Dźwięki wydawane przez noworodka

Już od pierwszych chwil po urodzeniu noworodek wydaje różne dźwięki. W ten sposób próbuje komunikować się ze światem zewnętrznym, przede wszystkim z opiekunami i sygnalizować im swoje potrzeby. Najczęściej odbywa się to poprzez krzyk. Z tego względu krzyk u noworodka, nawet długo trwający, niekoniecznie jest związany z jakąś ciężką chorobą i rodzice nie powinni przedwcześnie wpadać w panikę. Po pewnym czasie nauczą się właściwie interpretować różne rodzaje dźwięków wydawanych przez dziecko i będą mogli domyślić się z jakimi potrzebami w danym momencie są one związane. Poza krzykiem noworodek wydaje wszelkiego rodzaju chrząknięcia, stęknięcia, pojękiwania, piski. Zdarzają się także odgłosy kichania oraz pojawia się od czasu do czasu czkawka. Wszystkie te dźwięki są zupełnie naturalne i nie należy ich od razu interpretować jako oznaki infekcji, alergii, bólu czy choroby.

Krzyk i płacz u noworodka

Pierwszy krzyk noworodek wydaje tuż po urodzeniu wraz z nabraniem pierwszego oddechu. Od tej pory krzyk i płacz stają się podstawowym sposobem komunikacji z otoczeniem i sposobem na wyrażenie swoich potrzeb. Powodów do krzyku może być bardzo wiele i może to być głód, niewygoda, ból czy strach. W każdej z tych sytuacji krzyk staje się jedyną możliwością zwrócenia na siebie uwagi otoczenia i uzyskania pomocy. Po pewnym czasie dziecko dostrzega, że płaczem kontroluje reakcje opiekunów. Podobnie opiekunowie rozpoznają różne rodzaje krzyku noworodka i po pewnym czasie są w stanie stwierdzić co jest jego powodem. Jeśli odgadną prawidłowo, noworodek po prostu przestanie płakać.

Na początku właściwa interpretacja krzyku dziecka sprawia rodzicom duże trudności i często są oni sfrustrowani, kiedy liczne próby uspokojenia potomka kończą się niepowodzeniem i płacze ono już bardzo długo. Pomimo tego, pod żadnym pozorem, nie powinni oni tracić cierpliwości, zaprzestać prób uspokojenia i pozostawiać płaczącego dziecka samego, gdyż są to dla niego sytuacje stresowe, które mogą mieć bardzo negatywny wpływ na dalszy rozwój społeczny i emocjonalny.

Potrzeby wyrażane przez krzyk i płacz

Najczęściej noworodki płaczą, gdy są głodne, a ze względu na mniejszą pojemność żołądka jedzą one mniej, ale za to znacznie częściej. Z tego względu mogą często płakać po prostu z głodu, choć rodzicom może się wydawać, że dziecko dopiero co jadło. Kolejnym powodem do płaczu może być mokra pieluszka, która jest dla dziecka niewygodna i bardzo łatwo podrażnia jego delikatną i wrażliwą skórę, wywołując pieczenie i ból. Ponadto pieluszka może być po prostu niewłaściwie założona, na przykład zbyt ciasno i krępować ruchy dziecka, co także stanowi powód do płaczu. Krzyk może również wyrażać potrzebę bliskości z opiekunem, przede wszystkim z mamą. Daje to dziecku poczucie bezpieczeństwa i zaspokaja jego potrzeby emocjonalne. Zmęczenie spowodowane zbyt dużą ilością bodźców docierających do maluszka w ciągu dnia, takich jak głosy, hałasy, nowe twarze i związana z tym zwykle mniejsza ilość snu, często stają się przyczyną płaczu.

Wreszcie powodem mogą być wszelkie dolegliwości, choroby, katar, gorączka, ból, a zwłaszcza ból brzuszka spowodowany kolką. Pojawia się ona najczęściej koło 3 miesiąca życia i może poważnie dokuczyć zarówno maluszkowi, jak i jego rodzicom. W takich sytuacjach pomóc może masaż brzuszka, ciepła kąpiel czy herbatka rumiankowo- koperkowa. Trzeba także pamiętać o tym, że krzyk i płacz są także dla noworodka po prostu formą ćwiczenia aparatu głosowego i układu oddechowego.

Kichanie i czkawka

Odgłosy kichania oraz czkawki pojawiają się u noworodka bardzo często. Kichanie jest normalnym odruchem obronnym, spowodowanym podrażnieniem zakończeń nerwowych w błonie śluzowej nosa przez jakieś obce ciała, np. kurz, a nawet suche powietrze. Zdrowy maluch może kichnąć nawet kilka razy w ciągu dnia, jest to zupełnie prawidłowe i nie koniecznie oznacza początek infekcji dróg oddechowych.
Podobnie nawet częsta czkawka u noworodka nie powinna być powodem do niepokoju. Powodem jej pojawienia się jest podrażnienie nerwu przeponowego zaopatrującego przeponę, na przykład wtedy, kiedy następuje odbijanie się po jedzeniu. Czkawka wcale nie jest dla noworodka aż tak uciążliwa, jak się wydaje i ustępuje zwykle samoistnie tak szybko, jak się pojawiła. W ostateczności można pomóc się jej pozbyć przystawiając dziecko do piersi lub dając mu butelkę z wodą. Czasami wystarcza też zmiana pozycji ciała, na przykład ułożenie na brzuszku.

Magdalena Pikul