Urlopy macierzyńskie w pigułce

Urlop macierzyński należy się kobiecie, która jest zatrudniona w oparciu o umowę o pracę.

Każda mama, która urodziła dziecko może skorzystać z podstawowego wymiaru urlopu macierzyńskiego, czyli z 20 tygodni. W tym sześć tygodni kobieta może wykorzystać jeszcze przed datą porodu. Ważne jest również to, że z 14 z 20 tygodni powinna skorzystać mama dziecka. Ojciec ma prawo do 6 tygodni świadczenia.

Polecane wideo:

Pojęcia urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego często są mylone lub stosowane zamiennie. Znaczą jednak zupełnie co innego. Urlop macierzyński to przerwa w pracy. Natomiast zasiłek macierzyński – świadczenie pieniężne wypłacane kobiecie będącej na urlopie macierzyńskim.

Młodzi rodzice często nie mają pojęcia, jakie przysługują im prawa związane z urodzeniem i opieką nad dzieckiem oraz urlopem macierzyńskim i wychowawczym. I chociaż przepisy zmieniają się co chwila, to w 2015 roku obowiązują te same, korzystne dla rodziców, co w roku ubiegłym. Oznacza to, że oboje rodziców może przez dłuższy czas uczestniczyć w opiece nad nowo narodzonym dzieckiem. Na jak długie urlopy mogą liczyć rodzice?

1. Urlop macierzyński i tacierzyński

Świeżo upieczeni rodzice mają prawo do urlopu macierzyńskiego, który trwać może 20 tygodni, z czego 14 tygodni zarezerwowanych jest tylko dla młodej mamy. Pozostałymi 6 tygodniami rodzice mogą podzielić się między sobą. Należy jednak pamiętać, aby wniosek o taki urlop złożyć co najmniej na 14 dni przed datą planowanego porodu.

Dodatkowo można wydłużyć urlop o kolejne 6 tygodni, z których może skorzystać zarówno mama, jak i tata. To tak zwany dodatkowy urlop macierzyński.

Jeśli chcemy być z dzieckiem aż do ukończenia przez niego pierwszego roku życia, możemy skorzystać z prawa do 26-tygodniowego urlopu rodzicielskiego dostępnego dla obojga rodziców. Można go też podzielić na trzy części i korzystać z niego na przemian z partnerem, jednak żadna z części urlopu nie może być krótsza niż 8 tygodni, tak więc mama może wziąć 10 tygodni, potem tata 8, a mama znowu 10, ale można też dopasować inną, dogodną dla siebie konfigurację.

Po połączeniu wszystkich możliwości urlopu, możemy zostać z dzieckiem 52 tygodnie od daty jego narodzin. Pamiętajmy jednak, że warunkiem do uzyskania urlopu macierzyńskiego lub urlopu rodzicielskiego jest zatrudnienie rodzica na umowę o pracę, a nie umowę zlecenie lub umowę o dzieło. W sytuacji, gdy młoda mama prowadzi własną działalność gospodarczą, mężczyzna nie ma prawa ani do urlopu macierzyńskiego, ani rodzicielskiego.

2. Urlop wychowawczy

Każdy, kto przez okres co najmniej 6 miesięcy zatrudniony jest w miejscu pracy, ma prawo do uzyskania bezpłatnego urlopu wychowawczego. Maksymalnie może on trwać nawet 3 lata, ale nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 5. roku życia. Podobnie jak w wypadku urlopu rodzicielskiego, może on zostać podzielony między oboje rodziców na 5 części.

3. Urlop tylko dla taty

Obojętnie, czy tata będzie dzielił się urlopem macierzyńskim i rodzicielskim z mamą, przysługują mu także dodatkowe dni wolne od pracy. Zanim dziecko ukończy pierwszy rok życia, młody tata ma prawo do 2-tygodniowego urlopu tacierzyńskiego, włączając w ten czas soboty i niedziele. Warto jednak wiedzieć, że wniosek o taki urlop powinien zostać zgłoszony do pracodawcy na co najmniej 7 dni przed planowanym rozpoczęciem wolnego.

