Toksoplazmoza u noworodka

Toksoplazmoza u noworodka może wystąpić wtedy, gdy płód zostanie zakażony wewnątrzmacicznie od matki zarażonej pierwotnie toksoplazmozą w czasie ciąży. Infekcja pasożytem Toxoplasma gondii podczas ciąży może powodować u dziecka toksoplazmozę wrodzoną – niekiedy z bardzo poważnymi następstwami klinicznymi. Większość infekcji toksoplazmozą u kobiet ciężarnych przebiega bezobjawowo i najczęściej są one nierozpoznawane. Mimo skąpego obrazu chorobowego u ciężarnej, zakażenie toksoplazmozą może zostać przeniesione na płód. Ryzyko przeniesienia pasożyta przez łożysko z krwi matki do organizmu dziecka zależy w dużym stopniu od czasu trwania ciąży, w którym dochodzi do rozwoju infekcji u kobiety w ciąży.

Polecane wideo:

1. Ryzyko zakażenia toksoplazmozą w ciąży

Infekcja pasożytem Toxoplasma gondii następuje w wyniku:

  • spożywania i obróbki surowego lub niedogotowanego mięsa pochodzącego z zakażonych zwierząt (źródłem zakażonego mięsa mogą być świnie, kozy, owce, drób),
  • czyszczenia kuwet na odchody kota,
  • wykonywania prac w ogrodzie, wymagających kontaktu z ziemią,
  • przejścia pasożytów z krwi zarażonej matki do organizmu płodu w czasie ciąży.

Aby uniknąć zakażenia toksoplazmozą w ciąży, należy unikać spożywania surowego mięsa, przestrzegać zasad higieny osobistej, dokładnie myć warzywa i owoce, unikać kontaktu z ziemią zanieczyszczoną odchodami zwierzęcymi, czyścić kuwety z zakładaniem na dłonie rękawiczek. Samo głaskanie kotów nie spowoduje choroby, jednak należy w kontakcie z nimi zachować ostrożność. Nosicielami toksoplazmozy mogą być jednak nie tylko koty, ale również inni domowi pupile, np. świnki morskie i psy. Głównym źródłem zakażenia zwierząt jest polowanie na drobne gryzonie. Oocysty zawarte w zwierzęcych odchodach są bardzo odporne na warunki zewnętrzne i przeżywają nawet bardzo niskie oraz wysokie temperatury oraz suszę. Pasożyty występujące w zakażonym mięsie można zniszczyć poprzez parominutowe gotowanie w temperaturze 66ºC lub poprzez pozostawienie na dobę w zamrażarce.

2. Objawy toksoplazmozy u noworodka

U kobiety ciężarnej toksoplazmoza przebiega najczęściej bezobjawowo. Jeśli choroba ujawnia się klinicznie, to z reguły poprzez powiększenie węzłów chłonnych (zwłaszcza szyjnych), uczucie zmęczenia bez gorączki i rozwinięcie się objawów podobnych do przebiegu mononukleozy zakaźnej. Skąpy obraz chorobowy u przyszłej mamy nie oznacza, że rozwijający się płód jest bezpieczny. Pierwotne zakażenie toksoplazmozą w ciąży grozi dużym ryzykiem wystąpienia choroby u dziecka.

Odsetek płodów ze stwierdzanymi objawami toksoplazmozy wrodzonej maleje wraz ze wzrostem wieku ciążowego.

Ciężka postać toksoplazmozy wrodzonej występuje w około 10% przypadków. Część infekcji we wczesnej ciąży kończy się poronieniem. Zarażenie płodu toksoplazmozą w trzecim trymestrze ciąży występuje częściej, ale z reguły wiąże się z niskim dla dziecka ryzykiem poważnych powikłań. Należy podkreślić, że na rozwój toksoplazmozy wrodzonej narażone są dzieci matek, które ulegają zakażeniu toksoplazmozą po raz pierwszy w czasie ciąży (ponieważ nie mają jeszcze odporności immunologicznej przeciwko pasożytom).

Objawy toksoplazmozy u noworodka mogą być widoczne zaraz po przyjściu dziecka na świat lub ujawniać się w późniejszym okresie życia malucha. Wrodzona toksoplazmoza występuje zwykle wtedy, gdy po porodzie z łożyska lub pępowiny daje się wyizolować pasożyty, a ponadto we krwi noworodka występują specyficzne przeciwciała IgM, których wysokie miano utrzymuje się do dziesiątego miesiąca życia (gdyż przeciwciała od matki znikają we krwi dziecka po około dziewięciu miesiącach). Do głównych objawów toksoplazmozy wrodzonej należą:

  • zapalenie siatkówki i naczyniówki oka, jaskra, zaćma,
  • wady słuchu lub trwała głuchota,
  • nawracające napady padaczki,
  • małogłowie oraz małoocze,
  • żółtaczka, której towarzyszy powiększona wątroba i śledziona,
  • powiększone węzły chłonne,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • wodogłowie oraz zwapnienia wewnątrzczaszkowe,
  • zapalenie płuc.

Szczególnym rodzajem toksoplazmozy wrodzonej jest toksoplazmoza oczna, która może się pojawić nawet po 10-20 latach od urodzenia. Jej objawami są: podwójne widzenie, zwiększona wrażliwość na światło lub światłowstręt, zaburzenia ostrości widzenia, utrata wzroku.

