Szkarlatyna u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie, diagnoza

Szkarlatyna, inaczej płonica, to bakteryjna choroba zakaźna występująca jedynie u dzieci. Wywołuje ją bakteria Streptococcus pyogenes. W przebiegu choroby pojawia się charakterystyczna wysypka na ciele i zapalenie jamy ustnej. Wyróżnia się kilka rodzajów szkarlatyny: klasyczną, toksyczną, posocznicową oraz przyranną. Każdy typ różni się nieco objawami. Co należy wiedzieć o szkarlatynie u dzieci?

Szkarlatyna u dzieci - przyczyny

Płonica to choroba wywołana przez paciorkowca beta-hemolizującego z grupy A – Streptococcus pyogenes, który wytwarza niebezpieczną toksynę erytrogenną. Bakteria przenoszona jest drogą kropelkową i może wniknąć do organizmu przez błony śluzowe lub przez uszkodzoną skórę (tzw. płonica przyranna).

Polecane wideo:

Źródłem infekcji szkarlatyną u dzieci jest zakażony paciorkowcami człowiek, nosiciel bakterii, u którego objawy nie pojawiły się, lub ozdrowieniec (osoba, u której objawy wystąpiły). Dziecko może zachorować na szkarlatynę także w wyniku kontaktu z osobą dorosłą chorującą na anginę wywołaną zakażeniem paciorkowcem.

Szkarlatyna u dzieci - objawy

Objawy szkarlatyny u dzieci są bardzo charakterystyczne. Czas wylęgania choroby to 2-5 dni. Symptomy pojawiają się nagle. Występują m.in.: silna gorączka, bóle brzucha, wymioty i ból gardła. W początkowym etapie choroby pojawiają się także objawy anginy, tj. stan zapalny gardła lub jamy nosowo-gardłowej. Wyczuwalne jest również powiększenie szyjnych węzłów chłonnych.

Charakterystyczna wysypka może pojawić się równocześnie z pojawieniem się gorączki lub dobę później. Przyjmuje ona postać drobnych czerwonych plamek zlewających się na tułowiu, w zgięciach łokciowych i podkolanowych. Najbardziej widoczna jest jednak na piersiach, brzuchu, pośladkach oraz w pachwinach.

Wysypka przy szkarlatynie u dzieci może utrzymywać się od 24 godzin do nawet kilku dni. Jej intensywność także jest różna u poszczególnych pacjentów. Na twarzy występuje tzw. trójkąt Fiłatowa – na policzkach rumień, a wokół ust i nosa blada skóra. Widoczne są także zmiany w jamie ustnej. Na początku choroby na języku pojawia się biały nalot, z czasem jednak przybiera kolor malinowy lub żywoczerwony, co wynika z powiększonych brodawek smakowych.

Na skórze przy szkarlatynie u dzieci pojawiają się tzw. linie Pastii. Są to wybroczyny na fałdach skórnych – w pachach, pachwinach, na podbrzuszu – które powstają w wyniku wzmożonej łamliwości naczyń krwionośnych skóry. Objaw Pastii najczęściej poprzedza wysypkę. Szkarlatyna u dzieci w późniejszym czasie objawia się również płatowym łuszczeniem się skóry, co najbardziej nasilone jest na stopach i dłoniach.

Ciężka toksyczna postać szkarlatyny u dzieci przebiega z zaburzeniami układu krążenia, zapaleniem mięśnia sercowego i utratą przytomności. Wykrywana jest hepato- i splenomegalia (powiększenie wątroby i śledziony). Zmiany w gardle są jednak łagodne.

Wyróżnia się także dwa inne typy szkarlatyny: posocznicową i przyranną. Postać posocznicowa występuje, gdy bakterie rozprzestrzeniają się po całym organizmie drogą krwiobiegu. Występują wówczas duże zmiany w gardle, zapalenie węzłów chłonnych szyjnych, bakteriemia, posocznica. Niekiedy dochodzi do martwicy tkanek dna jamy ustnej (angina Ludwiga). Przyranna płonica powstaje w wyniku nadkażenia rany przez paciorkowce. Różni się od zwykłej postaci szkarlatyny brakiem pojawienia się wysypki.

Szkarlatyna u dzieci - diagnostyka i leczenie

Diagnostyka szkarlatyny u dzieci polega na wywiadzie oraz rozpoznaniu charakterystycznych objawów płonicy. Pobiera się wymaz z gardła, w którym wykrywane są paciorkowce grupy A. Wykonywana jest także morfologia krwi. Oznacza się podwyższony poziom leukocytów.

