Wino w ciąży

Wino jest napojem alkoholowym otrzymywanym najczęściej z winogron oraz innych owoców. Wino stanowi bogate źródło polifenoli, które korzystnie wpływają na zdrowie człowieka. Kobiety w ciąży nie powinny spożywać wina, gdyż zawarty w nim alkohol powoduje wady rozwojowe płodu oraz może stanowić przyczynę poronień.

Wino a zdrowie

Wino jest najczęściej spożywanym napojem alkoholowym w krajach basenu śródziemnomorskiego. Otrzymywane jest z owoców, a najzdrowsze jest wino czerwone produkowane z winogron. Stanowi one bogato źródło polifenoli – substancji wykazujących właściwości prozdrowotne: antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwbakteryjne, przeciwnowotworowe. Ponadto zawarty w winie resweratrol chroni przed chorobami układu krążenia, gdyż wykazuje właściwości przeciwmiażdżycowe, przeciwnadciśnieniowe oraz usuwa wolne rodniki, które uszkadzają komórki. Przeprowadzone badania kliniczne wykazały, że umiarkowane spożywanie alkoholu zmniejsza o 40-70% ryzyko wystąpienia choroby niedokrwiennej serca, zawału serca i udaru mózgowego. Jednakże kobiety w ciąży nie powinny spożywać wina, ze względu na zawartość alkoholu. Alkohol działa szkodliwie na rozwijający się płód. Najbardziej krytyczny na działanie alkoholu jest 1-8 tydzień ciąży, kiedy formują się narządy dziecka. Spożywanie alkoholu w ciąży powoduje wystąpienie u dziecka alkoholowego zespołu płodowego (FAS).

Szkodliwość alkoholu na płód

Etanol zawarty w winie, jak również w innych napojach alkoholowych, jest czynnikiem teratogennym, tzn. że powoduje wady rozwojowe płodu w zależności od dawki oraz okresu jego spożywania podczas ciąży. Alkohol łatwo przenika przez łożysko, a płód ze względu na niewykształcony układ metabolizujący etanol ulega uszkodzeniu. Wykazano, że spożywanie alkoholu w ilości 60 g zwiększa dwukrotnie urodzenie martwego płodu, z kolei ryzyko poronienia zwiększa się prawie czterokrotnie.

Jeżeli nie dojdzie do poronienia, rozwija się alkoholowy zespół płodowy (ang. fetal alcohol syndrome; FAS).
Dzieci, których matki w czasie ciąży spożywały alkohol, mają:

• spowolniony wzrost,
• charakterystyczny wygląd twarzy (szeroko rozstawione oczy, opadające powieki, krótki zadarty nosek, słabo bądź wcale zarysowana rynienka podnosowa, wąska górna warga),
• uszkodzony układ nerwowy,
• zaburzenia neurologiczne,
• zaburzenia behawioralne,
• upośledzenie zdolności koncentracji uwagi oraz uczenia się,
• zniekształconą czaszkę i/lub mózg.

Ponadto spożywanie nawet niewielkich ilości alkoholu w ciąży może przyczyniać się do powstawania wad serca. W badaniach wykazano również, że etanol jest bardziej szkodliwy dla płodu niż narkotyki. Zespołu FAS nie da się wyleczyć oraz cofnąć objawów choroby. Kluczową rolę odgrywa właściwa opieka, która ma na celu zminimalizować skutki objawów FAS i przede wszystkim zapobiec rozwojowi wtórnych objawów.

Zespół FAS jest chorobą, której można całkowicie zapobiec poprzez niespożywanie wina i innego alkoholu podczas ciąży.

mgr Aneta Kościołek