3. Diagnozowanie toksoplazmozy u noworodka

Ryzyko rozwoju toksoplazmozy wrodzonej należy brać pod uwagę wtedy, gdy u kobiety w ciąży występują objawy choroby takie, jak powiększenie węzłów szyjnych, i była ona narażona na kontakt ze zwierzętami domowymi, zwłaszcza kotami. Rozpoznanie pierwotnej infekcji toksoplazmozą w ciąży jest zwykle stawiane na podstawie badań serologicznych. Jeśli doszło do pierwszego zakażenia toksoplazmozą, w surowicy krwi kobiety ciężarnej wzrasta miano przeciwciał odpornościowych i obecne są przeciwciała IgM. Specyficzne przeciwciała IgM przy pierwotnej infekcji pasożytem pojawiają się we krwi już w ciągu pierwszego tygodnia od momentu zakażenia osiągają najwyższą wartość po 4 tygodniach a następnie spadają, utrzymując pewną wartość przez różnie długi czas. Przeciwciała IgG pojawiają się po dwóch tygodniach od rozwoju infekcji i pozostają już przez całe życie.

U noworodka diagnoza zakażenia toksoplazmozą polega na potwierdzeniu obecności IgM w surowicy krwi i na rozpoznaniu pasożyta w preparatach łożyska. Prenatalne rozpoznanie toksoplazmozy wrodzonej u płodu następuje poprzez wykrycie obecności specyficznych przeciwciał IgM we krwi dziecka. Próbkę krwi płodu pobiera się w przebiegu kordocentezy wykonywanej zwykle między 20. a 26. tygodniem ciąży. Jeśli u przyszłej mamy rozpoznane zostanie świeże zakażenie toksoplazmozą, można zastosować leki przeciwpasożytnicze. Leki te zmniejszają prawdopodobieństwo wykształcenia u dziecka wrodzonej postaci choroby, jednak nie są w stanie całkowicie wyeliminować zagrożenia. Po stwierdzeniu infekcji zalecane jest przyjmowanie spiramycyny co osiem godzin aż do czasu porodu.

Joanna Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Dziubek Z., (red.), Choroby zakaźne i pasożytnicze, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2003, s. 445-453, ISBN 83-200-2748-9.
  • Bręborowicz G., Położnictwo i Ginekologia, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, s.211-314, ISBN 978-83-200-3539-1.

Toksoplazmoza

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Pomocy ...

kocsar • ostatni post 2 dni temu

12
Artykuły Toksoplazmoza
Toksoplazmoza

Kot a ciąża

Kot a ciąża

Kot w domu a ciąża - czy można to jakoś ze sobą pogodzić? Radykalni lekarze twierdzą, że na czas ciąży lepiej pozbyć się kotów i innych domowych zwierzaków, by nie mieć z nimi kontaktu. Dobrze, gdy naszym milusińskim mogłaby się zająć rodzina lub znajomi.

Toksoplazmoza

Toksoplazmoza w ciąży - leczenie

Toksoplazmoza w ciąży - leczenie

Toksoplazmoza to choroba odzwierzęca i pasożytnicza wywoływana przez pierwotniak Toxoplasma gondii. Na świecie istnieje wiele ludzi zarażonych tym pasożytem, ale tylko niewielki procent choruje na pełnoobjawową toksoplazmozę.

Toksoplazmoza

Objawy toksoplazmozy w ciąży

Toksoplazmoza (łac. toxoplasmosis) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniak Toxoplasma gondii. Trudno przeciwdziałać rozwojowi (...) na toksoplazmozę najbardziej narażone są osoby z zaburzonymi funkcjami...

Toksoplazmoza

Leczenie toksoplazmozy w ciąży

Toksoplazmoza to choroba odzwierzęca i pasożytnicza wywoływana przez pierwotniak Toxoplasma gondii. Na świecie istnieje wiele ludzi zarażonych (...) tym pasożytem, ale tylko niewielki procent choruje na pełnoobjawową toksoplazmozę....

Toksoplazmoza

Nie zabijajmy kotów

U wielu kobiet obco brzmiące słowo „toksoplazmoza" wywołuje ogromny niepokój. Bardzo często z braku wiedzy na temat tej choroby pozbywamy się z domu (...) się przed zajściem w ciążę badaniom w kierunku obecności przeciwciał toksoplazmozy. ...

Badanie na toksoplazmozę

Toksoplazmoza-wyniki

Toksoplazmoza-wyniki

Wyniki toksoplazmozy pozwalają stwierdzić, czy kobieta ma przeciwciała przeciwko tej chorobie przed zajściem w ciążę.

Badanie na toksoplazmozę

Wyniki toksoplazmozy

Wyniki toksoplazmozy

Wyniki toksoplazmozy pozwalają stwierdzić, czy kobieta ma przeciwciała przeciwko tej chorobie przed zajściem w ciążę. Jeśli badanie wykaże (...) , że organizm jest uodporniony, ponieważ kobieta przeszła wcześniej chorobę - nie ma żadnych...

Choroby noworodka

Zez u niemowlaka

Zez u niemowlaka

Zez u noworodka to całkiem naturalne zjawisko i nie ma powodów do obaw. Mięśnie koordynujące ruchy gałek ocznych są początkowo słabe i trudno im czasami utrzymywać oczka równolegle.

Badania przed ciążą

Badanie na toksoplazmozę

Test na obecność toksoplazmozy to bardzo ważne badanie przed zajściem w ciążę. Toksoplazmoza jest niegroźną chorobą pasożytniczą, jako choroba nabyta (...) zostanie wykonany jako badanie przed ciążą i będzie miał wynik...