Jak zachęcić dziecko do nauki?

W zależności od wieku dziecka, nauka w jego życiu zaistnieje i stanie się z czasem obowiązkiem. Dzieci i młodzież rzadko zdają sobie sprawę, że wszystko, czego uczą się w szkole, może zaprocentować w przyszłości. Stąd zachęcenie ich do nauki może być nie lada zadaniem.

Nauka przez zabawę

W szkole dzieci muszą podporządkować się programowi nauczania, uczą się wielu rzeczy, niejednokrotnie całkiem odrębnych w stosunku do własnych zainteresowań. Im młodsze dzieci, tym chętniej się uczą. Dla nich nauka połączona jest bowiem z zabawą i dlatego sprawia im przyjemność. Im jesteśmy starsi, tym mniej wpływu mamy na to, czego się uczymy. Dzieci utalentowane na przykład plastycznie chciałyby skupić się wyłącznie na przedmiotach związanych ze sztuką władania pędzlem lub ołówkiem. Tymczasem w szkole muszą poznawać również tajniki nauk ścisłych.

Pamiętaj, nie jest łatwo wzbudzić w każdym dziecku motywację do nauki. Muszą istnieć zasoby osobiste u dziecka, dzięki którym będzie ono zainteresowane uczeniem się nowych umiejętności i przyswajaniem różnego rodzaju regułek, wzorów czy definicji. Indywidualna osobowość dziecka oraz jego cechy dziedziczne wskazują kierunek poszukiwań nowych teorii i sprawdzenia ich w praktyce.

• młodsze dzieci najłatwiej uczą się przez naśladowanie, a zatem przez zabawę; chcąc np. nauczyć dziecko piosenki, należy śpiewać ją na głos kilkakrotnie i tym samym zachęcać dziecko do zapamiętania słów;
• dzieci w wieku do 5 r.ż. chętnie i dość szybko uczą się języków obcych; rodzice mogą wykorzystać naturalne zdolności dziecka w tym wieku do tego, aby zainteresować je językiem innym niż język ojczysty, a przy okazji podczas powtórek i ćwiczeń razem z nim przyswajać ten język;
• warto razem z dzieckiem rozwiązywać problemy, które je trapią, np.: dlaczego woda z kranu leci w dół? czemu auto jedzie? dlaczego śnieg jest biały? dlaczego tata siusia na stojąco? Szukając odpowiedzi na pytania stawiane przez dzieci, a także odpowiadając im na te czasem bardzo krępujące, uczymy je także niezbędnej i cennej wiedzy o współczesnym świecie;
• zachęcaj dziecko swoim przykładem, czytaj książki, rozwiązuj szarady, krzyżówki i łamigłówki; staraj się tak organizować czas dziecka po szkole, aby nadal miało okazję nauczyć się czegoś dla siebie istotnego;
• ogranicz gry komputerowe i oglądanie telewizji, jeśli zaobserwujesz, że dziecko zbyt często spędza przed nimi czas;
• zadbaj o wypoczynek dziecka i równowagę między zabawą a nauką; dziecko zrelaksowane ma otwarty umysł i chętniej się uczy.

Naukowy bunt nastolatka

Nastolatki zwykle uczą się z poczucia obowiązku. W tym wieku nadal kształtują się ich zainteresowania i zwykle obierają bardziej precyzyjny kierunek. Obowiązek uczęszczania do szkoły przez wielu nastolatków jest negowany. Często w różnego rodzaju ankietach wskazują oni na niedostateczne kompetencje nauczycieli, którym zarzucają fakt, że nie potrafią ich zainteresować danym zakresem wiedzy. Nastolatkom przeszkadza przestarzały system nauczania, kiedy nauczyciel przekazuje suchą teorię i nie wzbudza w uczniach pędu do wiedzy. Dodatkowo nastoletnim uczniom przeszkadzają także kompetencje osobiste nauczycieli: brak umiejętności nawiązywania i podtrzymywania relacji, brak empatii, nieumiejętność dostosowania oceny do rzeczywistości, a popisywanie się swoją wiedzą, tytułami naukowymi i dyskryminacja uczniów ze względu na wygląd i wyznawane poglądy. W takich opiniach nastolatków łatwo odnaleźć głos dzisiejszej młodzieży, wołanie o większą samodzielność i wolność. Już Sokrates był przeciwny podawaniu uczniom gotowych rozwiązań. Zachęcał do poszukiwania wiedzy we własnym zakresie, przyznawania się do błędów i uczenia się przez doświadczenie.

Nic dziwnego, że dużych i małych uczniów interesuje dziś taki świat nauki, który można poznać wszystkimi zmysłami. W ten sposób mózg pracuje na najwyższych obrotach, a nauka wydaje się samą przyjemnością. W dodatku własna motywacja uczniów pcha ich ku dalszym poszukiwaniom. Może zatem warto dzieci zachęcać do poszukiwania własnych dróg, które zbliżą ich do takiej nauki, którą warto chłonąć wszystkimi zmysłami?

mgr Anna Czupryniak