Nadciśnienie

Nadciśnienie tętnicze ma zazwyczaj podłoże idiopatyczne, co oznacza, że jego przyczyna nie jest znana i nie wiąże się z żadnymi schorzeniami. Rzadziej ma charakter wtórny i towarzyszy przewlekłym chorobom nerek, chorobom mózgu i zaburzeniom funkcjonowania gruczołów dokrewnych. Uznaje się, że do nadciśnienia dochodzi, kiedy ciśnienie skurczowe wynosi ponad 140, a rozkurczowe ponad 90.

Przyczyny nadciśnienia

Bardzo rzadko mówi się o nadciśnieniu wywołanym konkretną chorobą. Jeśli nadciśnienie ma charakter wtórny, może być wywołane chorobami nerek, takimi jak zapalenie kłębuszków nerkowych, zwyrodnienie torbielowate nerek, nefropatia cukrzycowa, zwężenie tętnicy nerkowej czy wodonercze. Do nadciśnienia może także dojść wskutek niedokrwienia nerek. Ciśnienie podnoszą także choroby gruczołów, czyli na przykład hiperaldosteronizm pierwotny, akromegalia, nadczynność tarczycy, nadczynność przytarczyc. Jeśli chodzi o zaburzenia neurologiczne, to nadciśnienie może wywołać guz mózgu, uraz mózgu, tetraplegia oraz podniesione ciśnienie wewnątrzczaszkowe. Nadciśnienie pojawia się czasem u osób przeżywających ostry stres, wywołany abstynencją alkoholową czy poważną operacją. W niektórych przypadkach do pojawienia się nadciśnienia tętniczego dochodzi z powodu nieleczonego zespołu obturacyjnego bezdechu sennego.

Zdarza się także nadciśnienie w ciąży, czyli nadciśnienie wywołane zmianami pojawiającymi się w ciąży. Zatrucie organizmu również może prowadzić do nadciśnienia. Substancje toksyczne za to odpowiedzialne to metale ciężkie oraz narkotyki, takie jak amfetamina czy kokaina.

Objawy nadciśnienia

Nadciśnienie tętnicze może przez wiele lat nie dawać żadnych objawów lub przejawiać się mało charakterystycznie. U osób z nadciśnieniem często pojawiają się:

• bóle głowy,
• problemy ze snem,
• męczliwość,
• kołatanie serca,
• nadpobudliwość.

Nadciśnienia nie diagnozuje się na podstawie objawów, a w oparciu o wyniki pomiaru ciśnienia. Często do wykrycia choroby dochodzi dopiero wtedy, kiedy pojawią się objawy powikłań wywołanych wieloletnim zbyt wysokim ciśnieniem. Według WHO, nadciśnienie można podzielić na trzy stadia:

• stadium pierwsze – nadciśnienie niewywołujące zmian w narządach,
• stadium drugie – nadciśnienie wywołujące białkomocz, retinopatię nadciśnieniową lub przerost lewej komory serca,
• stadium trzecie – nadciśnienie wywołujące uszkodzenia serca, nerek, mózgu i oczu.

Powikłania te przede wszystkim obejmują uszkodzenia nerek, które mogą prowadzić do ich niewydolności, a nawet do konieczności dializy. Oprócz tego, powikłania mogą dotknąć także serca i wywołać niewydolność serca lub zawał. Powikłania dotykające układu nerwowego to na przykład udar mózgu czy zespół otępienny. Wszystkie te powikłania pojawiają się w trzecim stadium nadciśnienia tętniczego według WHO. Zwykle przejście przez wszystkie te stadia to kwestia wielu lat, jednak istnieje odmiana nadciśnienia, nazywana nadciśnieniem złośliwym, która prowadzi do poważnych powikłań, a nawet do śmierci w czasie kilku-kilkunastu miesięcy.

Anna Szozda