kiedy można brać antybiotyk w ciąży?

W okresie ciąży antybiotyki mogą być wykorzystane jedynie wtedy, gdy nie ma innej możliwości leczenia lub w sytuacji, gdy zaostrzenie choroby stanowiłoby zagrożenie dla zdrowia lub życia matki.

W przypadku ciężkich zakażeń, na przykład sepsy, możliwe jest zastosowanie każdego rodzaju antybiotyku, ponieważ jest to stan bezpośredniego zagrożenia życia matki.

W pozostałych sytuacjach powinno się stosować antybiotyki najmniej szkodliwe zarówno dla płodu, jak i matki. Zalecanymi preparatami są antybiotyki z grupy penicylin, cefalosporyn, a także niektóre makrolidy.

Antybiotyki a odporność organizmu
Antybiotyki a odporność organizmu

W wielu przypadkach stosowanie antybiotykoterapii jest konieczne. Jednak należy pamiętać, że częste przyjmowanie...

przeczytaj artykuł

W przypadku kobiet w ciąży antybiotyk każdorazowo powinien być dobrany na podstawie antybiogramu. Bardzo ważne jest, aby antybiotykoterapia nie została przerwana przed czasem, ponieważ grozi to nawrotem zakażenia i groźnymi powikłaniami choroby. Wskazaniem do rozpoczęcia antybiotykoterapii u kobiety ciężarnej są miedzy innymi:

Aby uniknąć przyjmowania antybiotyków, należy pomyśleć o działaniach profilaktycznych. Jednym z nich jest zażywanie suplementów diety, gdyż zawierają one wiele niezbędnych kobietom ciężarnym mikroelementów i poprawiają funkcjonowanie ich układu odpornościowego.

2. Wpływ ciąży na działanie antybiotyków

W trakcie ciąży działanie antybiotyków na organizm kobiety może być nieco inne niż w przypadku kobiety nie spodziewającej się dziecka. Dzieje się tak, bowiem ciąża ma wpływ na farmakokinetykę leków, tzn. działania, jakim ulega lek w organizmie (dystrybucja, przenikanie przez bariery tkankowe, metabolizm, wydalanie itd.).

6 mitów na temat antybiotyków
6 mitów na temat antybiotyków [7 zdjęć]

Choć o antybiotykooporności mówi się coraz więcej i coraz głośniej, nadal przyjmujemy ich zbyt dużo....

zobacz galerię

W ciąży następuje zwiększenie objętości krwi w naczyniach o ok. 40-50%. To powoduje wzrost dystrybucji leków oraz zmniejszenie ich stężenia we krwi kobiety, mimo tego, iż zastosowana została dawka terapeutyczna leku.

Mniejsze stężenie leku, a dokładniej stężenie wolnego leku w osoczu (cząsteczki leku niezwiązane z białkami osocza) powoduje, iż przenikanie do tkanek leków, które silnie wiążą się z białkami, ulega zmniejszeniu, co skutkuje osłabionym działaniem na drobnoustroje.

Przechodzenie do tkanek zachodzi bowiem na zasadzie dyfuzji biernej. Ilość przechodzącego leku jest proporcjonalna do stężenia wolnej frakcji antybiotyku w osoczu.

W ciąży zmienia się także szybkość wydalania leku z organizmu. Zwiększa się bowiem przesączanie kłębuszkowe o ok. 40%, a także wzrasta klirens kreatyniny o 50%.

3. Wpływ antybiotyków na zdrowie ciężarnej kobiety

Zażywanie leków w czasie ciąży nie jest bezpieczne i zawsze wiąże się z jakimś ryzykiem. Skutkiem ubocznym antybiotykoterapii jest zniszczenie flory bakteryjnej w drogach pokarmowych oraz pochwie. W wyniku tego dochodzi do obniżenia skuteczności układu odpornościowego.

