Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Zapalenie układu moczowego w ciąży

Zapalenie układu moczowego w ciąży może być niebezpieczne dla rozwijającego się płodu. Ze względu na fizjologiczne zmiany zachodzące w organizmie kobiety, m.in. przekrwienie układu moczowego wywołane działaniem ciążowych hormonów, do zakażenia może dojść bardzo łatwo. Spowalnia perystaltyka moczowodów, drogi wyprowadzające mocz są poszerzone, a jego przepływ jest spowolniony.
 

1. Bezobjawowy bakteriomocz w ciąży

Bezobjawowy bakteriomocz, niepowodujący żądnych dolegliwości, występuje u około 2-7 proc. ciężarnych. Kobiety, u których w badaniu moczu stwierdza się bakteriomocz, narażone są na wystąpienie odmiedniczkowego zapalenia nerek.  Powikłania bakteriomoczu ujawniają się najczęściej pod koniec drugiego lub na początku trzeciego trymestru ciąży. U kobiet, u których ma miejsce zakażenie dróg moczowych w ciąży, wzrasta prawdopodobieństwo porodu przedwczesnego i urodzenia dziecka o małej masie ciała.

Jeśli u kobiety ciężarnej stwierdza się bakteriomocz, wskazane jest określenie wrażliwości obecnych w moczu drobnoustrojów na leki, aby wdrożona farmakoterapia była skuteczna i nie dłuższa niż to konieczne. Bakterią najczęściej wywołującą zakażenie układu moczowego jest Escherichia coli. 1 proc. przypadków zapalenia dróg moczowych jest powodowany przez paciorkowca grupy B. Paciorkowiec w ciąży może być groźny dla płodu i wywoływać u noworodka takie choroby jak zapalenie płuc, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy sepsa.

Zakażenia układu moczowego w ciąży mogą być powikłane albo niepowikłane. Zakażenia niepowikłane to takie, które występują u chorej bez współistniejących patologii w odpływie moczu i bez czynnika ogólnoustrojowego, który upośledzałby odporność. Zakażenia powikłane dotyczą tych pacjentek, u których występują zaburzenia w odpływie moczu (np. kamica nerkowa, wady rozwojowe układu moczowo-płciowego) albo współistnieje inna choroba bądź upośledzenie układu immunologicznego. Powikłane zakażenie układu moczowego w ciąży może grozić u kobiety rozwojem posocznicy i/lub trwałym uszkodzeniem nerek.

2. Zapalenie pęcherza moczowego w ciąży

Czynnikami ryzyka zapalenia pęcherza moczowego są: anatomiczne i czynnościowe wady układu moczowego, częste stosunki płciowe, stosowanie środków plemnikobójczych, niedostateczna higiena osobista, cewnikowanie pęcherza moczowego, zabiegi na pęcherzu moczowym. Główne objawy zapalenia pęcherza moczowego to: częste oddawanie moczu, ból i pieczenie podczas mikcji, nagłe parcie na mocz, gorączka, nudności, czasami krwiomocz. Leczenie zapalenia pęcherza moczowego powinno prowadzić do wyeliminowania objawów choroby i do wyjałowienia moczu. Jeśli zlikwiduje się objawy zapalenia, ale obecność bakterii w moczu pozostanie, może to grozić nawrotami zakażenia. W terapii zapalenia pęcherza moczowego stosuje się leki przeciwbakteryjne.

3. Odmiedniczkowe zapalenie nerek w ciąży

Najczęstsze objawy odmiedniczkowego zapalenia nerek to: utrata apetytu, wysoka gorączka, dreszcze, nudności i wymioty, ogólne osłabienie organizmu, ból w okolicy lędźwiowej. Diagnostyka choroby obejmuje badanie ogólne moczu i posiew moczu, w których często stwierdza się zwiększone wartości leukocytów i ropomocz. Badania dodatkowe: USG jamy brzusznej i urografia. Ostre odmiedniczkowe zapalenie nerek u kobiety w ciąży jest wskazaniem do hospitalizacji. U 20-40 proc. ciężarnych pacjentek ostre zapalenie miedniczek nerkowych jest poprzedzone bezobjawowym bakteriomoczem. Na odmiedniczkowe zapalenie nerek kobiety zapadają najczęściej w drugim lub trzecim trymestrze ciąży albo w połogu. Czynnikami, które podnoszą ryzyko zapalenia nerek w ciąży, są: cukrzyca ciążowa, kamienie nerkowe, anemia sierpowata, niewydolność zastawek pęcherzowo-moczowodowych, urazy rdzenia kręgowego.

