Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

System kar i nagród

Wychowanie dziecka to trudna sztuka. Rodzice muszą nieraz sięgnąć po system kar i nagród. Kara ma na celu zniechęcić dziecko do zachowań niepożądanych lub niebezpiecznych. Rodzice mają nadzieję tym sposobem nauczyć malucha tego, co jest złe i szkodliwe. Narody maja za zadanie kształtować właściwe postawy. Zarówno nagrody, jak i kary powinno stosować się z zachowaniem pewnych zasad. Warto też pamiętać, że nagrody są bardziej skuteczne niż kary.

Karanie dziecka

Nagradzanie dzieci jest znacznie przyjemniejsze, niż karanie. Kara wywołuje zawsze negatywne emocje zarówno w osobie karanej, jak i karzącej. Nie można jej nadużywać. Główną zasadą stosowania kar jest pokazanie dziecku związku między czynem i karą. Dziecko musi wiedzieć, co było powodem jego ukarania. W innym wypadku u malucha rodzi się poczucie krzywdy.
Rodzaje kar:

  • słowna nagana,
  • zakazanie dziecku wykonywania pewnych czynności przez określony czas,
  • odwołanie zapowiedzianego wydarzenia (np. wyjścia do kina),
  • naprawa wyrządzonej szkody.

Dużym i, niestety, częstym błędem popełnianym przez rodziców jest stosowanie nieproporcjonalnych kar – małe przewinienie, duża kara. Jak karać dziecko? Nie może być też tak, że dziecko raz zostanie ukarane za jakieś przewinienie, a innym razem nie. Rodzice powinni wytyczyć i jasno określić granice. Inną ważną kwestią stosowania kar jest jednomyślność rodziców. W momencie, gdy ojciec chce ukarać dziecko, a matka woli sprawę przemilczeć, dziecko nie wie kogo ma się słuchać. Ostatecznie jest zdezorientowane i nie ma pewności, czy zrobiło źle. Karę zawsze należy odnosić do konkretnego zachowania. Rodzic nie może powiedzieć dziecku, że jest ono złe. Można za to powiedzieć do dziecka: że źle zrobiło. Maluch może zostać ukarany za jedno przewinienie jeden raz.

Nieprawidłowe kary: zawstydzanie malucha, wyśmiewanie się z niego, przekupywanie, wyśmiewanie, wymyślanie dziecku, poniżanie go, głodzenie. Takie kary nie tylko poniżają godność malucha, ale też pozostawiają trwałe szkody psychiczne. Rodzice karząc dziecko, powinni wiedzieć, że wywołują w nim strach, wstyd, smutek, niepokój.

Nagradzanie dzieci

Rodzice stosujący system kar, nie powinni zapominać o nagrodach. Wychowywanie dziecka polega na zachowaniu równowagi. Nagradzanie jest z pewnością dużo przyjemniejsze, ale i w tym wypadku należy podchodzić do tego z umiarem. Należy dawać maluchowi nagrodę za wyraźne przekroczenie (pozytywne) konkretnej normy. Nagrody powinny być dopasowane do płci dziecka, jego zainteresowań oraz potrzeb. Nagradzać należy wysiłek dziecka włożony w osiągnięcie czegoś, a nie końcowego efektu. np. gdy dziecko mimo włożonego wysiłku dostaje trójkę.

System nagród pociąga za sobą pewne ryzyko. Dziecko może nauczyć się, że za każde osiągnięcie otrzyma jakąś nagrodę i po pewnym czasie może się tej nagrody domagać. Rodzice powinni pamiętać, by nie nagradzać prostych rzeczy. Jest to ważne dlatego, że dziecko może upomnieć się o nagrodę za wykonanie swoich obowiązków. Ważna zasadą jest dotrzymywanie obietnic. Jeśli rodzic obiecał dać coś maluchowi, powinien dotrzymać słowa. Nagradzanie przynosi lepsze efekty, niż karanie.

Beata Kłoczko,
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Metody wychowywania
Metody wychowywania

Jak wymagać, żeby dziecko się nie buntowało?

Fragment książki pt.: "Szczęśliwi rodzice - szczęśliwe dzieci" Nie o to chodzi, czy stawiać ograniczenia czy nie, ale jak je stawiać, żeby dziecko nie czuło się upokorzone czy pokrzywdzone. Najważniejsze są tu twoje intencje jako rodzica. Kiedy nie...

Metody wychowywania

Jak wychować dwulatka?

Drugi rok życia dziecka jest niezwykle burzliwym etapem w rozwoju fizycznym, psychicznym, społecznym i emocjonalnym. Dziecko zaczyna dostrzegać siebie samego jako odrębną osobę, o której mówi po imieniu nadanym przez rodziców. Nadal jest też bardzo...

Metody wychowywania

Wychowanie trzylatka

Trzylatki są nieco spokojniejsze od dwulatków. Wiedzą już, że mają swoje miejsce w społeczeństwie, że są czyimś synkiem lub córką, siostrą lub bratem. Przeważnie opanowały już swoją fizjologię oraz czynności samoobsługowe, które w dodatku sprawiają im...

Metody wychowywania

Nadopiekuńczy rodzice

Opiekowanie się dziećmi i ich wychowanie to dla wielu rodziców zadanie, do którego podchodzą ze swoistą strategią. W imię dobra dziecka organizują mu życie codzienne, szkolne, towarzyskie i ewentualną przyszłość. Kiedy dziecko jest małe, społecznie...

Metody wychowywania

Autorytet rodzica w życiu dziecka

Mimo zachodzących na szeroką skalę zmian kulturowych, autorytet pozostaje jednym z kluczowych elementów skutecznego wychowania. Bez niego nie jest możliwe ani posłuszeństwo dzieci, ani uzyskanie trwałych efektów wychowawczych. Bo autentyczny autorytet...

Metody wychowywania

Rozpieszczanie dziecka

Psycholodzy podkreślają, że rodzice powinni wskazywać dzieciom granice, które są niezbędne, aby dziecko wiedziało, czego ma się wystrzegać. Podkreślają znaczenie konsekwencji wychowawczej dla poczucia bezpieczeństwa dziecka i prawidłowego rozwoju...

Metody wychowywania

Słuchanie dziecka

Opieka nad pięciolatkiem, który zadaje nam masę pytań jest zadaniem bardzo trudnym do wykonania dla jednej osoby. Chodzi tutaj właśnie o sytuację, w której bardzo poważnie traktujemy wątpliwości małego człowieka. Bardzo dużym ułatwieniem dla malucha jest...

Metody wychowywania

Jak zajmować się dzieckiem

Tak jak pisałam we wcześniejszych odcinkach, zajmowanie się dzieckiem w okresie pytań jest zadaniem wymagającym niezwykłego hartu ducha i samozaparcia. Niemniej jednak każdy opiekun zajmujący się przez dłuższy czas takim maluchem jest w stanie...

Metody wychowywania

Zadania dla dzieci

Jak radzić sobie z dzieckiem, które weszło w okres nieustannych pytań (ok. 5 roku życia) i zasypuje Cię tysiącem pytań dziennie? Cztery rady, co powinnaś najpierw zrozumieć i o czym pamiętać, żeby nie zwariować. Okres opieki nad pięciolatkiem może być...

Metody wychowywania

Rozmowa z dzieckiem

Rozmowa z dzieckiem

Rozmowa z dzieckiem powinna być wyważona. Z jednej strony maluchowi należy wytłumaczyć wiele rzeczy, z drugiej należy zrobić to tak, by dziecko poczuło się zaciekawione. Niewielu rodziców wie, że rozmawianie z dzieckiem i tłumaczenie mu czegoś to dwie...