Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Wpływ niektórych leków na płodność

Wiele powszechnie stosowanych leków w terapii chorób przewlekłych może wywierać negatywny wpływ na płodność chorego. Efekt ten jest spowodowany u kobiet przede wszystkim zaburzeniami jajeczkowania, natomiast u mężczyzn ograniczenie płodności może wynikać zarówno z upośledzenia spermatogenezy, czyli produkcji plemników, jak i z powodu impotencji i niemożności odbycia stosunku płciowego. Wśród leków o takich działaniach niepożądanych znajdują się popularne preparaty używane w terapii nadciśnienia, choroby wrzodowej żołądka, nieswoistych zapaleń jelit, a także te stosowane w leczeniu depresji czy chemioterapii nowotworów. Warto pamiętać o negatywnym wpływie tych leków na płodność, wziąć pod uwagę ich stosowanie jako ewentualną przyczynę trudności w poczęciu dziecka i w takiej sytuacji, w miarę możliwości, próbować zastąpić je substancjami pozbawionymi takich działań niepożądanych.

Leki blokujące oś podwzgórze-przysadka-jajnik

Wśród leków o takim działaniu znajdują się leki antygonadotropowe takie jak danazol, które hamują uwalnianie z przysadki gonadotropin FSH i LH, a przez to upośledzają syntezę hormonów jajnika, zaburzają cykl menstruacyjny i uniemożliwiają zajście w ciążę. Są one stosowane głównie w leczeniu endometriozy, łagodnych chorób sutka lub w ginekomastii. Podobny efekt wywierają stosowane w sposób ciągły analogii gonadoliberyny jak goserelina i buserelina. Fizjologicznie są one wydzielane przez podwzgórze w sposób pulsacyjny pobudzając przysadkę do wydzielania gonadotropin. Natomiast ich podawanie w sposób ciągły wywołuje odwrotny efekt, czyli hamuje wydzielanie gonadotropin i tym samym czynność jajników. Znajdują one zastosowanie w terapii hormonozależnego raka sutka, w raku stercza i endometriozie.

Leki stosowane w chorobach przewodu pokarmowego

Dość znanym lekiem, który jako działanie niepożądane może wywoływać mlekotok, ginekomastię, impotencję i zaburzenia spermatogenezy i w ten sposób niekorzystnie wpływać na płodność, jest cymetydyna. Lek ten jest antagonistą receptorów H2 i ma zastosowanie w leczeniu choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Podobny negatywny wpływ na spermatogenezę udowodniono w stosunku do sulfasalazyny, stosowanej w terapii nieswoistych zapaleń jelit (choroba Crohna, colitis ulcerosa).

Leki stosowane w nadciśnieniu, antybiotyki, glikokortykosteroidy

Wszystkie leki obniżające ciśnienie mogą powodować u mężczyzn impotencję i uniemożliwiać odbycie stosunku płciowego. Można tu wymienić chociażby blokery kanału wapniowego jak amlodypina, często stosowany jako lek pierwszego rzutu w terapii nadciśnienia. Niekorzystnie również działa lek moczopędny oszczędzający potas, jakim jest spironolakton i jego pochodne. Lek ten wywiera silne działanie antyandrogenne i przy przewlekłym stosowaniu może powodować zaburzenia wzwodu u mężczyzn i zaburzenia miesiączkowania u kobiet. Jest on stosowany najczęściej w leczeniu obrzęków pochodzenia sercowego oraz w hiperaldosteronizmie. Wśród antybiotyków złą sławą, jeśli chodzi o upośledzenie płodności, cieszą się tetracykliny, erytromycyna, a w szczególności nitrofurantoina. Podobnie wysokie dawki glikokortykosteroidów stosowane często w terapii chorób układowych tkanki łącznej (reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczycowe zapalenie stawów, twardzina układowa, toczeń) doprowadzając do zahamowania wydzielania gonadotropin niekorzystnie wpływają na spermatogenezę i płodność mężczyzny. Także steroidy anaboliczne używane w celu zwiększenia masy mięśniowej mają bardzo niekorzystny wpływ na spermatogenezę i nie powinny być stosowane. W terapii chorób układowych tkanki łącznej, poza glikokortykosteroidami, stosowane są także inne leki mogące ograniczać płodność. Są to na przykład metotreksat stosowany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów i kolchicyna używana w leczeniu dny moczanowej.

Leki psychotropowe, przeciwnowotworowe, używki

Spośród leków psychotropowych często negatywny wpływ na funkcje seksualne wykazują leki antydepresyjne z grupy SSRI jak na przykład fluoksetyna, citalopram, fluwoksamina. Efekt ten wynika w dużej mierze z obniżenia popędu płciowego i wrażliwości na bodźce seksualne. Niekorzystne oddziaływanie na płodność udowodniono także w stosunku do leku neuroleptycznego stosowanego w terapii psychoz i nerwic, jakim jest tiorydazyna. Jednak w największym stopniu upośledzająco na płodność wpływają leki stosowane w chemioterapii chorób nowotworowych. Leki te jak busulfan, chlorambucil czy cyklofosfamid działają cytotoksycznie niszcząc komórki nowotworowe, ale jednocześnie niszczą także komórki zdrowe, a zwłaszcza te szybko dzielące się, czyli na przykład spermatocyty i w ten sposób hamują spermatogenezę. Silnie negatywny wpływ na płodność wywierają również substancje narkotyczne, jak kokaina, marihuana, a także używki jak alkohol czy papierosy, powodując zmniejszenie ilości i jakości plemników.
Wszystkie wymienione leki wywołują zaburzenia płodności i mogą utrudnić poczęcie dziecka. Na ogół efekt ten ustępuje po zakończeniu terapii, jednak zwykle prawidłowa płodność wraca po dwóch, trzech miesiącach od zaprzestania ich stosowania. Jeśli osoba przyjmująca takie leki w sposób przewlekły pragnie mieć dziecko to wspólnie z lekarzem należy zastanowić się nad możliwością zmiany sposobu terapii i zastąpieniu tych leków innymi.

Magdalena Pikul,
Komentarze

dyskusje na forum

Artykuły Wpływ niektórych leków na płodność
Wpływ niektórych leków na płodność

Leki antydepresyjne a płodność

Leki przeciwdepresyjne dzielimy na kilka grup. W zależności od niej nieco inny jest mechanizm działania, jednak opiera się on na hamowaniu wychwytu zwrotnego noradrenaliny lub serotoniny. Chociaż działanie leków antydepresyjnych jest skuteczne, to jednak...

Decyzja o ciąży

Badanie na płodność

Badanie na płodność u kobiet i mężczyzn to nie tylko badania krwi i moczu, to także badania fizykalne czy per rectum oraz badanie spermy. Bardzo ważny jest także dokładny wywiad le

Seks po porodzie

Płodność po porodzie

Płodność po porodzie

Płodność po porodzie pojawia się u kobiety przed pierwszą owulacją po urodzeniu dziecka. Ma to miejsce u różnych kobiet w różnych terminach - od kilku tygodni do kilkunastu mie

Dieta przed ciążą

Zioła na płodność

Zioła na płodność

Nie każdy stosunek płciowy może prowadzić do zapłodnienia. Wiele par poszukuje przyczyn niepowodzeń w staraniu się o dziecko. Wówczas sięga się po różne metody zwiększające pło

Decyzja o ciąży

Płodność u kobiet

Płodność u kobiet zależy od wielu czynników, takich jak prawidłowa waga ciała, stosowanie używek, poziom stresu czy nadmierna aktywność fizyczna. Problemy z płodnością u kobiet

Styl życia a niepłodność

Stres a płodność

Stres a płodność

Stres przeszkadza płodności - często nawet nie zdajemy sobie z tego sprawy. Jeśli pojawiają się problemy z poczęciem dziecka, to zwykle kobieta pierwsza idzie się przebadać, bo to

Styl życia a niepłodność

Dieta a płodność

Dieta a płodność - ten związek jest nierozerwalny. Okazuje się, że to, co jemy, ma niebagatelne znaczenie dla płodności. Może jej sprzyjać lub szkodzić. Jeśli planujecie powiększen

Decyzja o ciąży

Płodność mężczyzny

Płodność mężczyzny otacza wiele mitów i niesprawdzonych „faktów". Jednym z nich jest przekonanie, że niepłodność kobieca zdarza się dużo częściej niż męska. Tak naprawdę proble

Leki w ciąży

Jakich leków nie można brać w ciąży?

Wiele leków i zabiegów jest odradzanych kobietom w ciąży, ponieważ mogą mieć negatywny wpływ na płód. Warto skonsultować się z lekarzem, czy dany środek nie zaszkodzi dziecku. Dobr

Karmienie piersią

Przyjmowanie leków w trakcie karmienia piersią

Jak leki wpływają na karmienie piersią? Czy chora mama musi odstawić dziecko od piersi? Czy substancje czynne w nich obecne przenikają do kobiecego pokarmu? Czy podczas karmienia p