siatka centylowa

Badania okresowe dzieci są bardzo ważne, by kontrolować ich prawidłowy rozwój. Jeśli waga i wzrost odbiegają od normy, jest to sygnał do wprowadzenia diety lub przeprowadzenia szczegółowych badań. Jednak w przypadku pięcioletniej Lily restrykcyjne wytyczne sprawiły, że zdrowa i aktywna dziewczynka została sklasyfikowana jako dziecko z nadwagą. "To bzdura" - mówi mama.

Siatki centylowe zostały opracowane z myślą o ocenie tempa wzrostu dzieci. Istnieją oddzielne siatki reprezentujące masę ciała, długość ciała dziecka oraz obwód głowy. Na siatkach centylowych widoczne są linie o następujących wartościach: 3, 10, 25, 50, 75, 90 oraz 97. Jeśli masa ciała dziecka jest na 50. centylu, oznacza to, że ze stu zdrowych dzieci w tym samym wieku 50 będzie lżejszych, a 50 cięższych. Obecnie stosuje się oddzielne siatki centylowe dla dziewczynek i dla chłopców. Jaka jest tego przyczyna?

Stopniowe przybieranie na masie oznacza, że karmienie niemowlaka przebiega prawidłowo, a dziecko jest zdrowe. W czasie pierwszych dni po porodzie noworodek może nieco stracić na masie, ale zwykle szybko nadrabia straty. Według danych statystycznych aż 80% dzieci waży tyle samo lub nieco więcej niż w chwili urodzenia już po dwóch tygodniach.

Każdy noworodek po urodzeniu zostaje poddany szczegółowej ocenie jego stanu ogólnego. Ocenia się takie parametry, jak kolor skóry, napięcie mięśniowe, odruchy fizjologiczne, oddychanie i czynność serca. Parametry te są składowymi popularnej skali Apgar, która dobrze ocenia stopień rozwoju noworodka oraz przystosowanie do życia pozamacicznego. Równie ważnym kryterium świadczącym o tym, że noworodek jest dojrzały jest ocena wymiarów jego ciała i porównanie do wartości uznawanych za prawidłowe. Bierze się tutaj pod uwagę urodzeniową masę ciała, długość ciała, obwód główki oraz obwód klatki piersiowej. Jakiekolwiek odchylenia od normy w tych wartościach, zarówno w górę jak i w dół, podobnie jak niska punktacja w skali Apgar, mogą świadczyć o nieprawidłowościach rozwojowych i sugerować istnienie pewnych stanów chorobowych, dlatego ocena wymiarów noworodka po urodzeniu jest istotnym elementem jego badania ogólnego.

Siatki centylowe stanowią jedną z metod obiektywnej oceny rozwoju fizycznego dzieci. Z ich pomocą najczęściej ocenia się przebieg wzrostu dziecka, przybierania na wadze i przyrostu obwodu główki. Centyle są wartościami statystycznymi. Pokazują, jak na tle rówieśników tej samej płci wypada dziecko, biorąc pod uwagę jego wzrost i wagę. Jak czytać siatki centylowe? Czym różni się tabela centylowa wzrostu chłopców od siatki centylowej dziewcząt? Czy siatka centylowa dla wcześniaków jest inna niż dla dzieci urodzonych w terminie?

Siatka centylowa jest jedną z metod kontroli zdrowia dziecka poprzez ocenę jego rozwoju fizycznego. Najczęściej ocenia się przyrost masy ciała, wzrostu i obwodu głowy. Wygląd siatki to kilka krzywych linii na wykresie, gdzie zaznaczone są także tzw. centyle. Siatki centylowe to wykresy pokazujące, jak z upływem czasu zmienia się np. wzrost, wagaczy obwód główki dziecka. Centyl to linia oznaczająca miejsce, w którym plasuje się dziecko pod względem danej cechy (np. wzrostu). Jeśli wynik wypada na 50. centylu, to znaczy, że 50 proc. rówieśników jest od naszego dziecka wyższych, a 50 proc. niższych. Ocena wzrostu dziecka jest więc w granicach średniej.

Kiedy patrzymy na grupę dzieci w jednym wieku, nie sposób nie zauważyć, że różnią się nie tylko wyglądem, ale i wzrostem oraz wagą. Jedne dzieci są niższe, inne wyższe. Podobnie jest z wagą – nawet w niewielkiej grupie rówieśników można dostrzec wyraźne różnice w budowie. Jak więc można ustalić, co jest normą, a co nieprawidłowością w rozwoju? Na co należy zwracać uwagę, oceniając wzrost dziecka na tle rówieśników?