Detektory tętna płodu

Detektory tętna płodu, inaczej tzw. dopplery tętna płodu, są urządzeniami wykorzystywanymi w praktyce ginekologicznej i położniczej w celu „podsłuchania” pracy serca dziecka rozwijającego się w łonie matki. W czasie rutynowych wizyt kontrolnych podczas ciąży ginekolog dokonuje pomiaru bicia serca dziecka, wykorzystując właśnie detektor tętna płodu. Sprawdzenie akcji serca płodu pozwala na ocenę prawidłowego wewnątrzmacicznego rozwoju dziecka. Na rynku dostępne są również wysokiej klasy domowe detektory tętna płodu. Kiedy warto po nie sięgać?

Używanie detektora tętna płodu 

Nowoczesne detektory tętna płodu umożliwiają posłuchanie akcji serca dziecka już w dziesiątym tygodniu ciąży. Zaawansowane modele oferują opcję wyświetlania wyniku pomiaru bezpośrednio na wyświetlaczu. Konstrukcja detektora tętna płodu pozwala na mierzenie zarówno tętna chwilowego, jak i uśrednionego w określonym przedziale czasowym. W detektorach tętna płodu do użytku domowego sonda pomiarowa zintegrowana jest z urządzeniem. Zamiast wbudowanego głośnika, domowe dopplery tętna płodu często wyposażone są w wyjście słuchawkowe. Wykorzystując takie wyjście, można zarejestrować tętno dziecka. Ze względu na relatywnie niskie ceny urządzenia, wiele przyszłych mam decyduje się na zakup domowego detektora tętna płodu, aby podzielić się z innymi swoją radością z rozwoju maluszka w łonie i wraz z bliskimi posłuchać bicia jego serca.

Zasada działania detektora tętna płodu  

Działanie detektora tętna opiera się na efekcie Dopplera. Efekt Dopplera polega na zmianie wysokości dźwięku, kiedy jego źródło się przybliża lub oddala od słuchającego. Detektory tętna płodu wykorzystują sondę (przetwornik), która zawiera kryształy piezoelektryka ulegające mechanicznej deformacji pod wpływem zewnętrznego pola elektrycznego. Sonda detektora wysyła krótkie sygnały ultradźwiękowe w seriach, a w przerwach pomiędzy poszczególnymi impulsami odbiera odbite fale dźwiękowe. Urządzenie określa kierunek i odległość, w jakiej znajduje się obiekt, od którego odbija się fala. Na końcu następuje konwertowanie odbieranych sygnałów na słyszalne dźwięki. W każdej sekundzie detektor tętna przetwarza tysiące impulsów, które są w efekcie odbierane przez ucho słuchającego jako dźwięki odzwierciedlające bicie serca płodu. Dźwięki dobiegające z urządzenia nie są właściwym biciem serca dziecka, ale jego przetworzonym odzwierciedleniem.

Bezpieczeństwo stosowania detektora tętna płodu

Fale ultradźwiękowe w diagnostyce medycznej są używane od lat 60. XX wieku. Na świecie codziennie za pomocą detektorów tętna płodu badanych jest około pięć milionów ciężarnych kobiet. Jeśli natężenie fali ultradźwiękowych znajduje się w granicach ustalonych przez Amerykański Instytut Ultradźwięków w Medycynie (AIUM), niemożliwe jest szkodliwe oddziaływanie detektora tętna płodu na organizm matki lub dziecka. Parametry bezpieczeństwa detektorów tętna płodu określają normy europejskie. Za bezpieczne w domowym stosowaniu można uznać te urządzenia, które posiadają certyfikaty CE bezpieczeństwa dla urządzeń medycznych – zgodność z dyrektywą 93/42/EEC.

Wady podsłuchiwania tętna płodu detektorem

Podsłuchiwanie pracy serca dziecka w łonie matki poprzez detektor tętna jest dla maluszka bezpieczne, ale... No właśnie – tutaj należy rozważyć pewne sytuacje, w których zasadność użycia domowego detektora tętna płodu jest poddana w wątpliwość. Jakie są to sytuacje?

• Podsłuchiwanie pracy serca płodu w prawidłowo przebiegającej ciąży nie ma większego sensu – wystarczą pomiary tętna płodu wykonywane podczas wizyt kontrolnych u ginekologa.
• Wysłuchanie tętna dziecka w warunkach domowych, zwłaszcza w początkowych tygodniach ciąży, czasami jest trudne lub wręcz niemożliwe.
• Samodzielne słuchanie pracy serca dziecka przez matkę nie jest zalecane z powodu zmian aktywności płodu, które mogą być przez kobietę źle interpretowane i brane za niepokojące objawy (czasami dziecko śpi i jego serce pracuje wolniej, innym razem jest pobudzone i serce płodu bije szybko – wtedy panika przyszłej mamy gotowa).
• Od około 20. tygodnia ciąży kobieta oczekująca pierwszego dziecka zaczyna odczuwać ruchy płodu. Od tego momentu zaczyna się naturalne podsłuchiwanie codziennego życia maluszka. Po aktywności dziecka mama wie, jak ono się czuje i co robi (kiedy śpi, kiedy kopie, kiedy ma czkawkę, gdzie znajduje się główka, pupa, nóżki itp.).   

Należy pamiętać o zdrowym rozsądku w ciąży. Choć niejedna przyszła mama dałaby sobie zamontować w brzuchu kamerkę, by móc przez cały czas widzieć i słyszeć swoje dziecko, to jednak cały urok trwania ciąży to oczekiwanie na wielki finał – przyjście dziecka na świat, przytulenie go do siebie i wzięcie w ramiona. 

Joanna Krocz