Powikłania ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek u kobiet w ciąży to: ostra niewydolność oddechowa i ARDS (obrzęk płuc, atak duszności), wstrząs septyczny, przedwczesne skurcze macicy. Wszystkie kobiety z ostrym odmiedniczkowym zapaleniem nerek w ciąży powinny być hospitalizowane. Tradycyjne leczenie polega na nawadnianiu organizmu i na pozajelitowej antybiotykoterapii. Po zakończeniu leczenia należy wykonać badanie moczu, by sprawdzić, czy nie występuje bakteriomocz.

4. Kamica układu moczowego w ciąży

Kamica układu moczowego u kobiet w ciąży stanowi dla lekarza wyzwanie diagnostyczne. Wymaga jednak dokładnego rozpoznania, bo może stanowić przyczynę porodu przedwczesnego. Ból brzucha u ciężarnej wynikający z obecności kamieni w drogach moczowych wymaga leczenia szpitalnego. Kamienie w moczowodach u ciężarnych stwierdza się dwa razy częściej niż kamienie nerkowe. Do wystąpienia kamicy może predysponować wodonercze, które stwierdza się jako objaw fizjologiczny ciąży u około 90 proc. przyszłych mam. Wodonercze pojawia się już około 6-10 tygodnia ciąży, a ustępuje w kilka tygodni po porodzie. Jest wynikiem zmian hormonalnych i mechanicznych spowodowanych ciążą. Ciąża wzmaga też filtrację szczawianów, magnezu i innych substancji, które hamują tworzenie się kamieni moczowych.

Najczęstszymi objawami kamicy dróg moczowych są: ból w okolicy lędźwiowej, zapalenie układu moczowego, krwiomocz. Diagnozowanie bólu okolicy lędźwiowej u kobiet w ciąży skupia się w pierwszym rzędzie na różnicowaniu między patologią pochodzenia urologicznego a pochodzenia ginekologicznego. Diagnostykę kamicy u ciężarnych zrewolucjonizowało wprowadzenie USG. USG jamy brzusznej jest badaniem pierwszego rzutu. W przypadku wątpliwości diagnostycznych u kobiet z wodonerczem i objawami kamicy stosuje się scyntygrafię nerek lub urografię rezonansu magnetycznego. Postępowanie lecznicze u kobiet w ciąży polega na nawadnianiu organizmu, stosowaniu leków przeciwbólowych i w razie infekcji – na antybiotykoterapii. 80 proc. ciężarnych z objawową kamicą wydala kamienie po zastosowaniu leczenia. Najczęstsze powikłanie kamicy dróg moczowych w ciąży stanowi poród przedwczesny wywołany atakiem kolki nerkowej. Jeśli wystąpi czynność skurczowa macicy, należy zastosować leczenie tokolityczne beta-mimetykami.

5. Przewlekła niewydolność nerek a ciąża

Przewlekła niewydolność nerek prowadzi zwykle do postępującego i nieodwracalnego pogarszania się funkcji nerek. Skutkiem choroby jest spadek filtracji kłębuszków nerkowych i gromadzenie się w ustroju toksycznych produktów przemiany azotowej. Przewlekła niewydolność nerek może prowadzić do zaburzeń osi przysadka-jajniki. Kobiety z przewlekłą niewydolnością nerek uskarżają się często na spadek popędu płciowego i zaburzenia cyklu miesiączkowego (nieregularne menstruacje, zatrzymanie miesiączki, cykle bezowulacyjne). Pacjentki poddawane leczeniu z powodu skrajnej niewydolności nerek rzadko zachodzą w ciążę.

Ciąża kobiety z przewlekłą niewydolnością nerek w zaawansowanym stadium ma niewielką szansę na prawidłowy przebieg i pomyślne rozwiązanie. Ponadto ciąża sprzyja gwałtownemu obniżeniu się czynności nerek. Cechy charakterystyczne dla ciąży u kobiety poddanej leczeniu nerkozastępczemu:

  • późne rozpoznanie ciąży (objawy ciąży, takie jak wymioty czy nudności, występują często w przebiegu dializ; zatrzymanie menstruacji może być uważane za skutek choroby podstawowej, a testy ciążowe z moczu nie dają wiarygodnego wyniku z powodu podwyższonego stężenia beta-hCG),
  • poronienie w pierwszym trymestrze ciąży,
  • poród przedwczesny, najczęściej między 32 a 36 tygodniem ciąży,
  • opóźnienie wzrostu wewnątrzmacicznego płodu,
  • wielowodzie,
  • zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy ciążowej,
  • małe prawdopodobieństwo urodzenia zdrowego noworodka (19-37 proc.),
  • zwiększone ryzyko wystąpienia nadciśnienia (79 proc.),
  • częste krwawienia z dróg rodnych,
  • anemia na skutek zwiększonego zapotrzebowania na żelazo,
  • przedwczesne odklejenie się łożyska (30 proc).

Zapalenie układu moczowego w ciąży obejmujące bakteriomocz, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie nerek czy kamicę może powodować zaburzenia wewnątrzmacicznego wzrostu płodu i skutkować porodem przedwczesnym. Dlatego w okresie ciąży należy unikać zaziębiania się i trzeba ciepło się ubierać.

Joanna Krocz

Polecane wideo:

Redakcja parenting.pl, 4 miesiące temu
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Kiedy co?

młoda_mama17 • ostatni post 2 miesiące temu

5

ciąża

~malinka92 • ostatni post 2 miesiące temu

1
Artykuły Badanie moczu w ciąży
Badanie moczu w ciąży

Leukocyty w moczu w ciąży

W czasie ciąży rutynowym testem wykonywanym niekiedy podczas każdej wizyty kontrolnej jest badanie moczu. To proste i bezbolesne badanie pozwala (...) wykryć obecność leukocytów, czyli białych krwinek w moczu. Niewielka ilość leukocytów może znajdować się w próbce moczu całkowicie zdrowej osoby

Badanie moczu w ciąży

Mocz w ciąży

infekcja, nie tylko dróg moczowych, powinna być jak najszybciej leczona ze względu na dziecko. Badanie moczu w ciąży jest konieczne (...) , a także wnioskować o ogólnym stanie organizmu. Badania moczu w ciąży W ciąży mocz bada się: na samym początku jej trwania, między 11. a 14

Badanie moczu w ciąży

Krew w moczu w ciąży

położnika powinna dostać skierowanie na ogólne badanie moczu. Wszelkie odstępstwa od normy w tym zakresie mogą bowiem wpływać na dalszy przebieg ciąży (...) klasycznego ogólnego badania moczu. W trakcie ciąży może dochodzić także do plamień z narządu rodnego. Mogą być one związane z zaburzeniami hormonalnymi

Badanie moczu w ciąży

Bakterie w moczu w ciąży

moczowego Bakterie w moczu w ciąży wykrywa się poprzez badanie ogólne moczu wykonywane przez kobietę przed każdą wizytą kontrolną. Jednak może dojść (...) , który można stosować w ciąży. Powikłania zakażenia układu moczowego w ciąży Badanie ogólne moczu jest najczęściej wykonywanym badaniem w trakcie ciąży

Badanie moczu w ciąży

Leukocyty w moczu w ciąży cz. 2/2

Niekiedy za obecność leukocytów w moczu odpowiada bezobjawowy bakteriomocz. U ciężarnych mogą rozwijać się bakterie w drogach moczowych (...) bez jakichkolwiek objawów. Bakterie te powodują pojawienie się leukocytów w moczu i mogą doprowadzić do odmiedniczkowego zapalenia nerek, jeśli nie zostanie

Badanie moczu w ciąży

Badanie moczu w ciąży

Badanie moczu w ciąży

W czasie ciąży rutynowym testem wykonywanym niekiedy podczas każdej wizyty kontrolnej jest badanie moczu. To proste i bezbolesne badanie pozwala wykryć obecność leukocytów, czyli białych krwinek w moczu.

Badanie moczu w ciąży

Białko w moczu w ciąży

elementem każdego dnia ciężarnej. Badanie moczu jest nieodzownym i najczęstszym badaniem kontrolnym podczas trwania ciąży. Białko w moczu w ciąży (...) jak wysokie ciśnienie czy obrzęki, mogą świadczyć o poważnym powikłaniu ciążowym. Badanie ogólne moczu w ciąży Badanie ogólne moczu wykonywane jest praktycznie przed każdą wizytą kontrolną w ciąży. Mocz w ciąży może zawierać niewielkie ilości białka, gdyż obniżeniu ulega filtracyjny próg nerkowy. Spowodowane jest to zwiększoną pracą nerek, które muszą filtrować większą ilość krwi ciężarnej. Kobieta w ciąży powinna też zwrócić szczególną uwagę na jakość próbki moczu. Powinna pobrać mocz rano, do specjalnego pojemnika, który można kupić w aptece. Mocz powinien być pobrany ze środkowego strumienia, po wcześniejszym podmyciu się ciężarnej. Pienista próbka moczu może świadczyć o obecności białka. Większe ilości białka w moczu w ciąży mogą być skutkiem poważnego powikłania - zatrucia ciążowego. Zatrucie ciążowe Zatrucie ciążowe spotyka około 5-10% kobiet w ciąży. Wyróżniamy zatrucie ciążowe wczesne, w pierwszym trymestrze ciąży, objawiające się nudnościami i wymiotami powodującymi zaburzenia elektrolitowe ciężarnej. Zatrucie ciążowe późne jest bardziej niebezpieczne. Pojawia się w drugiej połowie ciąży i manifestuje trzema objawami: białkomoczem, nadciśnieniem tętniczym powyżej 140/90 mmHg oraz obrzękami nieustępującymi po wypoczynku nocnym. Ze względu na powyższe objawy zatrucie ciążowe nazywane było EPH-gestozą (ang. E - eodema, P - proteinuria, H - hypertension). Zatrucie ciążowe jest bezpośrednią przyczyną wystąpienia stanu przedrzucawkowegoi rzucawki. W przypadku zatrucia ciążowego kobieta powinna odpoczywać, odpowiednio się odżywiać, a także pozostawać pod ścisłym monitoringiem lekarza ginekologa. Profilaktyka zakażeń dróg moczowych Aby uchronić się od infekcji dróg moczowych, w trakcie których pojawiają się bakterie i białko w moczu, należy dbać o higienę okolic intymnych. Odpowiednia higiena w ciąży jest najlepszą profilaktyką zakażeń dróg moczowych. Szczególnie istotne jest: podmywanie się po skorzystaniu z toalety, używanie naturalnych środków myjących do higieny intymnej, a najlepiej szarego mydła, stosowanie przewiewnej bielizny, unikanie i ochrona organizmu przed przeziębieniem. W przypadku pojawienia się objawów zakażenia dróg moczowych lub też nieprawidłowych wyników w badaniu ogólnym moczu, warto wspomagać się domowymi sposobami, które przyspieszą kurację. Należy między innymi: pić dużo wody (min. 2-3 l na dobę) lub soku czy naparów z żurawiny, zażywać witaminę C, korzystać z toalety tak często, jak jest to konieczne (nie przetrzymywać moczu w pęcherzu). Białko w moczu w ciąży wymaga interpretacji lekarskiej. Jego obecność może być fizjologiczna lub też świadczyć o zakażeniu układu moczowego czy zatruciu ciążowym.

Badanie moczu w ciąży

Erytrocyty w moczu w ciąży

Erytrocyty to komórki, które zawierają hemoglobinę i mogą transportować tlen do całego ciała. Określa się je również mianem czerwonych krwinek. Fizjologicznie w moczu może znajdować się niewielka ilość, tj. 3-4 erytrocyty wpw. Obecność erytrocytów w moczu u ciężarnej można potraktować jako sygnał, że w organizmie kobiety doszło do wystąpienia infekcji. W takiej sytuacji wskazana jest konsultacja z lekarzem, ale nie należy martwić się na zapas. Krwinkomocz to bowiem stosunkowo częsty problem, który dotyczy niemal 10% ogólnej populacji. Przyczyny i objawy krwinkomoczu w ciąży (...) powodów obecności erytrocytów w moczu u ciężarnej. Za krwinkomocz w ciąży odpowiedzialna może być poważna choroba (np. rak pęcherza

Badanie moczu w ciąży

Glukoza w moczu w ciąży

W czasie ciąży obecność niewielkiej ilości glukozy w moczu jest całkowicie normalna, jeśli jednak jej stężenie jest wysokie podczas kilku kolejnych (...) męczenie się, problemy z koncentracją i myśleniem. Jak obniżyć poziom glukozy w ciąży? By w porę wykryć wszelkie nieprawidłowości badanie stężenia

Infekcje okolic intymnych w ciąży

Zapalenie pęcherza w ciąży

ciąży zapalenia pęcherza nie wolno bagatelizować, gdyż infekcje układu moczowego i rodnego mogą zagrażać właściwemu rozwojowi płodu i są szczególnie (...) jest zapalenie pęcherza moczowego. Problem ten dotyczy około 2% kobiet ciężarnych i najczęściej występuje w trzecim trymestrze ciąży. Zapalenie pęcherza moczowego