Zabawy rozwijające pamięć

Istnieje cała masa różnych poradników, publikacji i stron internetowych, oferujących różne propozycje zabaw rozwijających potencjał intelektualny dzieci. Wystarczy tylko odrobina chęci i czasu, by twórczo spędzić czas z własnym dzieckiem. Oprócz sztandarowego przykładu gry w „Memory” istnieją inne alternatywy zabaw. Gra „Memory” jest dobrym pomysłem dla nieco starszych dzieci, ale można zachęcać też młodsze pociechy, by poprzez zabawę wzbogacały swój zasób słownictwa. Gra bowiem polega na układaniu, tak jak w krzyżówce, wyrazów z wylosowanych literek i dopasowywaniu ich do już istniejącej układanki słów. Jakie można wyróżnić inne zabawy rozwijające pamięć, do indywidualnej pracy z dzieckiem, jak i zabaw grupowych?

1) Wymyślanki – zabawa polega na wymyślaniu jak największej ilości słów, które muszą spełniać określone kryteria. Zabawa może trwać bardzo długo ze względu na różne swoje warianty, np. trzeba odnaleźć słowa rozpoczynające się na literę „k”, wymyślić słowa kończące się na „-ek” albo takie, które zawierają w środku literę „w”. Kto wymyśli najwięcej słów, ten wygrywa.

2) Prawidłowa kolejność – na początku układa się kilka przedmiotów z domu jeden obok drugiego, a następnie zakrywa wszystko jakimiś parawanem, np. ręcznikiem. Potem odkrywa się na kilka sekund przedmioty i prosi o zapamiętanie prawidłowej kolejności. Zasłania się eksponaty i prosi dzieci o zapisanie porządku przedmiotów na kartkach. Zabawa służy ćwiczeniu pamięci świeżej.

3) Odkryj zmianę – zabawa polega na tym, że dziecko wychodzi z pokoju, a pozostali uczestnicy zmieniają coś w wystroju miejsca, np. przesuwają doniczki kwiatków, chowają fotografie do szuflady itp. Można dokonać kilku zmian. Dziecko powraca i ma odkryć to, co uległo zmianie. Po odszukaniu wszystkich modyfikacji następuje zmiana ról. Teraz dziecko, które dokonywało zmiany, wychodzi z sali i ono będzie szukało modyfikacji wystroju miejsca.

4) Wyliczanki – gry słowne, które polegają na tym, by wymyślić jak najwięcej możliwości rozwiązań i odpowiedzi na pytania, np. „Narzędzia pracy człowieka to…”, „Człowiek może podróżować (czym?)…”, „Człowiek może mieszkać w…” itp.

5) Wyspa pamięci – dzieci siadają w kole i wymyślają kolejno, co zabrałyby ze sobą na bezludną wyspę. Każde następne dziecko dokłada swój przedmiot, wymieniając wcześniej przedmioty, które wzięliby ze sobą jego poprzednicy, np. Kasia mówi: „Na bezludną wyspę wzięłabym mapę”, a kolejny Piotrek powtarza: „Kasia na bezludną wyspę weźmie mapę, a ja – lornetkę”. Kolejne dziecko musi powiedzieć: „Na bezludną wyspę Kasia zabierze mapę, Piotrek – lornetkę, a ja – koc” itd., aż do pierwszej skuchy, kiedy nie uda się wymienić poprawnie wszystkich wymienionych wcześniej rzeczy.

6) Skarbnica wiedzy – zabawa polega na tym, by wymienić jak najwięcej słów, spełniających określone wymogi, np. tylko białe rzeczy, tylko to, co fruwa itp.

7) Kto to taki? – zabawa rozwija pamięć wzrokową. Polega na tym, że dziecko z grupy ustawia się tyłem do zespołu, a reszta dzieciaków opisuje wygląd jednego, wybranego wcześniej, kolegi siedzącego wśród nich. Zadaniem dziecka odkręconego plecami do pozostałych jest odgadnięcie, o kogo chodzi, kto jest opisywany.

Istnieje cała masa różnych zabaw na rozwój pamięci. Warto poświęcić chwilę czasu i spędzić go twórczo z własnym szkrabem. Dostarczymy nie tylko frajdy maluchowi, ale też zauważymy, jak bardzo takie zabawy pomagają mu w nauce. Poza tym, dzięki takim zabawom rozwija się myślenie twórcze oraz poprawiają się relacje na linii rodzice-dzieci.

Źródła

1. Schiller P.B., Mądre dziecko. Kształtowanie umysłu dziecka od najmłodszych lat, K.E. Liber, Warszawa 2005, ISBN 83-88170-88-0.
2. Walkowska K., Krzyżówki tematyczne dla dzieci, „Impuls”, Kraków 2001, ISBN 83-7308-019-8.
3. Zborowski J., Rozwijanie aktywności twórczej dzieci, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1986, ISBN 83-02-03050-3.