Stwierdzenie nieważności małżeństwa - nowe normy

Nowe przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności małżeństwa mają na celu przede wszystkim przyspieszenie prowadzenia procesów kościelnych. Co to znaczy dla osób, które takiego unieważnienia potrzebują? Z  mecenasem Michałem Poczmańskim rozmawiała Marta Juckiewicz.

Panie Mecenasie, „rozwód kościelny” czy „unieważnienie małżeństwa”? Które pojęcie wg Kodeksu Prawa Kanonicznego jest właściwe?

Polecane wideo:

Niestety żadne z nich. Małżeństwo jest nierozerwalne, więc nie możemy mówić o rozwodzie, bo rozwodów w kościele katolickim nie ma. Możemy jednak udowodnić, że małżeństwo zostało zawarte nieważnie, tzn. wbrew obowiązującemu prawu kanonicznemu. Jest to więc stwierdzenie nieważności małżeństwa.

Jak to się odbywa?

Jest to proces, który odbywa się przed sądem kościelnym. Są sędziowie, strony, świadkowie. Pewne rzeczy należy udowodnić.

Od czego należy zacząć?

Pierwszy krok to konsultacja z adwokatem kościelnym. Odbywa się ona na dwa sposoby. Poprzez wypełnienie specjalnego formularza wstępnego, który jest dostępny na www.kancelaria-kanoniczna.com albo poprzez osobiste spotkanie na którym wspólnie z klientem taki formularz jest wypełniany. Dopiero potem wspólnie decydujemy jakie kroki będą podejmowane.

A jaka jest Pana rola w takim procesie?

Jestem adwokatem kościelnym, prowadzę kancelarię kanoniczną która pomaga stronom odnaleźć się w realiach tego procesu.

Podobnie jak w procesie cywilnym, strony nie muszą znać się na prawie, często nawet niewiele wiedzą na ten temat. Stąd korzysta się z profesjonalistów, osób z odpowiednim wykształceniem, wiedzą i doświadczeniem, którzy mogą służyć radą. Brak znajomości prawa może rodzić negatywne konsekwencje.

Pomagamy zarówno osobom, które chcą uzyskać wyrok za nieważnością małżeństwa, jak też osobą pozwanym, które wierzą, że ich małżeństwo jest ważnie zawarte.

Kiedy można zwrócić się o unieważnienie sakramentu małżeństwa?

Z takim zapytaniem można się zawsze zwrócić do sądu kościelnego, jednak należy pamiętać, że aby uzyskać pozytywny wyrok, wyrok za nieważnością małżeństwa muszą być spełnione bardzo precyzyjnie określone przez prawo przesłanki.

Wszystkie są określone w Kodeksie Prawa Kanonicznego. Trzeba mieć dużą wiedzę i doświadczenie, aby sprawnie się w nich poruszać. Czasem jest to nie tylko wiedza prawnicza, ale także medyczna lub psychologiczna. Wiele bowiem spraw związanych jest z różnego rodzaju chorobami lub zaburzeniami natury psychicznej.

Jakie są najczęstsze przyczyny stwierdzenia nieważności małżeństwa w Kościele?

Jako adwokat kościelny z wieloletnim stażem mogę powiedzieć, że najpopularniejsze są uzależnienia: alkoholizm, narkomania, uzależnienie emocjonalne od rodziców, uzależnienie od gier komputerowych.

To wszystko sprawie, że osoba chora nie jest w stanie podjąć swoich obowiązków jako małżonka. Poza tym wiele jest zaburzeń natury psychicznej, wśród nich najczęściej pojawia się niedojrzałość emocjonalna.

Coraz częściej mam do czynienia również z wykluczeniem chęci posiadania potomstwa. Ludzie obecnie stawiają na karierę, piękne ciało, swój czas wolny i nie chcą mieć dzieci.

Przeraża trochę sama myśl o skróconym procesie do zaledwie 45 dni, czy w tak krótkim czasie można właściwie ocenić sprawę? Kto może liczyć na skrócona procedurę?

Processus brevior, czyli po polsku proces skrócony został wprowadzony niedawno, w grudniu 2015 roku. Myślę, że nie ma tu zagrożenia, że sprawa zostanie pochopnie oceniona, bo sędziowie, a w tym wypadku również sam biskup, zawsze wnikliwie oceniają każdą sprawę.

Proces skrócony dotyczy jedynie najbardziej oczywistych spraw, gdzie już na pierwszy rzut oka widać, że małżeństwo zostało nieważnie zawarte.

Poza tym, oboje małżonkowie muszą wystąpić wspólnie z takim samym wnioskiem. Dzięki temu możemy mieć 100 proc. pewność, że małżeństwo faktycznie jest nieważnie zawarte.

Nie ma potrzeby przeciągać takiej sprawy, można skrócić procedurę i szybciej wydać wyrok.  Jeśli takiej 100 proc. pewności nie uda się uzyskać od razu, wtedy sprawa jest kierowana do trybu zwyczajnego, aby dogłębnie zbadać całą sprawę.

