Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Wpływ niektórych leków na płodność

Wiele powszechnie stosowanych leków w terapii chorób przewlekłych może wywierać negatywny wpływ na płodność chorego. Efekt ten jest spowodowany u kobiet przede wszystkim zaburzeniami jajeczkowania, natomiast u mężczyzn ograniczenie płodności może wynikać zarówno z upośledzenia spermatogenezy, czyli produkcji plemników, jak i z powodu impotencji i niemożności odbycia stosunku płciowego. Wśród leków o takich działaniach niepożądanych znajdują się popularne preparaty używane w terapii nadciśnienia, choroby wrzodowej żołądka, nieswoistych zapaleń jelit, a także te stosowane w leczeniu depresji czy chemioterapii nowotworów. Warto pamiętać o negatywnym wpływie tych leków na płodność, wziąć pod uwagę ich stosowanie jako ewentualną przyczynę trudności w poczęciu dziecka i w takiej sytuacji, w miarę możliwości, próbować zastąpić je substancjami pozbawionymi takich działań niepożądanych.

Leki blokujące oś podwzgórze-przysadka-jajnik

Wśród leków o takim działaniu znajdują się leki antygonadotropowe takie jak danazol, które hamują uwalnianie z przysadki gonadotropin FSH i LH, a przez to upośledzają syntezę hormonów jajnika, zaburzają cykl menstruacyjny i uniemożliwiają zajście w ciążę. Są one stosowane głównie w leczeniu endometriozy, łagodnych chorób sutka lub w ginekomastii. Podobny efekt wywierają stosowane w sposób ciągły analogii gonadoliberyny jak goserelina i buserelina. Fizjologicznie są one wydzielane przez podwzgórze w sposób pulsacyjny pobudzając przysadkę do wydzielania gonadotropin. Natomiast ich podawanie w sposób ciągły wywołuje odwrotny efekt, czyli hamuje wydzielanie gonadotropin i tym samym czynność jajników. Znajdują one zastosowanie w terapii hormonozależnego raka sutka, w raku stercza i endometriozie.

Leki stosowane w chorobach przewodu pokarmowego

Dość znanym lekiem, który jako działanie niepożądane może wywoływać mlekotok, ginekomastię, impotencję i zaburzenia spermatogenezy i w ten sposób niekorzystnie wpływać na płodność, jest cymetydyna. Lek ten jest antagonistą receptorów H2 i ma zastosowanie w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Podobny negatywny wpływ na spermatogenezę udowodniono w stosunku do sulfasalazyny, stosowanej w terapii nieswoistych zapaleń jelit (choroba Crohna, colitis ulcerosa).

Leki stosowane w nadciśnieniu, antybiotyki, glikokortykosteroidy

Wszystkie leki obniżające ciśnienie mogą powodować u mężczyzn impotencję i uniemożliwiać odbycie stosunku płciowego. Można tu wymienić chociażby blokery kanału wapniowego jak amlodypina, często stosowany jako lek pierwszego rzutu w terapii nadciśnienia. Niekorzystnie również działa lek moczopędny oszczędzający potas, jakim jest spironolakton i jego pochodne. Lek ten wywiera silne działanie antyandrogenne i przy przewlekłym stosowaniu może powodować zaburzenia wzwodu u mężczyzn i zaburzenia miesiączkowania u kobiet. Jest on stosowany najczęściej w leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego oraz w hiperaldosteronizmie. Wśród antybiotyków złą sławą, jeśli chodzi o upośledzenie płodności, cieszą się tetracykliny, erytromycyna, a w szczególności nitrofurantoina. Podobnie wysokie dawki glikokortykosteroidów stosowane często w terapii chorób układowych tkanki łącznej (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, twardzina układowa, toczeń) doprowadzając do zahamowania wydzielania gonadotropin niekorzystnie wpływają na spermatogenezę i płodność mężczyzny. Także steroidy anaboliczne używane w celu zwiększenia masy mięśniowej mają bardzo niekorzystny wpływ na spermatogenezę i nie powinny być stosowane. W terapii chorób układowych tkanki łącznej, poza glikokortykosteroidami, stosowane są także inne leki mogące ograniczać płodność. Są to na przykład metotreksat stosowany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i kolchicyna używana w leczeniu dny moczanowej.

