trudności wychowawcze w szkole

Dwie siostry, 14-letnie bliźniaczki, aplikowały właśnie do liceum. Jedna się nie dostała. Zamiast siostrzanej więzi jest konflikt i kryzys w rodzinie. "Ten rocznik to króliki doświadczalne. Jest strach, stres, chaos" - pisze mama dziewczyn w poruszającym liście do ekipy rządzącej.

Najczęstszą przyczyną wizyt rodziców w poradniach pedagogiczno-psychologicznych są trudności ich dzieci w nauce. Problemy z nauką mogą wynikać z powodów zdrowotnych, nieodpowiedniej diety, alergii, małej ilości snu czy wad wzroku. Zdarza się, że przyczyną niepowodzeń szkolnych są urazy psychiczne i problemy emocjonalne, np. niska samoocena czy nieśmiałość. Jeszcze inne dzieci nie są po prostu gotowe, by podjąć obowiązek szkolny, tzn. nie osiągnęły dojrzałości szkolnej. Ich rozwój motoryczny, społeczny i intelektualny nie osiągnął poziomu optymalnego do rozpoczęcia nauki w szkole.

Pogotowie opiekuńcze jest instytucją, której zadanie polega na sprawowaniu opieki i wychowaniu tzw. trudnej młodzieży i dzieci. Do pogotowia opiekuńczego trafiają dzieci, które uciekają z domu lub z innych placówek opiekuńczo-wychowawczych, które błąkają się po ulicy, nie mają swojego własnego domu, które są niepełnoletnimi ofiarami przemocy domowej. Nierzadko w pogotowiu opiekuńczym znajdują się małoletni przestępcy, osadzeni na czas trwania procesu sądowego. Najczęściej do pogotowia opiekuńczego trafia młodzież patologiczna, agresywna, antyspołeczna i zdegenerowana. Znaczny odsetek tych dzieci pochodzi z rodzin, w których dominował alkoholizm, przemoc, bieda, ubóstwo, bezrobocie i różnego rodzaju uzależnienia. Niekorzystne warunki wychowawcze często przyczyniają się do umieszczenia dzieci w placówkach pogotowia opiekuńczego.

Każde dziecko jest indywidualne. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym i ciągłą presją czasu już od małego dzieci wykazują szereg dysfunkcji rozwojowych. Debiut w przedszkolu stanowi ogromne wyzwanie dla niejednego szkraba. Czasami konieczność odnalezienia się w nowej grupie społecznej zostaje utrudniona przez różnego rodzaju zaburzenia rozwoju dziecka albo patologiczne zachowania. Nauczyciele przedszkola stoją przed zadaniem identyfikowania problemów dzieci i interweniowania tam, gdzie to konieczne. Muszą być czujni na wszelkie symptomy nieprawidłowych zachowań i wspierać maluchy w harmonijnym rozwoju. Z jakimi problemami wychowawczymi muszą radzić sobie rodzice i nauczyciele przedszkolaków?

Wiek inicjacji nikotynowej z roku na rok ulega obniżeniu. Po pierwszego papierosa sięgają już uczniowie klas szkół podstawowych, nawet w okolicach 10. roku życia. Szacuje się, że codziennie zaczyna palić około 500 dzieci. Wtajemniczenie nikotynowe staje się nierzadko udziałem maluchów, które zostają namówione do zapalenia przez swoich rówieśników. Mimo wielu kampanii antynikotynowych, nie widać realnego spadku fascynacji papierosami. Dla wielu dzieci nikotynizm świadczy o byciu „dorosłym”. Problem zdają się ignorować nauczyciele i rodzice, którzy nie kontrolują wydatków swoich dzieci, a statystyki mówią same za siebie. Dzieci na paczki papierosów wydają przeciętnie ponad 2 tysiące złotych.

Znęcanie się w szkole nad młodszymi uczniami to niepokojące zjawisko, choć niestety, coraz częstsze. Koty, czyli uczniowie młodszych klas są prześladowani i zmuszani do wykonywania poniżających czynności. Do przemocy dochodzi najczęściej w szkole gimnazjalnej, choć nie jest to regułą. Obecnie ze zjawiskiem „fali” można się ze tknąć w szkołach o wszystkich poziomach nauczania. Dyrekcja szkoły i nauczyciele najczęściej nie wiedzą o drugim życiu szkoły lub ignorują niepokojące sygnały.