Warto wiedzieć, że każda mama ma obowiązek złożenia u pracodawcy wniosku o urlop macierzyński w ciągu 14 dni od daty porodu. Urlop macierzyński, trwający 20 tygodni jest obowiązkowy i nie można z niego zrezygnować, a jeżeli ojciec się go zrzeknie, należy to zaznaczyć we wniosku. Należy koniecznie przestrzegać dat składania wniosków o dany urlop – w przeciwnym razie przysługujące nam wolne dni mogą przepaść niewykorzystane.

Specjalnie dla młodych rodziców Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej uruchomiło specjalny portal, na którym znajdą oni niezbędne przepisy, porady i odpowiedzi na wiele nurtujących pytań.

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Porady prawne dla rodziców
Porady prawne dla rodziców

Matka na działalności gospodarczej - jakie prawa jej przysługują?

Matka na działalności gospodarczej - jakie prawa jej przysługują?

Urlop macierzyński Przedsiębiorcze mamy pod względem prawa do urlopu macierzyńskiego i jego długości traktowane są na równi z pracownicami zatrudnionymi na etacie. Od 1 stycznia 2016 roku, dzięki nowelizacji Kodeksu pracy, kobieta prowadząca własną działalność...

Porady prawne dla rodziców

Urlop tacierzyński

Urlop tacierzyński

Urlop tacierzyński, określany także jako urlop ojcowski, to pełnopłatne zwolnienie z pracy, które pozwala ojcu włączyć się w opiekę nad dzieckiem. Długość urlopu ojcowskiego wynosi obecnie tydzień, jednak od 1 stycznia 2012 roku zostanie on wydłużony...

Porady prawne dla rodziców

62 dni wolnego na dziecko

62 dni wolnego na dziecko

społecznego w razie choroby i macierzyństwa podstawowym prawem rodzica chorego dziecka jest możliwość uzyskania zwolnienia lekarskiego na dziecko. Warunek (...) , rodzicowi przysługuje 60 dni zwolnienia z pracy w ciągu...

Porady prawne dla rodziców

Kary cielesne wobec dzieci w świetle polskiego prawa

tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny, a rodzice obowiązani są troszczyć się o fizyczny i duchowy rozwój dziecka. Karcenie dziecka (...) . zobowiązać rodziców do określonego postępowania, tj. zaprzestania...

Porady prawne dla rodziców

Na czym polega zaprzeczenie ojcostwa i kto może je przeprowadzić?

Na czym polega zaprzeczenie ojcostwa i kto może je przeprowadzić?

W polskim prawie istnieje tzw. domniemanie, że dziecko pochodzi od męża jego matki i ma to miejsce w dwóch sytuacjach: gdy dziecko urodziło się podczas trwania ich małżeństwa; gdy dziecko urodziło się przed upływem 300 dni od ustania (np....

Porady prawne dla rodziców

Zmiana nazwiska dziecka

Zmiana nazwiska dziecka

musi wyrazić na to zgodę (wyjątkiem jest fakt pozbawienia władzy rodzicielskiej, brak pełnej zdolności do czynności prawnych albo śmierć jednego z rodziców (...) wtedy, gdy rodzice decydują się zrezygnować...

Porady prawne dla rodziców

Zmiany dotyczące ulgi prorodzinnej. Co należy wiedzieć?

Zmiany dotyczące ulgi prorodzinnej. Co należy wiedzieć?

jedynie ci podatnicy, którzy wykonują nad nimi władzę rodzicielską, są prawnymi opiekunami dzieci, wraz z którymi zamieszkują, lub rodzicami (...) Początek roku to zwykle czas wdrażania szeregu nowości. Zmiany dotyczą...

Porady prawne dla rodziców

Szczepienie dzieci - konsekwencje prawne grożące rodzicom

Szczepienie dzieci - konsekwencje prawne grożące rodzicom

roku.   Odpowiedzialność za poddanie dzieci obowiązkowym szczepieniom ochronnym ponoszą ich rodzice lub opiekunowie prawni. Od tego obowiązku uwolnić (...) ich mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie...