Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Rozwód a dziecko

Z roku na rok rośnie liczba rozwodów w Polsce. I choć wydaje się, że rozpad małżeństwa to sprawa wyłącznie rozstających się partnerów, to jednak najbardziej rozwód rodziców przeżywają niczemu niewinne dzieci. Rozwód stanowi kryzys nie tylko dla pary, ale to poważny dramat w życiu każdego szkraba. Bardzo często dzieci obwiniają się za rozpad związku mamy i taty. Do lat 80. XX wieku panował pogląd, że rozwód ma tylko negatywny wpływ na dziecko i że po rozwodzie nie może spotkać malucha nic dobrego. Rozwód kojarzono z patologią społeczną. Obecnie takie przekonania na temat rozwodu nie mają racji bytu, ale niewątpliwe rozstanie rodziców jest trudną sytuacją w życiu każdego dziecka. Jak dzieci reagują na rozwód mamy i taty?

1. Rozwód rodziców a zachowanie dzieci

Jak się rozstać, aby nie skrzywdzić dziecka?

Rozwód rodziców jest dla dziecka traumatycznym przeżyciem, dlatego tak ważne jest, by oboje rodzice zadbali o emocje dziecka. Pomocne mogą...

Rozstanie rodziców to wielki szok dla dziecka. W zależności od tego, w jakim wieku znajduje się pociecha w trakcie rozwodu swoich rodziców, można spodziewać się różnych reakcji. Wydaje się, że najmniej świadome wszystkiego jest niemowlę. Niemniej jednak nawet malutkie dzieci odczuwają zdenerwowanie, stres i napięcie swoich opiekunów. Przedszkolak zwykle na początku wierzy, że wszystko wróci do normy, rodzice przestaną się kłócić i będzie „po staremu”. Kiedy uświadomi sobie, że rozstanie to tylko kwestia czasu, przeżywa strasznie wyprowadzkę jednego z rodziców. Dziecko ma poczucie, że straciło kogoś ważnego, że zostało oszukane przez najbliższych. Czasami swoją złość i smutek może odreagowywać w przedszkolu na rówieśnikach albo na rodzeństwie.

Obserwuje się również tendencje w kierunku regresji, tzn. dziecko, które samodzielnie jadło i spało, może cofnąć się do wcześniejszych etapów rozwoju – może chcieć być karmione, przebierane, może zacząć ssać kciuk albo moczyć się w nocy. Czasami pojawiają się tiki nerwowe, irracjonalne lęki i problemy z zasypianiem. Dzieci w wieku szkolnym mogą przeżywać ogromny żal i popłakiwać tak, by nikt nie widział, a z drugiej strony – podejmować próby, by ponownie „wyswatać” rodziców. Niekiedy dziecko oskarża jednego z rodziców za rozpad związku i nie chce utrzymywać z nim kontaktu. Często następuje pogorszenie wyników w nauce, pojawiają się ucieczki ze szkoły i z domu. Młodzież może szantażować rodziców i chcieć ugrać coś dla siebie w ramach rekompensaty za doznane krzywdy podczas rozwodu. U niektórych dzieci daje się zaobserwować różnego rodzaju objawy somatyczne, np. bóle głowy, bóle brzucha, nudności.

Dzieci rozwodzących się rodziców często przeżywają konflikt lojalności – nie wiedzą, za kim się opowiedzieć, czy za mamą, czy za tatą. Nie radząc sobie z negatywnymi emocjami, dopuszczają się zachowań patologicznych – rozbojów, kradzieży, wchodzą w konflikt z prawem, zaczynają zażywać różne używki. Starsze nastolatki mogą mieć problem z tworzeniem własnych relacji intymnych. Mogą też pojawić się problemy w sferze seksualnej, nieśmiałość, niska samoocena. Wydawałoby się, że rozwód staje się najmniej dotkliwy dla osób dorosłych, które mogłyby już założyć własną rodzinę. Nic bardziej mylnego. Czasami rozwód rodziców, którzy mają za sobą bardzo długi staż związku, sprawia, że dorosłe dziecko czuje się odpowiedzialne za osamotnionego rodzica, np. matkę, co odbiera mu swobodę w nawiązywaniu relacji w swoim prywatnym życiu. Nie da się przeżyć rozwodu bez szwanku. To, w jaki sposób maluch poradzi sobie z rozstaniem swoich opiekunów, zależy tylko i wyłącznie od jego mamy i taty.

2. Błędy podczas rozwodu

Warto, by każdy z rodziców pamiętał, że rozwód to prawne rozwiązanie małżeństwa. O ile zakańcza się relację małżeńską, o tyle nigdy nie przestaje się być rodzicem. Z dzieckiem rozwieść się nie da. Niestety, wiele mam i tatusiów w ferworze rozpraw sądowych dotyczących podziału majątku, alimentacji czy opieki rodzicielskiej, zapomina, że ich mała pociecha przeżywa głęboko w środku rozstanie rodziców. Niejednokrotnie maluch zaczyna myśleć, że skoro mama i tata przestali się kochać, to jego też pewnie teraz przestaną kochać. Dziecko czuje się zagubione, samotne, smutne. Po prostu się boi, głównie zmian, na które może nie czuć się gotowe. Bez względu na rozwiązania prawne, nie można zabronić dziecku kontaktować się z eksmałżonkiem, jeśli dziecko deklaruje chęć spotykania się z mamą czy tatą.

