Relacje dzieci z rodzicami

Relacje dzieci z rodzicami zmieniają się wraz z upływem czasu. W okresie przedszkolnym maluchy zazwyczaj patrzą na opiekunów bezkrytycznie, są oni dla nich głównymi autorytetami. W młodszym wieku szkolnym i w okresie adolescencji dużą rolę zaczynają odgrywać rówieśnicy, związki przyjacielskie, paczki i bandy. Rola rodzica w życiu dziecka ulega modyfikacji. Relacje na linii rodzice-dzieci zależą nie tylko od wieku pociech, ale też innych czynników takich, jak atmosfera rodzinna, jakość komunikacji, styl i metody wychowania czy postawy rodzicielskie. Jak dbać o przyjazne związki z własnym dzieckiem?

Style wychowania

Rodzina to fundament, na którym młody człowiek konstruuje całą swoją tożsamość. Dom ma stanowić bezpieczny azyl, w którym dziecko znajdzie akceptujących, troskliwych, rozumnych i konsekwentnych rodziców. Niestety często owe postulaty są jedynie pobożnymi życzeniami, a wielu opiekunów popełnia rażące błędy wychowawcze. Niektórzy starają się być „dobrymi rodzicami”, ale nie mając odpowiednich wzorców z własnego domu macierzystego, powielają schematy i wykazują bezradność rodzicielską w przypadku poważnych kłopotów z dzieckiem. Jakość relacji na linii dzieci-rodzice wynika w dużej mierze z metod wychowania i zasad obowiązujących w rodzinie. Często do spięć dochodzi w wyniku konfrontacji dwóch sprzecznych biegunów: władza rodzicielska– zakres autonomii dziecka. Dorastająca pociecha pragnie coraz większej swobody i zniesienia ograniczeń, co często trudno zaakceptować rodzicom. Kontakty z dziećmi determinują pośrednio style wychowania.

Styl wychowaniaZaangażowanie emocjonalneWładza rodzicaAutonomia dziecka
autorytatywny rodzice ciepli, uważni i wrażliwi na potrzeby oraz zainteresowania dziecka rodzice stosują stosowne do poziomu dojrzałości dziecka wymagania; wyjaśniają i narzucają reguły rodzice pozwalają dziecku podejmować decyzje zgodnie z gotowością rozwojową; uwzględniają punkt widzenia dziecka
autorytarny rodzice są zimni i odrzucający, często poniżają dziecko rodzice są bardzo wymagający; stosują nacisk przez krzyki, rozkazywanie, krytykowanie i karanie rodzice podejmują większość decyzji za dziecko; rzadko uwzględniają jego punkt wiedzenia
pobłażliwy rodzice są ciepli, ale mogą rozpieścić dziecko rodzice stawiają niewiele wymagań lub w ogóle ich nie stawiają – często z powodu błędnie pojętej troski o poczucie własnej wartości dziecka rodzice pozwalają dziecku podejmować decyzje, nawet jeśli jeszcze nie jest ono do tego gotowe
niezaangażowany rodzice są emocjonalnie nieobecni, wycofani i nieuważni rodzice stawiają niewiele wymagań lub w ogóle ich nie stawiają – często z braku zainteresowania lub oczekiwań wobec dziecka rodzice są obojętni na decyzje i punkt widzenia dziecka

Najbardziej optymalnym i sprzyjającym rozwojowi dzieci stylem wychowania jest styl autorytatywny, inaczej określany jako demokratyczny, gdzie dziecko to partner, a nie „pionek” stojący niżej w hierarchii rodziny. Demokracja rodzinna sprawnie funkcjonuje w zakresie wymiarów: posłuszeństwo-karność, swoboda-ochrona, uznawanie praw-stawianie wymagań. Konsekwencja w wychowaniu i wyznaczanie jasnych reguł postępowania umożliwia dziecku internalizację norm społecznych i szybszą socjalizację. Dzieci potrzebują drogowskazów moralnych, by mieć przykłady, do których zawsze mogą się odwołać.

