Nagrody i kary
Kara i nagroda to dwa bardzo ważne elementy stosowane w niełatwym procesie wychowania dzieci. Większość rodziców zastanawia się, jak dobrze wychować dziecko, czy ich metody wychowania są odpowiednie, czy ich dzieci wyrosną na odpowiedzialnych i szczęśliwych ludzi? Jedne z najpopularniejszych metod wychowawczych to metoda nagradzania i metoda karania. Czy są one skuteczne?
Metoda nagradzania
Ta metoda wychowania dzieci zwana jest także wzmocnieniem pozytywnym. Opiera się ona na przyznawaniu dziecku nagród i chwalenie za zachowanie, którego oczekuje się od dziecka, czyli odrobienie lekcji, pomoc rodzeństwu, podzielnie się zabawkami, posprzątanie w pokoju czy pomoc w posprzątaniu domu. Formy pochwał i nagród mogą być różne:
- miłe słowa,
- określona mimika twarzy,
- poklepanie dziecka po głowie,
- naklejka z uśmiechem,
- narysowanie buźki w specjalnym zeszycie,
- nowa zabawka,
- przeczytanie bajki przed snem,
- pozwolenie na późniejsze pójście spać.
Metoda wychowania jest skuteczna, ponieważ daje dziecku jasny sygnał, jakiego zachowania się od nich oczekuje. Zadowolenie rodziców będzie bardzo zachęcające, poza tym motywacja dziecka do poprawnego zachowania się będzie dodatkowo wzmocniona wizją czekającej nagrody. Metoda należy do skutecznych – zachęca dziecko do zachowania się w określony sposób, zwiększa jego aktywność i poczucie bezpieczeństwa.
Jak stosować metodę nagradzania?
- Unikaj pochwał i nagród, jeśli dziecko nie jest grzeczne.
- Nie odkładaj nagród i pochwał na potem, nagradzaj jak najszybciej.
- Na początku stale stosuj nagradzanie za dobre zachowanie.
- Kiedy zachowanie jest utrwalone, nie nagradzaj za każdym razem.
- Nie zapomnij, że skuteczne są nie tylko nagrody materialne. Wraz z nimi stosuj zawsze pochwały ustne.
- Nie dopuść, by dziecko przybrało postawę roszczeniową.
- Staraj się nie nadużywać nagradzania i pochwał.
Metoda karania
Jest również określana jako wzmocnienie negatywne. Metoda wychowania opiera się na stosowaniu kar w celu wyeliminowania niepoprawnego zachowania dziecka. Aby ukarać dziecko, rodzic może:
- upominać słownie,
- okazywać niezadowolenie mimiką i gestami,
- wykluczyć dziecko z zabaw i innych wspólnych czynności,
- zakazać korzystania z gier, komputera, telewizji, zabawek, itp.
- zabronić wyjścia na plac zabaw, do kolegów i koleżanek.
Wielu pedagogów uważa jednak, że zastosowanie wyżej wymieniowych kar nie przyczynia się do długotrwałego wyeliminowania negatywnego zachowania, wywołując przy tym u dziecka negatywne emocje (agresję, strach, poczucie odrzucenia, frustracje, niepewność). Zatem uważana jest za metodę mniej skuteczną. Jeszcze większe zastrzeżenie budzi praktykowanie przez rodzica kar cielesnych, które odbiera dziecku poczucie bezpieczeństwa. Metoda karania może być skuteczna, jeśli staje się jedynie uzupełnieniem metody nagradzania.
Ewa Janeczko
Artykuły Metody wychowawcze
Nagrody są ważne dla każdego dziecka. Zadaniem rodziców jest ustalenie systemu nagród w taki sposób, by spełnił swoją rolę w motywowaniu dzieci do pożądanych zachowań.
Wielu rodziców powie, że nie ma nic piękniejszego niż macierzyństwo i ojcostwo. Ale bycie rodzicami to nie tylko radości, ale też niepokoje, wątpliwości i zmartwienia. Są one nieodłącznym ...
Pedagogika Marii Montessori to pomoc dziecku w rozwijaniu jego indywidualnych cech osobowości w zgodzie z obiektywnymi normami społecznymi. Na czym dokładnie polega metoda Montessori?
Rywalizacji pomiędzy rodzeństwem nigdy nie da się zupełnie wyeliminować. Jednak istnieją sposoby by ułatwić sobie życie. Należy pamiętać tylko o kilku zasadach.
Dobre porozumiewanie się z dzieckiem wymaga nie tylko odpowiednich słów. Niezwykle ważne są także ton głosu i język ciała. Wszystkie te czynniki powinny ze sobą współgrać.
Bywa, że rodzice muszą przekazać swoim dzieciom przykrą wiadomość. Jak sobie z tym poradzić?
Istnieje wiele metod wychowawczych i wydaje się, że nie ma klasyfikacji, która wyczerpywałaby wszystkie możliwości transmisji wpływów wychowawczych. Są typologie rozwojowe metod wychowania i ...
Dlaczego dzieci nie słuchają rodziców? Powodów jest tysiące – brak pochwał grzecznego brzdąca, niekonsekwencja wychowawcza, zbyt wygórowane oczekiwania wobec dziecka lub brak czasu dla szkraba.
Jak mówić „nie” dziecku? Jasno, krótko i stanowczo, a kiedy trzeba – przypominać o zasadach do znudzenia. Każda odmowa rodzicielska musi być uzasadniona. „Nie, bo nie” to żadne wyjaśnienie.
Jak nauczyć malucha dyscypliny i posłuszeństwa? Na pewno nie poprzez krzyki, terror, bicie i zastraszanie. Lepiej tłumaczyć, wyjaśniać i uzbroić się w rodzicielską cierpliwość.
Mówiąc o rozpieszczonym dziecku często ma się na myśli terroryzującego całą rodzinę małego szkraba. Jak nie ulegać zachciankom maluchów i być konsekwentnym rodzicem?
Jak uczyć dziecko? Nie ma uniwersalnej metody działania. Dziecko bowiem to wypadkowa genów mamy i taty, wykazująca indywidualne tempo rozwoju i chęć poznawczą.
Nie ma idealnych rodziców. Mimo obietnic bycia wzorową mamą lub wzorowym tatą, często zdarza się stracić równowagę i nawrzeszczeć na szkraba. Jak nie tracić cierpliwości do dzieci?
Wychowanie dziecka to bardzo trudna, pełna wyrzeczeń i skomplikowanych sytuacji praca. Rodzicem nie wystarczy tylko być. Do rodzicielstwa trzeba być dobrze przygotowanym emocjonalnie. Należy ...
Jak zarządzać czasem w sytuacji, kiedy maluch cały czas płacze? Masz już dość? Zapomniałaś, co to cisza i spokój? Oto sposób, który pomoże ci zmierzyć się z tym problemem. Pojawienie się małego ...
Tak jak każdej kobiecie, szczególnie tej, która poświęciła pracę i opiekuje się dzieckiem w domu, jest potrzebny plan dnia. Dzięki czemu nie siedzi w koszuli nocnej i nie wygląda tak, by ...
Ekorodzicielstwo, czyli ekologiczne rodzicielstwo, zyskuje coraz więcej zwolenników. Jest to prosty, oparty na intuicji ogół działań, których celem jest wychowanie dziecka zgodnie z naturą. W ...