Leki psychotropowe, przeciwnowotworowe, używki

Spośród leków psychotropowych często negatywny wpływ na funkcje seksualne wykazują leki antydepresyjne z grupy SSRI jak na przykład fluoksetyna, citalopram, fluwoksamina. Efekt ten wynika w dużej mierze z obniżenia popędu płciowego i wrażliwości na bodźce seksualne. Niekorzystne oddziaływanie na płodność udowodniono także w stosunku do leku neuroleptycznego stosowanego w terapii psychoz i nerwic, jakim jest tiorydazyna. Jednak w największym stopniu upośledzająco na płodność wpływają leki stosowane w chemioterapii chorób nowotworowych. Leki te jak busulfan, chlorambucil czy cyklofosfamid działają cytotoksycznie niszcząc komórki nowotworowe, ale jednocześnie niszczą także komórki zdrowe, a zwłaszcza te szybko dzielące się, czyli na przykład spermatocyty i w ten sposób hamują spermatogenezę. Silnie negatywny wpływ na płodność wywierają również substancje narkotyczne, jak kokaina, marihuana, a także używki jak alkohol czy papierosy, powodując zmniejszenie ilości i jakości plemników.
Wszystkie wymienione leki wywołują zaburzenia płodności i mogą utrudnić poczęcie dziecka. Na ogół efekt ten ustępuje po zakończeniu terapii, jednak zwykle prawidłowa płodność wraca po dwóch, trzech miesiącach od zaprzestania ich stosowania. Jeśli osoba przyjmująca takie leki w sposób przewlekły pragnie mieć dziecko to wspólnie z lekarzem należy zastanowić się nad możliwością zmiany sposobu terapii i zastąpieniu tych leków innymi.

Magdalena Pikul,
Komentarze

dyskusje na forum

Artykuły Wpływ niektórych leków na płodność
Wpływ niektórych leków na płodność

Leki antydepresyjne a płodność

Leki przeciwdepresyjne dzielimy na kilka grup. W zależności od niej nieco inny jest mechanizm działania, jednak opiera się on na hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny lub serotoniny. Chociaż działanie leków antydepresyjnych jest skuteczne, to jednak...

Styl życia a niepłodność

Dieta a płodność

Dieta a płodność – ten związek jest nierozerwalny. Okazuje się, że to, co jemy, ma niebagatelne znaczenie dla płodności. Może jej sprzyjać lub szkodzić. Jeśli planujecie powi

Seks po porodzie

Płodność po porodzie

Płodność po porodzie

Płodność po porodzie pojawia się u kobiety przed pierwszą owulacją po urodzeniu dziecka. Ma to miejsce u różnych kobiet w różnych terminach – od kilku tygodni do kilkunastu m

Decyzja o ciąży

Badanie na płodność

Badanie na płodność u kobiet i mężczyzn to nie tylko badania krwi i moczu, to także badania fizykalne czy per rectum oraz badanie spermy. Bardzo ważny jest także dokładny wywia

Decyzja o ciąży

Płodność mężczyzny

Płodność mężczyzny otacza wiele mitów i niesprawdzonych „faktów". Jednym z nich jest przekonanie, że niepłodność kobieca zdarza się dużo częściej niż męska. Tak naprawdę proble

Dieta przed ciążą

Zioła na płodność

Zioła na płodność

Nie każdy stosunek płciowy może prowadzić do zapłodnienia. Wiele par poszukuje przyczyn niepowodzeń w staraniu się o dziecko. Wówczas sięga się po różne metody zwiększające pło

Styl życia a niepłodność

Stres a płodność

Stres a płodność

Stres przeszkadza płodności - często nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy. Jeśli pojawiają się problemy z poczęciem dziecka, to zwykle kobieta pierwsza idzie się przebadać, bo to

Decyzja o ciąży

Płodność u kobiet

Płodność u kobiet zależy od wielu czynników, takich jak prawidłowa waga ciała, stosowanie używek, poziom stresu czy nadmierna aktywność fizyczna. Problemy z płodnością u kobiet

Karmienie piersią

Przyjmowanie leków w trakcie karmienia piersią

Jak leki wpływają na karmienie piersią? Czy chora mama musi odstawić dziecko od piersi? Czy substancje czynne w nich obecne przenikają do kobiecego pokarmu? Czy podczas karmienia p

Leki w ciąży

Jakich leków nie można brać w ciąży?

Wiele leków i zabiegów jest odradzanych kobietom w ciąży, ponieważ mogą mieć negatywny wpływ na płód. Warto skonsultować się z lekarzem, czy dany środek nie zaszkodzi dziecku. Dobr