Organizm po antybiotykoterapii w dużo większym stopniu jest narażony na działanie chorobotwórczych bakterii oraz grzybów, a w efekcie do wystąpienia takich schorzeń jak:

10 naturalnych antybiotyków
10 naturalnych antybiotyków

Antybiotyki większości z nas kojarzą się z tabletkami. Podczas choroby nie zastanawiamy się nad tym,...

przeczytaj artykuł

Powikłaniem nieleczonej bakteryjnej infekcji pochwy może być niepłodność. Może do tego dojść, gdy zakażenie dotrze do szyjki macicy oraz jajowodów. W przypadku kobiet ciężarnych infekcja może przejść na dziecko, co bardzo często kończy się poronieniem.

Aby uniknąć różnego rodzaju infekcji w czasie ciąży, kobiety powinny pamiętać o utrzymywaniu prawidłowego pH pochwy. Dlatego powinny stosować probiotyki dla utrzymania równowagi mikrobiologicznej.

4. Wpływ antybiotyków na płód

W zależności od grupy oraz indywidualnie od antybiotyku, wpływ na płód może być różny. Do najbardziej niebezpiecznych dla płodu antybiotyków zalicza się tetracykliny.

Stosowanie tej grupy antybiotyków jest przeciwwskazane w okresie prenatalnym. Mają one zarówno wpływ na organogenezę, jak i okres wczesnego niemowlęctwa.

Najbardziej niebezpieczne są tetracyklina i doksycyklina - najczęściej powodują pojawienie się wad wrodzonych, takich jak wady serca, rozszczep podniebienia, polydaktylia czy skrócenie kończyn.

Udowodniono również, iż zażywanie tetracykliny w okresie bezpośrednio przed zajściem w ciążę może być powodem pojawienia się działania hepatotoksycznego w czasie ciąży.

Oprócz tego tetracykliny to leki, które ulegają kumulacji w organizmie i odkładają się w kościach długich i zębach. W ten sposób opóźniają rozwój szkieletu, hamują wzrost kości długich, powodują wady kośćca, żółtobrązowe przebarwienia zębów.

Skutki uboczne przyjmowania antybiotyków
Skutki uboczne przyjmowania antybiotyków [5 zdjęć]

Antybiotyki są dla wielu osób ostatnią deską ratunku. Najczęściej sięgamy po nie, gdy skutków w leczeniu...

zobacz galerię

Inną grupą antybiotyków niebezpiecznych podczas ciąży są antybiotyki aminoglikozydowe. Bezwzględnie przeciwwskazane w trakcie ciąży są streptomycyna i kanamycyna, które uszkadzając nerw VIII, mogą doprowadzić do zaburzeń słuchu u dzieci, a nawet częściowej lub całkowitej głuchoty u dzieci. Amikacyna i tobramycyna działają natomiast nefrotoksycznie.

Bardzo niebezpieczne jest stosowanie sulfonamidów krótko przed porodem. Wypierają one z połączeń z białkami bilirubinę, co powoduje zwiększenie jej wolnej frakcji w osoczu.

To doprowadza do żółtaczki patologicznej u noworodków, a nawet przenikania jej przez barierę krew-mózg i wywołania żółtaczki jąder podstawy mózgu u noworodków.

Antybiotyk z mleka matki
Antybiotyk z mleka matki

Brytyjscy naukowcy znaleźli broń do walki z bakteriami opornymi na antybiotyki – to kobiecy pokarm. Składnik...

przeczytaj artykuł

Efektem tego mogą być zaburzenia rozwoju umysłowego u dzieci. Sulfasalazyna stosowana jest jako lek z wyboru w trakcie ciąży w chorobie Crohna, wrzodziejącym zapaleniu okrężnicy i reumatoidalnym zapaleniu stawów.

Wszystkie sulfonamidy są antagonistami kwasu foliowego, dlatego też przy ich stosowaniu bezwzględnie należy suplementować tę witaminę B. Taka czynność zmniejsza ryzyko działania teratogennego sulfonamidów na płód.

Podsumowując, antybiotyki, chociaż są skuteczne w leczeniu chorób wywołanych przez różne drobnoustroje, mają również wiele działań niepożądanych, szczególnie na płód. Stosowanie antybiotyków w ciąży powinno być ograniczone więc tylko do wyjątkowych przypadków.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska Media SA z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.