Decyzja o ciąży

Dla współczesnej kobiety dziecko coraz rzadziej bywa niespodzianką. Macierzyństwo to na ogół dość precyzyjnie zaplanowane wydarzenie. Coraz częściej decyzję o nim kobieta przesuwa w czasie. Obecnie trzydziestokilkuletnia kobieta nie posiadająca dzieci jest czymś normalnym. Jednocześnie nie brakuje kilkunastoletnich dziewczynek, którym los „spłatał figla”. Albo raczej tych, u których edukacja seksualna nie szła w parze z fizycznym rozwojem. Który moment jest lepszy? Czy w ogóle jest idealny czas, by zostać matką? Na to pytanie każdy musi odpowiedzieć sobie sam. My jedynie wskażemy kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę.

Czynniki biologiczne wpływające na decyzję o ciąży

Według zegara biologicznego, najlepszym czasem dla kobiety na zajście w ciążę jest okres, pomiędzy 20 a 25 rokiem życia. Wtedy jej organizm, przynajmniej teoretycznie, jest stuprocentowo przygotowany do ciąży i porodu. Wiek 25 lat to moment, w którym płodność kobiety jest na najwyższym poziomie. Od tej chwili z roku na rok będzie spadać. Początkowo dość nieznacznie.

Po 35 roku życia zmiana jest radykalna, a panie od 45 roku życia mają zaledwie 5% szans (niektórzy podają 10%) na naturalne poczęcie. Wiąże się to z zaburzeniami w cyklach miesięcznych, pojawieniem się cykli bezowulacyjnych i gorszą jakością komórek jajowych. Nawet gdy dojdzie do zapłodnienia, komórka jajowa ma 2 razy mniejsze szanse na zagnieżdżenie się. Częściej dochodzi do poronień samoistnych. U czterdziestolatek zdarzają się one cztery razy częściej niż u dwudziestolatek. Można znaleźć informacje, że nawet około 90% ciąż u pań po 45 roku życia kończy się poronieniem samoistnym. Za późnym macierzyństwem nie przemawia również rosnące ryzyko wystąpienia wad genetycznych u dzieci.

Do niedawna podkreślano, iż panie w okolicach 40 urodzin mają nienajlepszą kondycję, różne problemy zdrowotne, nadwagę, itp. Wystarczy jednak rozejrzeć się dookoła, by stwierdzić, że o zdrowiu, siłach witalnych i sprawności fizycznej nie decyduje metryczka, a styl życia. Wiele pań, nawet po 45 urodzinach, jest w bardzo dobrej formie, dzięki zdrowej diecie i aktywnemu trybowi życia. Niestety, nad swą płodnością nie zapanują. Dla nich zegar biologiczny jest bezlitosny.

Odraczając decyzję o macierzyństwie trzeba mieć jeszcze jedną rzecz na uwadze - ryzyko niepłodności. By przezwyciężyć ten problem i mieć szansę na dziecko potrzebny jest czas. Leczenie zaczyna się na ogół po 2 latach bezowocnych prób. Przeprowadza się kolejne badania, wdraża kolejne procedury medyczne. Jest to najczęściej wieloletni proces. Gdy na początku tej drogi kobieta miała lat 25, jej szanse na szczęśliwe zakończenie są większe, niż u tej, która o dziecku zaczęła myśleć tuż przed 40. Niestety, in vitro nie jest 100% skuteczną metodą i nie można pokładać w nim zbyt dużych nadziei. Tym bardziej, że w Polsce państwo nie refunduje jego kosztów.

