Zabawa a kształtowanie osobowości dziecka

Dziecko uczy się przez dotyk i ruch, dlatego w procesie kształtowania jego osobowości tak ważna jest zabawa. Bawienie się jest również sposobem na wzmacnianie więzi dziecka z rodzicem i odróżnianie oraz nazywanie emocji przez malucha. Wspólna zabawa z dzieckiem to inwestycja w jego przyszłość – bliskość z rodzicem dostarcza maluchowi siły psychicznej na całe jego życie. W czasie zabawy następuje również wyciszenie lęków i niepokoju dziecka, a maluch ma możliwość odreagowania napięcia.

Rola zabawy w rozwoju dziecka

Czasami dzieci nie oczekują, że rodzic będzie się z nimi bawił, chcą jedynie, by obserwował ich zabawę. Wbrew pozorom, towarzyszenie dziecku podczas jego zabaw ma duże znaczenie dla malucha i jego rozwoju. Rodzic może pomóc dziecku, nazywając jego emocje i zachowania. W ten sposób pomaga dziecku w zrozumieniu otaczającego go świata. Jest to również dowód na zaangażowanie rodzica i sposób na przekazanie dziecku, że rodzic nie tylko kocha je, ale i akceptuje oraz lubi spędzać z nim czas.

W przypadku przedszkolaków niezwykle ważna jest zabawa z dziećmi w tym samym wieku. Podczas zabaw z rówieśnikami dzieci poznają bowiem zasady współpracy, życia społecznego i niełatwej sztuki kompromisu. Z zabawami w grupie nieuchronnie wiążą się jednak konflikty i rywalizacja. Dzieci w wieku przedszkolnym mają zwykle problem z dzieleniem się własnymi rzeczami. Niekiedy rodzice usiłują wpłynąć na dziecko, by nie było egoistą i dzieliło się zabawkami. Nie jest to jednak dobry pomysł – decyzję dziecka należy uszanować. Warto zaproponować przedszkolakowi, by wymienił się z kolegą lub wypożyczył mu swoją zabawkę. Jeżeli jednak dziecko odmówi, nie wolno naciskać. Należy uszanować wolę dziecka zwłaszcza wtedy, gdy problematyczna sytuacja obraca się wokół zabawki, z którą maluch jest emocjonalnie związany. Warto zachować cierpliwość - z czasem dziecko będzie coraz mniej oporne wobec pomysłu dzielenia się z innymi.

Czy należy martwić się zabawami dzieci?

Wielu rodziców obawia się, że zabawa dziecka może wymknąć się spod ich kontroli, a maluch będzie przenosił pewne wzorce zachowania na sytuacje w życiu codziennym. Nie należy jednak z góry nastawiać się na najgorsze. Wskazane jest, by dziecko kontrolowało zabawę – ta sfera jego życia jest bowiem dla niego bardzo ważna. Maluchy potrafią odróżnić zabawę od rzeczywistości, dlatego w większości przypadków nie ma powodu do obaw. Odrobina samodzielności i swobody w kwestii zabawy pomaga w rozwoju autonomii dziecka. Maluch może poczuć, że w pewien sposób wpływa zarówno na siebie, jak i na otaczający go świat.

Zabawa dziecka ma również znaczenie terapeutyczne. Dzieci nierzadko odgrywają sceny, z którymi potrzebują uporać się, by odzyskać spokój. Czasami są to niełatwe sytuacje, np. pobyt w szpitalu lub widziany na własne oczy wypadek drogowy. Podczas zabawy dziecko może wyrazić swoje myśli, emocje oraz pragnienia. Pokazuje również, jakim jest człowiekiem i co się dla niego liczy. Bardzo ważna jest także wyobraźnia dziecka – maluch tworzy swój własny świat i wciela się w osoby dorosłe. Obserwacja zabaw dzieci jest doskonałym źródłem informacji dla wychowawców, jakie relacje panują w domach poszczególnych maluchów. Dziecko bawiąc się, mimowolnie pokazuje, co wyniosło z własnego domu.

Zabawa a emocje dziecka

Podczas zabawy dziecko ma możliwość rozładowania negatywnych emocji w naturalny sposób. Z tego powodu wskazana jest obserwacja zachowania dziecka, gdy przechodzi ono przez trudną sytuację. Dziecko wyraża siebie przez rysunek, śpiew i ruch, ale o jego emocjach i przeżyciach można dowiedzieć się wiele również w czasie rozmowy. Jeśli dziecko stale wybiera tę samą bajkę lub bawi się ciągle tą samą zabawką, warto dyskretnie podpytać, jak czuje się sam maluch lub bohater ulubionej w danej chwili bajki. Rozmowa jest konieczna także wtedy, gdy pojawiają się problemy z zachowaniem dziecka. Jeśli maluch jest agresywny lub rzuca zabawkami, zamiast strofować go, należy poznać przyczyny takiego zachowania. Należy również ustalić pewne zasady – o ile odreagowanie za pomocą zabawki nie jest niczym złym, nie wolno nigdy krzywdzić innych ludzi.

Zabawa ma ogromną moc, pomaga bowiem dzieciom uporać się z trudnymi dla nich sytuacjami. Z kolei dla rodziców jest to źródło wiedzy o własnym dziecku i sposób na budowanie silnej więzi oraz wsparcie rozwoju malucha.

Katarzyna Dera, Fundacja „Dr Clown”, terapeuta, trener, ponad rok temu
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Patronaty
Patronaty

Gra Akademii Umysłu JUNIOR

Gra Akademii Umysłu JUNIOR

Gry umysłowe Akademii Umysłu przypadną do gustu nie tylko dzieciom. Spodobają się również rodzicom, którzy będą spokojniejsi o rozwój swoich pociech.

Patronaty

"Świat dziecka" - dodatek do Metra

"Świat dziecka" - dodatek do Metra

Dodatek do Metra "Świat dziecka" Zapraszamy już dzisiaj (27 października 2014 roku) do zapoznania się z publikacją "Świat dziecka", która została wydana jako dodatek do Metra.

Patronaty

IV część serii Oczami Maluszka - Harmonijka

IV część serii Oczami Maluszka - Harmonijka

Dzieci zaczynają rozpoznawanie kolorów od czerni i bieli. Oczami Maluszka - Harmonijka to ilustracje w dwóch kolorach – czarnym i białym. Rozmiary książeczki pozwalają na oglądanie jej przez Malucha na własnym łóżeczku. Dzięki temu poznaje dwubarwne...

Patronaty

Spuki Boo

Spuki Boo

Urodziny Spuki Boo Zapisz się z dzieckiem na urodziny Spuki Boo!