Dziecko nie może być też kartą przetargową w konflikcie między rodzicami. Oszczędźmy maluchowi dalszych cierpień – dla niego samo rozstanie rodziców to potężny cios. Nie czyńmy dziecka świadkiem naszych kłótni i awantur. Jeśli zauważymy, że dziecko staje się osowiałe, apatyczne, na nic nie ma ochoty, unika kontaktu z rówieśnikami i źle śpi, skonsultujmy się ze specjalistą, np. psychologiem. Być może to pierwsze objawy depresji. Starajmy się, by mimo rozwodu, jak najwięcej w życiu malucha zostało bez zmian. Dajmy prawo dziecku na odreagowanie negatywnych emocji i przede wszystkim nie odmawiajmy dziecku wsparcia. Dla niego rozstanie rodziców to naprawdę poważna rewolucja życiowa.

Bibliografia

  • Beisert M., Rozwód. Proces radzenia sobie z kryzysem, Wydawnictwo Fundacji „Humaniora”, Poznań 2000, ISBN 83-7112-075-3.
  • Jabłoński K., Rozwód. Jak go przeżyć?, W.A.B., Warszawa 2010, ISBN 978-83-7414-376-9.
  • Wallerstein J.S., Blakeslee S., Rozwód, a co z dziećmi? Jak uchronić własne dzieci przed negatywnymi skutkami rozwodu?, Wyd. Zysk i S-ka, Poznań 2005, ISBN 83-7298-564-2.
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Rozwód i separacja
Rozwód i separacja

Jak przetrwać rozwód?

Rozwód, obok śmierci małżonka i ciężkiej choroby, to jedna z najbardziej stresogennych sytuacji w życiu. Rozstanie z małżonkiem nie musi jednak oznaczać końca świata. Po emocjonalnym uporaniu się z negatywnymi emocjami, żalem, poczuciem winy, gniewem,...

Rozwód i separacja

Rozwód i co dalej?

Rozwód i co dalej?

Rzeszy ludzi rozwód wydaje się najlepszym rozwiązaniem w sytuacji nieudanego małżeństwa. Myślą: „Zakończę ten związek raz na zawsze i będę miał(a) święty spokój". Niestety, rzeczywistość porozwodowa nie jest taka prosta jak się może wydawać. Niektórzy...

Rozwód i separacja

Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa oznacza fachowo zniesienie z mocą wsteczną wszystkich skutków wynikających z zawarcia małżeństwa. Wyjątek stanowi jednak sytuacja dzieci, które pochodzą z unieważnionego małżeństwa - zachowują one status dzieci pochodzących z...

Rozwód i separacja

Nadużywanie alkoholu

Nadużywanie alkoholu

Z roku na rok rośnie spożycie alkoholu w Polsce. Problem jest o tyle alarmujący, że po alkohol sięgają coraz młodsze pokolenia. Alkoholizm staje się problemem nie tylko zdrowotnym, ale też społecznym, gdyż towarzyszy różnym niepokojącym zjawiskom, jak:...

Rozwód i separacja

Podział majątku po rozwodzie

Jeśli para nie podpisała przed ślubem intercyzy, wraz z zawarciem związku małżeńskiego między małżonkami powstaje wspólność majątkowa. Oznacza to, że dorobek w czasie trwania małżeństwa jest ich wspólnym majątkiem. Gdy para decyduje się na rozwód,...

Rozwód i separacja

Gdy on odchodzi

Tworząc związek, nie bierze się pod uwagę, że miłość może nagle się skończyć, że partner zdecyduje się odejść i już nigdy nie wrócić. Decyzja o rozstaniu to czasem efekt wspólnych refleksji partnerów, a czasem wybór jednej strony. Kiedy sami decydujemy o...

Rozwód i separacja

Przyczyny rozwodów

Przyczyny rozwodów

Na początku związku zawsze jest wielka miłość, fascynacja i zauroczenie. Dwoje bliskich sobie osób nie widzi poza sobą świata. Z czasem jednak pojawiają się problemy, a miejsce wielkiego uczucia zajmuje przyjaźń, zaufanie i poczucie bezpieczeństwa, na...

Rozwód i separacja

Życie po rozwodzie

Życie po rozwodzie wydaje się ponure, przykre, bezsensowne. Mieliście przed sobą tyle planów i marzeń, a nagle wszystko runęło w gruzach. Rozstanie przekreśliło wszystkie zamierzenia. Kryzys, którego nie dało się zażegnać, pozostawił po sobie smutek,...

Rozwód i separacja

Rozwód czy separacja?

Coraz częściej małżonkowie stają przed trudnym wyborem. Wystąpić o rozwód? A może ubiegać się o separację małżeńską? Jaka decyzja będzie bardziej korzystna dla obydwu stron? Czy w ogóle można w obliczu takich decyzji mówić o czymś bardziej lub mniej...

Rozwód i separacja

Ojciec po rozwodzie

Ojciec po rozwodzie

Niejednokrotnie po rozstaniu małżonków, dzieci zostają przy matce, a ojciec może je widywać od czasu do czasu. Poza tym to na nim często ciąży obowiązek alimentacji. W wyniku rozwodu rodziców dzieci zostają emocjonalnie i fizycznie oddalone od taty.