Niespełna dwa miesiące – to wystarczający czas aby przeprowadzić wszystkie niezbędne procedury?

Teoretycznie jest to faktycznie 45 dni, jednak należy doliczyć czas na obieg dokumentów oraz samą ostateczną decyzję biskupa. Realnie to będzie ok. 3-4 miesięcy, ale to zawsze i tak znacznie krócej trwa, niż w procesie zwyczajnym.

Czym uzasadnić niemalże ekspresowe wydawanie wyroku? Niegdyś proces taki trwał nawet do pięciu lat...

Procesy o stwierdzenie nieważności małżeństwa w trybie zwyczajnym trwają obecnie od roku do 4 lat. Dla stron, które chcą uporządkować swoje życie to zbyt długo. Dlatego Papież Franciszek postanowił stworzyć dodatkową, znacznie szybszą możliwość przynajmniej dla spraw oczywistych.

Dzięki temu te sprawy zostaną szybko rozstrzygnięte, będzie więcej sił i środków na realizowanie pozostałych przypadków. Dzięki temu może także te mniej oczywiste sprawy zostaną rozstrzygnięte nieco szybciej.

Papież wprowadza zmiany nie tylko w czasie trwania procesu, ale w liczbie instancji jakie trzeba przejść. Kiedyś były obowiązkowe dwie instancje.

Zgadza się. Do grudnia 2015 roku nawet przy pozytywnym pierwszym wyroku, należało poczekać na potwierdzenie z II instancji.

Obecnie nie jest to konieczne, wystarczający jest wyrok I instancji. To również skraca czas trwania postępowania Zmniejsza również opłaty, bo już nie trzeba ponosić kosztów II instancji. Wszystkie zmiany wprowadzone przez Papieża Franciszka mają ułatwić wiernym życie, przy jednoczesnym zachowaniu pewności w orzekaniu.

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Niemowlę
Niemowlę

Oczy niemowlaka

Oczy niemowlaka

Wzrok u niemowląt przechodzi ogromną ewolucją w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy życia. Dzieje się tak, ponieważ w macicy było ciemno i dopiero po urodzeniu wzrok noworodka przystosowuje się do widzenia światła.

Niemowlę

Nowa linia kosmetyków Sweet Baby

Nowa linia kosmetyków Sweet Baby

Kosmetyki Sweet Baby zostały wyprodukowane specjalnie dla dzieci. Mogą je stosować rodzice zarówno niemowląt, jak i starszych dzieci.

Niemowlę

Poród w domu kontra poród w szpitalu

Poród w domu kontra poród w szpitalu

Co mówią przepisy Jeszcze na początku XX wieku kobiety ciężarne rodziły w domu i nikt się temu nie dziwił. Dzisiaj, gdy słyszymy o porodzie domowym, pukamy się w czoło. To niebezpieczne i lekkomyślne - odradzamy przyszłej matce. Tymczasem okazuje się,...

Niemowlę

Jak wzmocnić odporność dziecka latem?

Jak wzmocnić odporność dziecka latem?

Letnie hartowanie dziecka Lato to szczególny czas dla dzieci. Mogą one beztrosko bawić się na świeżym powietrzu i zajadać owocami prosto z ogrodu. To też odpowiednia pora na kształtowanie jego odporności. Hartowanie organizmu najlepiej bowiem rozpocząć...

Niemowlę

6 produktów, które warto podawać rosnącemu dziecku

6 produktów, które warto podawać rosnącemu dziecku

Banany W 10. miesiącu życia dziecka w jego diecie mogą pojawić się banany. To bardzo smaczne i sycące źródło potasu, który jest niezbędny dla prawidłowej pracy serca. Warto wiedzieć, że w ich składzie znajduje się również inulina - jest to probiotyk,...

Niemowlę

Jakie są dzieci urodzone wiosną?

Jakie są dzieci urodzone wiosną?

Pora roku ma znaczenie Naukowcy od wielu lat zajmują się związkiem między miesiącem urodzenia a podatnością na pewne choroby. Próbują dociec również tego, czy pora roku, w której przyszliśmy na świat, wpływa na osobowość i cechy charakteru. I chociaż...

Niemowlę

Kroki milowe, których rodzic nie może przegapić

Kroki milowe, których rodzic nie może przegapić

Kroki milowe Twoje dziecko jest marudne, płaczliwe, ma problemy ze snem i stale chce być noszone na rękach? Na dodatek nie chce jeść i zachowuje się tak, jakby cofnęło się w rozwoju? Nie martw się! Najpewniej przechodzi właśnie skok rozwojowy. To minie....

Niemowlę

Maluszek w domu

Maluszek w domu

Niemowlę z rodzicami Więź z rodzicami powinno się budować już od samego początku.

Niemowlę

Szampony Sweet Baby

Szampony Sweet Baby

Szampon i płyn do kąpieli w jednym to delikatny kosmetyk przygotowany w wersji dla dziewczynek i chłopców. Wersja szamponu dla chłopców różni się zapachem (zamiast malin dodano ekstrakt jagodowy) i wyglądem opakowania.