Czynniki ekonomiczne wpływające na decyzję o ciąży

Gdyby kierować się tylko czynnikami biologicznymi, przy decydowaniu się na rodzicielstwo, sprawa byłaby prosta. Dzieci trzeba rodzić pomiędzy 20 a 30 rokiem życia. Tylko, co z nauką, karierą, poznawaniem świata i zabawą? Przecież akurat ta dekada to bardzo burzliwy okres w życiu większości młodych ludzi. Rozpoczynają studia, usamodzielniają się, szukają swego miejsca w dorosłym życiu. Na pierwszy rzut oka widać, że nie jest to dobry moment na dziecko. Młodzi chcą być odpowiedzialni. Skoro nie czują się emocjonalnie gotowi na dziecko, nie śpieszą się z jego poczęciem. Nie chcą ryzykować, że całe życie będą zmagać się z poczuciem starty, a za niewykorzystane szanse i niezrealizowane plany obwinią syna lub córkę.

Wielu dwudziestokilkulatkom na przeszkodzie w realizacji ich planów związanych z rodzicielstwem staje ekonomia. Brak mieszkania, dobrze płatnej pracy, stabilizacji finansowej - to wszystko sprawia, że młodzi odkładają decyzję o dziecku na przyszłość. Na ogół, przyszłość odległą o awans zawodowy, nowe mieszkanie, spłacony kredyt, większy samochód, wczasy za granicą. Zawsze jest jakiś cel do osiągnięcia. I tu niestety przypomina o sobie natura. Bo czas spędzony na „dorabianiu się”, na poznawaniu świata, jest czasem, w którym zegar biologiczny nieprzerwanie tyka. I nie da się go ani zatrzymać ani cofnąć.

Nastoletnia mama

Skoro wraz z wiekiem płodność kobiet spada, może należy sądzić, że lepszym czasem na poczęcie dziecka jest bardzo młody wiek? Oczywiście, że nie!
O tym, że w przypadku kilkunastoletnich dziewczynek ciąża nie jest wyborem, świadomą decyzją, nikogo przekonywać nie trzeba. Choć były czasy, gdy ciąża w wieku 13 – 15 lat była zjawiskiem powszechnym, minęły one wieki temu. Współcześnie nikt chyba nie będzie bronił tezy, iż tak wczesne macierzyństwo ma jakieś plusy.

Dziewczynka trzynastoletnia, choć w ciążę zajść może, nie jest ani pod względem fizycznym, ani tym bardziej psychicznym gotowa na ciążę, poród i wychowanie dziecka. Uznajmy więc, że najlepszy moment nigdy nie przypada przed 18 urodzinami, a i one to jedynie prawna cezura czasowa. Dlatego też, zarówno rodzice jak i szkoła, powinni dokładać wszelkich starań, by dzieci nie miały dzieci. Rzetelna edukacja i bark tematów tabu, mają tu znaczenie kluczowe.

Najlepszy czas na dziecko

Optymalny moment na poczęcie dziecka, to ten, w którym kobieta:

• ma do 25 lat,
• kochającego i odpowiedzialnego partnera,
• spełniła się zawodowo,
• czuje się emocjonalnie gotowa na bycie matką,
• zrealizowała swe pasje i marzenia,
• jest niezależna finansowo,
• wraz z partnerem ma odpowiednio duże, urządzone mieszkanie, samochód i oszczędności.

Taka jest podstawa. Niestety, dość trudna do osiągnięcia. Pary coraz częściej modyfikują punkt pierwszy, uważając, że zrealizowanie następnych punktów jest zdecydowanie ważniejsze, gdy planuje się dziecko. Takie podejście dość szybko może doprowadzić do konkluzji, że nigdy nie ma odpowiedniego momentu na poczęcie. Jak więc rozwiązać ten problem?

Przede wszystkim, trzeba ustalić, jak wysokie miejsce na liście życiowych celów zajmuje rodzicielstwo. Później trzeba sobie uświadomić, że stwierdzenie, że na dziecko przyjdzie czas, jest w przypadku kobiety prawdziwe tylko przez krótki czas. Decyzję o dziecku dobrze jest podejmować odpowiedzialnie, w sposób przemyślany, mając stabilne zaplecze ekonomiczne. Trzeba jednak pamiętać o tym, iż bez względu na wszystko, zegar biologiczny tyka. A idealny moment nie istnieje.

Aneta Stawiszyńska-Marciniak