Relacje z dziećmi a różnica pokoleń

Wraz z dorastaniem wyraźnie zmienia się stosunek nastolatków do rodziców. W dzieciństwie mama i tata są zwykle akceptowani bezrefleksyjnie, natomiast w okresie adolescencji stosunek do opiekunów staje się bardziej realistyczny, a niekiedy nawet przekorny. Wiele problemów, pojawiających się między rodzicami, a młodzieżą, wynika z nieokreślonego statusu dorastających – już nie są dziećmi, ale jeszcze nie są dorosłymi. Nastolatkowie stają się bardziej zamknięci, oczekują respektowania własnej prywatności, nie zwierzają się ze wszystkiego rodzicom, jak to miało miejsce w dzieciństwie. Rodzice natomiast nie radzą sobie z uznaniem autonomii dorastających dzieci, nie są przekonani co do ich odpowiedzialności, obawiają się negatywnego wpływu grupy rówieśniczej, w wyniku czego postępują niekonsekwentnie, z tendencją do ograniczania wolności wyboru dzieci. Staje się to niestety źródłem licznych nieporozumień i awantur.

Obszary konfliktowe między rodzicami a dziećmi wynikają najczęściej z trzech sprzeczności:

  • między kontrolą ze strony rodziców, a potrzebą swobody u dorastających;
  • między przykładaniem przez rodziców dużej wagi do nauki szkolnej, a poświęcaniem czasu na inne rodzaje aktywności przez młodzież;
  • między odpowiedzialnością rodziców, a dzieleniem się nią z dorastającymi.

Często też przecenia się znaczenie różnicy pokoleń (ang. generation gap) w powstawaniu konfliktów. Konflikty między rodzicami, a ich dorastającymi dziećmi nie są zazwyczaj aż tak głębokie, jak można by przypuszczać. Wiele z nich wynika z burzy hormonalnej nastolatków i kryzysu tożsamości w wieku dorastania. Niejednokrotnie są to konflikty pozorne – rodzina stanowi jedynie „pole bitwy” dla wrogich uczuć, których geneza tkwi poza systemem rodzinnym. Mimo wielu nieporozumień, między rodzicami i dziećmi utrzymuje się zazwyczaj pozytywna więź, a dorastający czują się kochani i mają poczucie, że mogą liczyć na wsparcie rodziców. Niezależnie od płci dziecka bliższa relacja łączy ich z matką niż z ojcem. Na pozytywny przebieg dorastania i pozytywne związki z rodzicami zasadniczy wpływ ma szczęśliwy związek małżeński rodziców. Alkoholizm w rodzinie czy przemoc domowa przekładają się niejednokrotnie na patologie wychowawcze.

Należy pamiętać, że stopniowe psychiczne oddalanie się nastolatków od swoich rodziców ma charakter rozwojowy, bowiem dzieci dążą do samodzielności i określenia swojego „Ja”. By móc zdefiniować swoją tożsamość i określić swój status, muszą niestety czasami pobłądzić, poeksperymentować, potestować rzeczywistość, by w końcu odnaleźć siebie. Modyfikacja relacji dzieci-rodzice nie musi oznaczać utraty więzi, a jedynie jej zmianę – przejście od więzi dziecięcej zależności do więzi opartej na partnerstwie. Proces ten wydaje się często o wiele trudniejszy do przejścia dla rodziców niż ich dzieci. Okres adolescencji to niewątpliwie trudny sprawdzian dla wydolności wychowawczej opiekunów, ich cierpliwości, roztropności, rozwagi i konsekwencji. Trzeba jednak mieć świadomość, że nie można bezustannie traktować dzieci jako „małych bobasków”, ale wspierać je w kształtowaniu własnej niezależności i reagować, kiedy zauważy się niepokojące sygnały, mogące świadczyć o problemach w identyfikacji własnej osoby.

Bibliografia

  • Harwas-Napierała B., Trempała J., (red.), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka, PWN, Warszawa 2006, ISBN 83-01-14151-4.
Porozmawiaj o tym na Uczniowie, Nastolatki »
+ Załóż wątek

Dyskusje na forum

Redakcja Nowe artykuły w portalu 0 odpowiedzi Relacje z macochą Redakcja:

Relacje dzieci z rodzicami nie należą czasem do najłatwiejszych, a co mówić o relacjach pasierbów z macochą. Przybrana matka musi radzić sobie z nie lada wyzwaniami, a jej cierpliwość jest wystawiana na niejedną próbę .

Artykuły Rozwój społeczny ucznia

Rozwój społeczny ucznia Problemy nastolatek

Problemy nastolatek, np. opisywane w czasopismach dla młodzieży, mogą wydawać się śmieszne czy wręcz groteskowe, ale na pewno nie jest do śmiechu młodym dziewczętom, które proszą o poradę i czują się zagubione. Na przestrzeni lat zmienił się nieco...

Kontakty z rówieśnikami
Rozwój społeczny ucznia Kontakty z rówieśnikami

Kontakty z rówieśnikami stanowią bardzo istotny aspekt rozwoju społecznego dzieci. Grupa rówieśnicza jest naturalną płaszczyzną uczenia się ról społecznych i odbywania treningu interpersonalnego. Już niemowlęta wykazują potrzebę...

Przyjaźń dzieci
Rozwój społeczny ucznia Przyjaźń dzieci

Przyjaźń dzieci różni się nieco od przyjaźni dorosłych. Mówi się, że dziecięce przyjaźnie są spontaniczne i szczere, natomiast relacje między dorosłymi często są nastawione na uzyskanie osobistego sukcesu, nawet kosztem drugiej osoby.

Relacje z rodzicami
Konflikty między rodzicami Relacje z rodzicami

Jak dbać o relacje z rodzicami? Jaki styl wychowawczy jest najlepszy? Czy przypadkiem nie jestem nadopiekuńczą matką? Czy autorytet rodzica ma jeszcze jakieś znaczenie?

Rodzina Relacje między rodzicami

Dzień po dniu, z roku na rok jedne relacje między członkami rodziny zmieniają się (w zależności od np. czasu trwania związku, wieku i etapu rozwoju dzieci), podczas gdy inne pozostają takie same. Fundamentem każdego związku dwojga ludzi jest miłość. Nikt...

Spanie z rodzicami
Spanie w łóżku rodziców Spanie z rodzicami

Do czasu, aż każda z nas nie zostanie mamą, prawie wszystkie zarzekamy się – „Ja na pewno nie będę spała z dzieckiem” – „Dziecko od małego musi wiedzieć, gdzie jest jego łóżeczko”. A i tak, prędzej czy później,...

Relacje między rodzicami Konflikty między rodzicami

Kłótnie małżeńskie są nieuniknione. Nawet najbardziej zgodne małżeństwo kłóci się od czasu do czasu. Konflikt między partnerami nie oznacza od razu katastrofy i braku miłości. Nieporozumienia świadczą o różnicy zdań, ale też o próbie...

Relacje z rówieśnikami
Rozwój społeczny przedszkolaka Relacje z rówieśnikami

Relacje z rówieśnikami mają istotny wkład w rozwój emocjonalny dziecka. Już w wieku przedszkolnym dziecko zaczyna przebywać coraz więcej ze swoimi rówieśnikami - pojawiają się pierwsze przyjaźnie, dziecko uczy się budować więzi z...

Relacje z macochą
Rodzeństwo przyrodnie Relacje z macochą

Relacje pasierbów z macochą nie należą do najłatwiejszych. Jak kształtować relacje z przybranymi dziećmi?

Rodzeństwo przyrodnie Relacje z ojczymem

Przybrany ojciec, czyli ojczym, nierzadko musi borykać się z szeregiem trudności, by przekonać do siebie dzieci nowej partnerki. Jak dbać o relacje z pasierbami?

Rodzina Relacje z dziećmi

W rodzinach na całym świecie stosunki między dziećmi niosą taki ładunek uczuciowy, że starcza go na kilka wybuchów dziennie. Zwykle najwięcej emocji przysparzają nam konflikty między rodzeństwem. Jakie są przyczyny nieustannego współzawodnictwa...

Spanie dziecka z rodzicami
Nauka samodzielnego spania Spanie dziecka z rodzicami

Spanie z rodzicami ma równie wielu zwolenników, co przeciwników. Według jednych jest korzystne dla dziecka, a według drugich jest po prostu niebezpiecznie.

Czy dziecko może spać z rodzicami?
Spanie w łóżku rodziców Czy dziecko może spać z rodzicami?

Spanie dziecka z rodzicami w jednym łóżku ma zwolenników i przeciwników. Efekt tych poglądów jest taki, że niektórzy uważają, iż od urodzenia dziecko powinno spać w swoim łóżku, a nawet w oddzielnym pokoju. Inni...

Jak oduczyć dziecko od spania z rodzicami?Odtwórz wideo
Porady wideo Jak oduczyć dziecko od spania z rodzicami?

Świeżo upieczeni rodzice chcą mieć swoje maleństwo stale przy sobie. Nic więc dziwnego, że zamiast do łóżeczka wolą kłaść dziecko do swojego łóżka. Po kilku miesiącach często zaczyna im jednak doskwierać brak intymności i coraz częściej...

Tematy na czasie Relacje (interakcje) z nauczycielem

Problemem o głównym znaczeniu dla zorganizowania procesu wychowania szkolnego jest układ wzajemnego kontaktowania się między nauczycielem a uczniem na tle lub w obecności innych uczniów. We wzajemnych relacjach nauczyciel i uczeń posiadają...

Relacje matki z córką
Bunt nastolatka Relacje matki z córką

W relacji matka – córka najbardziej charakterystyczna jest siła emocji, zarówno pozytywnych jak i negatywnych. Od jakości tej relacji bardzo dużo zależy w dorosłym życiu córki, np. kontakty z innymi ludźmi. W dorosłym życiu...

Relacje ojca z synem
Bunt nastolatka Relacje ojca z synem

Relacja „ojciec i syn" jest niezwykle istotna dla rozwoju chłopca. Ojciec stanowi nie tylko przykład do naśladowania, ale jest także uczy dziecko, na czym polega bycie mężczyzną. Silna i zdrowa więź między ojcem a synem to podstawa dobrych relacji w rodzinie....

Bunt nastolatka Relacje ojciec - córka

Ojciec z córką tworzą relację o wyjątkowo silnej więzi. Czasami silniejszej od więzi córka - matka. To właśnie tato jest pierwszym mężczyzną w życiu dziewczyny. To od niego zależy, czy jego córka będzie szukała mężczyzny do niego podobnego, czy też postara...

Zabawki dla dzieci
Prezenty dla dzieci Zabawki dla dzieci

Rodzice często nie wiedzą, jak wybrać dobre zabawki dla dzieci, tak, by dostarczały dziecku możliwości rozwoju, a równocześnie sprawiły, żeby dziecko bawiło się z radością. Nikt chyba nie chce, by zabawki edukacyjne dla dzieci, wybrane z pełnym...

Problemy wychowawcze Asertywność dzieci

Każdy z nas ma ogromną potrzebę autonomii i niezależności. Zarówno dorośli, jak i małe dzieci chcą decydować o tym, co zrobić lub nie. Jednocześnie każdy z nas, bez względu na wiek, ma w sobie naturalną potrzebę współpracy i ubogacania życia...

"Pamiętajki" dla dzieci
Patronaty "Pamiętajki" dla dzieci

„Pamiętajki” to zbiór opowiadań i wierszy przeznaczonych dla najmłodszych czytelników. W książce przedstawione są wspomnienia zabaw, które można potraktować jako propozycje spędzania wolnego czasu. „Pamiętajki”...

Choroby i dolegliwości malucha Hemoglobina u dzieci

Hemoglobina u dzieci to część badania morfologicznego krwi. Hemoglobina to białko transportujące tlen w organizmie, więc jej niedobór oznacza, że komórki otrzymują za mało tlenu.

Choroby i dolegliwości malucha Paciorkowce u dzieci

Paciorkowce u dzieci mogą wywołać zarówno niegroźne infekcje, jak i zakażenia o ostrym przebiegu, zagrażające życiu. Pneumokoki są jedną z odmian tych bakterii.

Przekąski dla dzieci
Zdrowe żywienie przedszkolaka Przekąski dla dzieci

Już roczny maluch ma czasami ochotę na przekąskę. Starajmy się więc od samego początku proponować zdrowe przekąski dla dzieci. Zamiast batonika podsuńmy dziecku warzywa lub owoce, aby przekąski między posiłkami były sycące i zdrowe. Możemy dać dziecku...

Rodzina Zdrowie dzieci

Założenie rodziny jest jednym z największych życiowych wyzwań, a ciąża i poród to zaledwie początek tego długiego i fascynującego procesu. Każdy  rodzic na pytanie, o największe marzenie w okresie oczekiwania na dziecko, odpowie, by urodziło...

Aby Maluszek poczuł się lepiej Probiotyki dla dzieci

Probiotyki są obecnie bardzo popularne, a wielu rodziców podaje je swoim pociechom, by poprawić pracę układu pokarmowego i wzmocnić odporność. Czy probiotyki rzeczywiście działają?

Witamina A dla dzieci
Witaminy i preparaty dla niemowląt Witamina A dla dzieci

Witamina A jest ważna dla prawidłowego rozwoju dziecka. Niedobór witaminy A ma poważne następstwa, dlatego warto zadbać o to, by w diecie malucha nie zabrakło wartościowych źródeł tej witaminy.