Podwyższeniu przy szkarlatynie u dzieci ulega również ASO (odczyn antystreptolizynowy). Badanie polega na wykrywaniu przeciwciał przeciwko antygenom powierzchniowym paciorkowców – streptolizynie O. Poziom OB jest także wyraźnie wyższy. Podczas diagnozowania szkarlatyny u dzieci ważne jest, aby wykonać badania wykluczające takie choroby jak:

  • odra,
  • różyczka,
  • zakażenie gronkowcem,
  • zespół wstrząsu toksycznego,
  • choroba Kawasakiego.

Leczenie szkarlatyny u dzieci polega natomiast na podawaniu antybiotyków z grupy penicylin – najczęściej stosuje się penicylinę krystaliczną lub cefalosporyn. W przypadku uczulenia na te antybiotyki można zastosować makrolidy. Czas leczenia antybiotykowego to 10-14 dni. Nieleczona szkarlatyna może spowodować pojawienie się powikłań, do których zaliczamy kłębkowe zapalenie nerek, zapalenie stawów, gorączkę reumatyczną, zapalenie węzłów chłonnych oraz ucha środkowego.

Marta Bednarska, około miesiąca temu

Choroby i dolegliwości malucha

DYSKUSJE NA FORUM

ubranka

~paola123 • ostatni post 2 tygodnie temu

2

Pieluchy

Babcia2306 • ostatni post 4 tygodnie temu

2
Artykuły Choroby i dolegliwości malucha
Choroby i dolegliwości malucha

Preparat na katar dla maluszka

inne dolegliwości, można spróbować poradzić sobie z nim samodzielnie. Jeśli jednak oprócz wydzieliny w nosku pojawia się gorączka, częstszy niż zwykle płacz (...) , nie musimy wszystkiego wiedzieć, ale zawsze możemy pomóc swojemu maluszkowi...

Choroby i dolegliwości malucha

Przeszczepy u dzieci

Przeszczepy u dzieci Odtwórz wideo

Transplantologia to nauka, która zajmuje się problemami przeszczepiania komórek, tkanek i narządów. Zajmuje ona jeden z działów medycyny klinicznej i jest bardzo skuteczną metodą leczniczą. We współczesnej medycynie wykonywanie przeszczepów niejednokrotnie...

Choroby i dolegliwości malucha

Uczulenie na leki

Uczulenie na leki

Alergia na leki pojawia się zazwyczaj u osób, które cierpią na inne schorzenia alergiczne.

Choroby i dolegliwości malucha

Te dzieci może zabić... jedzenie

Te dzieci może zabić... jedzenie

może przyczynić się do śmierci. 11-letni Jaxen, dziewięcioletnia Tieler oraz sześcioletni Boston każdego dnia stawiają czoła chorobie. Jedzenie oznacza (...) dla nich życie albo śmierć. Matka dzieci, 33-letnia Jenny Frisk, zmaga się...

Choroby i dolegliwości malucha

Zabawy dla dzieci z ADHD

Jest aktywnością ludzi wszystkich kultur i od zarania dziejów. Mowa oczywiście o zabawie, która towarzyszy człowiekowi od wczesnego dzieciństwa, z czasem zajmując coraz mniej czasu, będąc wypierana przez pracę. Zabawa służy głównie rozrywce, ale może...

Choroby i dolegliwości malucha

Cukrzyca u dzieci

Cukrzyca u dzieci

Liczba zachorowań na cukrzycę systematycznie wzrasta, wyprzedzając w statystykach choroby zakaźne, włącznie z AIDS. Stanowi ona już problem społeczny (...) częstotliwości występowania choroby. Najbardziej niepokoi fakt...

Choroby i dolegliwości malucha

Oszlifujmy serduszko Toli

Oszlifujmy serduszko Toli

się, że ich dziecko urodzi się z wadą serca. Dziewczynka urodziła się w pierwszy dzień lata, jej aorta i pień płucny zamieniły się miejscami. Maluch

Choroby i dolegliwości malucha

Zęby u dzieci

Zęby u dzieci

Zęby u dzieci, mimo że jeszcze w większości są mleczne, są bardzo ważne. Ich prawidłowa pielęgnacja wpływa na stan uzębienia w przyszłości. Minęły już czasy, gdy zębów mlecznych się nie leczyło dlatego, że przecież same wypadną. Zęby dziecka stanowią...