Przyczyny hiperprolaktynemii

Hiperprolaktynemia to dość często występujące zaburzenie endokrynologiczne zarówno wśród kobiet, jak i wśród mężczyzn. Główne objawy hiperprolaktynemii mogą sugerować hipogonadyzm hipogonadotropowy, ponieważ wyrażają się poprzez zaburzenia płodności, obniżenie libido i u kobiet zaburzenia miesiączkowania. Hiperprolaktynemiajest najczęściej pochodzenia polekowego lub organicznego. Organiczne czynniki etiologiczne to zwykle guzy przysadki mózgowej (prolaktynoma). Różnicowanie przyczyn hiperprolaktynemii jest ważne z punktu widzenia decyzji terapeutycznych.

1. Fizjologiczne przyczyny prolaktynemii

Hiperprolaktynemia to podwyższone stężenie prolaktyny we krwi. Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przedni płat przysadki mózgowej, który stymuluje gruczoły piersiowe do produkcji mleka. O hiperprolaktynemii mówi się wtedy, gdy stężenie prolaktyny we krwi jest wyższe niż 20 ng/ml u kobiet (z wyjątkiem kobiet ciężarnych i karmiących piersią) i 15 ng/ml u mężczyzn. Hiperprolaktynemia może pojawiać się w stanach fizjologicznych, do których należą:

Zobacz film: "Wyznaczanie dni płodnych"

  • ciąża,
  • karmienie piersią (pierwsze sześć miesięcy),
  • stres i napięcie emocjonalne,
  • odpoczynek nocny, sen,
  • drażnienie brodawek sutkowych,
  • stosunki płciowe,
  • spożywanie posiłków,
  • hipoglikemia, czyli spadek poziomu glukozy we krwi.

2. Farmakologiczne i patologiczne przyczyny hiperprolaktynemii

Przyczyną hiperprolaktynemii może być stosowanie leków, które bezpośrednio lub pośrednio modyfikują wydzielanie dopaminy. Do leków, które mogą wpływać na wysokie stężenie prolaktyny we krwi, należą: leki blokujące powstawanie dopaminy, antagoniści receptorów dopaminowych, wiele hormonów, cymetydyna, opiaty i werapamil.

Za patologiczne przyczyny hiperprolaktynemii uważa się choroby negatywnie wpływające na przysadkę mózgową i podwzgórze. Do zmian organicznych przysadki zalicza się:

  • łagodne guzy – gruczolaki – wydzielające prolaktynę lub hamujące działanie dopaminy,
  • guzy okolicy podwzgórzowo-przysadkowej, które uciskają szypułę przysadki,
  • zespół pustego siodła (ang. Empty Sella Syndrome – ESS) polegający na przewlekłym wpuklaniu się przestrzeni podpajęczynówkowej.

Do chorób, które mogą stanowić czynnik sprawczy podwyższonego poziomu prolaktyny, należą również: pierwotna niedoczynność tarczycy, półpasiec, napady padaczkowe, marskość wątroby, zespół policystycznych jajników, czy przewlekła niewydolność nerek. Ektopowe wydzielanie prolaktyny może być spowodowane przez raka płuc lub raka nerek. Czasami hiperprolaktynemia wynika z urazów klatki piersiowej, w tym z ingerencji chirurgicznych.

Różnicowanie przyczyn hiperprolaktynemii jest ważne przy podejmowaniu decyzji dotyczących postępowania leczniczego. Zabiegi neurochirurgiczne stosuje się przy istnieniu guzów przysadki w sytuacji braku pozytywnych wyników leczenia farmakologicznego (nietolerancja leków lub oporność na leki) lub jeśli prolaktynoma charakteryzują się szybką dynamiką wzrostu i dają objawy uciskowe spowodowane znacznymi rozmiarami guza. Leczenie operacyjne zalecane jest także u kobiet z makroprolaktynoma, planujących zajście w ciążę.

Polecane dla Ciebie

Pomocni lekarze

Szukaj innego lekarza

Komentarze

Wysyłając opinię akceptujesz regulamin zamieszczania opinii w serwisie. Grupa Wirtualna Polska S.A. z siedzibą w Warszawie jest administratorem twoich danych osobowych dla celów związanych z korzystaniem z serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania.
    Podoba Ci się ten artykuł? Chcesz więcej? Polub
    i bądź na bieżąco!