Ubranka dla dzieci Spodnie dla dzieci

Spodnie dla dzieci zachwycają gamą barw, wzorów i fasonów. Spodnie ogrodniczki, spodnie legginsy, spodnie rybaczki, spodnie jeansowe, sztruksowe, bawełniane, polarowe? I które tu wybrać?

Laptop dla dzieci
Zakupy dla malucha Laptop dla dzieci

Laptop przyda się dziecku nie tylko do gier komputerowych, ale także do obsługi programów edukacyjnych przydatnych w nauce szkolnej. Jak wybrać komputer dla dziecka?

Lalki dla dzieci
Zakupy dla malucha Lalki dla dzieci

Lalka jest jedną z najpopularniejszych zabawek dziecięcych. Istnieje wiele rodzajów lalek - od przytulanek po Barbie. Jak wybrać idealną lalkę dla twojego dziecka?

Origami dla dzieci
Zakupy dla malucha Origami dla dzieci

Origami, czyli sztuka składania papieru jest nie tylko świetną zabawą dla malucha, ale również narzędziem edukacyjnym. Dlaczego warto nauczyć malca technik origami?

Zdrowie dziecka Mocz u dzieci

Wygląd moczu dostarcza wielu cennych informacji o stanie zdrowia. Nic więc dziwnego, że wielu rodziców obserwuje odcień uryny swoich dzieci i na tej podstawie formułuje wnioski.

Choroby i dolegliwości malucha Zęby u dzieci

Zęby u dzieci wymagają specjalnej pielęgnacji. Od tego zależy stan jamy ustnej w przyszłości. Należy od najmłodszych lat uczyć dziecko prawidłowego szczotkowania i oswajać malucha z dentystą.

Choroby i dolegliwości malucha Opryszczka u dzieci

Opryszczka u dzieci powyżej 6 miesiąca życia nie jest groźna. Opryszczka u noworodków zagraża życiu dziecka i wymaga hospitalizacji. Warto pamiętać o higienie noworodka, aby zapobiec infekcji.

Choroby i dolegliwości malucha Przepuklina u dzieci

Przepuklina nie jest rzadkością wśród dzieci. U wielu dzieci przepuklina ustępuje samoistnie, ale czasami konieczne jest przeprowadzenie operacji.

Zdrowie dziecka Leukocyty u dzieci

Leukocyty u dzieci, tak jak i u dorosłych, pełnią ważną rolę. Leukocyty, czyli białe ciałka krwi lub krwinki białe, są komórkami niszczącymi wrogie organizmowi mikroorganizmy, takie jak bakterie, wirusy czy grzyby. Ilość leukocytów u dzieci...

Choroby i dolegliwości malucha Napletek u dzieci

Napletek u dzieci jest zwykle sklejony z żołędzią i jest to stan naturalny. Nie należy odciągać napletka niemowlaka na siłę. W rzadkich przypadkach napletek sklejony z żołędzią to stulejka.

Metody wychowawcze Krzyczenie na dzieci

Wychowanie dzieckato bardzo trudna, pełna wyrzeczeń i skomplikowanych sytuacji praca. Rodzicem nie wystarczy tylko być. Do rodzicielstwa trzeba być dobrze przygotowanym emocjonalnie. Należy zdawać sobie sprawę, iż od momentu, w którym staliśmy...

Raport specjalny - Zadbaj o odporność dziecka zimą Płonica u dzieci

Płonica u dzieci, czyli szkarlatyna, to choroba o ostrym przebiegu i zakaźna. Nie ma na nią szczepionki, a dziecko nie uodparnia się na nią po jej przechorowaniu.

USG dzieci
Zdrowie dzieci USG dzieci

Nie wszystkie wady czy problemy zdrowotne dziecka można zobaczyć gołym okiem. Często musimy posiłkować się dodatkowymi urządzeniami, dzięki którym łatwo zajrzeć w głąb ciała. Nie wszystkie wady czy problemy zdrowotne dziecka można zobaczyć gołym okiem....

pokaż 10 następnych
Zamknij

Wypełnij swoje dane

Ryzyko schorzeń często zależne jest od płci, wieku i wykonywanego zawodu

Wiek determinuje zarówno ryzyko schorzeń, jak i rodzaj leczenia

Dzięki informacji o Twojej lokalizacji i ubezpieczeniu, będziemy mogli zaproponować Ci najlepszych specjalistów i kliniki zajmujące się Twoim problemem

-

Dane kontaktowe potrzebne są nam do powiadomienia Cię o odpowiedziach specjalistów

Akceptuję regulamin zadawania pytań.
Cofnij