Przyczyny cukrzycy

Przyczyny cukrzycy nie są jednolite. Cukrzyca typu I, czyli cukrzyca typu młodzieńczego, jest warunkowana dziedzicznie i występuje w rodzinie. Ujawnianie się objawów cukrzycy typu I zależy jednak od wielu czynników zewnętrznych. Cukrzyca typu II, czyli tzw. cukrzyca dorosłych, wywołana jest najczęściej insulinoopornością, czyli małą wrażliwością tkanek na działanie insuliny. Do głównych czynników sprzyjających cukrzycy typu II należą nadwaga i otyłość.

Polecane wideo:

1. Rozwój cukrzycy typu I i typu II

Przyczyną cukrzycy typu I jest proces autoimmunologiczny, który polega na produkcji autoprzeciwciał skierowanych wobec komórek beta wysp Langerhansa trzustki. Autoprzeciwciała prowadzą do destrukcji komórek trzustkowych i w efekcie do bezwzględnego niedoboru insuliny we krwi. Zbyt niskie stężenia insuliny skutkują podwyższonym poziomem cukru we krwi, a więc hiperglikemią – charakterystycznym objawem cukrzycy. Cukrzyca ujawnia się wtedy, gdy zniszczonych zostaje ponad 80% komórek trzustki produkujących insulinę. Na ujawnienie się cukrzycy typu I mogą również wpływać różne substancje chemiczne, np. nitrozamin czy pochodne kwasu cyjanowodorowego dodawane do pożywienia.

Problem ogólnoświatowy stanowi obecnie cukrzyca typu II. Wśród przyczyn tego typu cukrzycy upatruje się wpływ niezdrowego trybu życia, a przede wszystkim nadwagę i otyłość. Zbyt duża masa ciała i nadmiar tkanki tłuszczowej sprzyjają rozwojowi oporności tkanek na insulinę, co prowadzi do obciążania trzustki produkcją coraz większej ilości insuliny i jej uszkodzenia. Obciążona trzustka staje się niewydolna wydzielniczo, co skutkuje spadkiem poziomu insuliny we krwi i rozwojem cukrzycy.

Naukowcy nie są zgodni co do tego, który z czynników – genetyczny czy środowiskowy – przeważa w ryzyku rozwoju cukrzycy. Dziedziczy się pewną skłonność do cukrzycy, a największe znaczenie mają w tym względzie geny układu zgodności tkankowej. Czynniki środowiskowe, które sprzyjają rozwojowi cukrzycy, to:

  • ekspozycja na substancje toksyczne,
  • nadmierny stres i napięcie emocjonalne,
  • wiek kobiety powyżej 40 lat w czasie ciąży,
  • wczesne karmienie krowim mlekiem,
  • infekcje wirusowe, np. różyczka, świnka, mononukleoza.

2. Ryzyko dziedziczenia cukrzycy typu I

Chorzy na cukrzycę typu I często pytają diabetologów o to, jakie jest ryzyko wystąpienia cukrzycy u ich dzieci. Niestety, na to pytanie nie ma jednolitej odpowiedzi. Ryzyko dziedziczenia cukrzycy typu I u populacji ogólnej szacuje się na około 0,15%. Jeśli na cukrzycę choruje matka dziecka, ryzyko rozwoju choroby u potomka wynosi około 2%. Jeśli jednak cukrzyca typu I została rozpoznana u kobiety przed 8. rokiem życia, ryzyko rozwoju tej choroby u jej potomstwa wzrasta do 13%. Gdy na cukrzycę typu I choruje ojciec dziecka, to ryzyko rozwoju choroby u jego potomstwa wynosi 6% – cukrzyca rozwinie się zapewne u dzieci przed 20. rokiem życia. Jeśli na cukrzycę choruje małżeństwo (zarówno mężczyzna, jak i kobieta), to ryzyko posiadania potomstwa z cukrzycą typu I wzrasta aż do 30%.

3. Czynniki ryzyka rozwoju cukrzycy typu II

Jednym z czynników ryzyka rozwoju cukrzycy typu II jest wiek powyżej 45. roku życia. Do ujawnienia się cukrzycy typu II przyczyniają się zwłaszcza:

  • nadwaga – wskaźnik BMI powyżej 25,
  • cukrzyca występująca w rodzinie,
  • siedzący tryb życia, mała aktywność fizyczna,
  • wcześniejsze występowanie nieprawidłowości w wartościach glikemii,
  • nieprawidłowa tolerancja glukozy,
  • przebyta cukrzyca w ciąży,
  • poród noworodka z dużą wagą urodzeniową, powyżej 4 kg,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • zaburzenia gospodarki lipidowej, wysoki poziom trójglicerydów we krwi,
  • choroby sercowo-naczyniowe,
  • zespół policystycznych jajników.

U osób będących w grupie ryzyka kontrola glikemii powinna się odbywać przynajmniej raz na rok.

Joanna Krocz, ponad rok temu

Bibliografia

  • Jonderko G., (red.), Podręczna encyklopedia zdrowia, Wydawnictwo Zysk i S-ka, Poznań 2002, s. 450, ISBN 978-83-7506-075-1.

Cukrzyca

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Cukrzyca
Cukrzyca

Leczenie cukrzycy

Leczenie cukrzycy zależy od stopnia jej zaawansowania i typu. U niektórych pacjentów z cukrzycą wystarcza sama dieta bogatoresztkowa i regularna (...) trzustki. Samokontrola w leczeniu cukrzycy Najważniejszym...

Cukrzyca

Insulina

Insulina

Cukrzyca Leczenie cukrzycy Leczenie cukrzycy uzależnione jest od jej typu i stopnia zaawansowania choroby. Czasami wystarcza tylko odpowiednia dieta i styl życia, niekiedy konieczne jest stosowanie insuliny i leków.

Cukrzyca

Objawy cukrzycy

W ciągu ostatnich 30 lat liczba osób chorych na cukrzycę podwoiła się, przy czym największy wzrost liczby cukrzyków notuje się wśród mężczyzn. Ryzyko (...) zachorowania na cukrzycę typu 2 zwiększa się wśród osób po 45...

Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca u ciężarnej

Cukrzyca u ciężarnej

Przyczyny cukrzycy ciążowej swoje źródło znajdują w zmianach hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety w czasie ciąży. Hormony produkowane przez łożysko mogą wywoływać insulinooporność, czyli zmniejszoną wrażliwość...

Cukrzyca ciążowa

Cukrzyca w ciąży

jest więc konieczne! Przyczyny występowania cukrzycy ciążowej Nie wiadomo dokładnie, dlaczego cukrzyca rozwija (...) się u niektórych kobiet a u innych nie. Ryzyko jej wystąpienia wzrasta,...

Cukrzyca ciążowa

Przyczyny cukrzycy ciążowej

Przyczyny cukrzycy ciążowej

Przyczyny cukrzycy ciążowej mają źródło w zmianach hormonalnych zachodzących w organizmie kobiety w czasie ciąży. Hormony produkowane przez łożysko mogą wywoływać insulinooporność, czyli zmniejszoną wrażliwość tkanek...

Dieta w ciąży

Słodycze w ciąży

Słodycze w ciąży

Nawet jeśli masz nieprzepartą chęć na słodycze, powstrzymaj się dla dobra dziecka. Ciąża niesłychanie sprzyja rozwojowi cukrzycy, co grozi poważnymi (...) komplikacjami w czasie ciąży i porodu, a dieta bogata w cukier i tłuszcz zwiększa...

Otyłość malucha

Fruktoza - to przez nią dzieci są cały czas głodne

Fruktoza - to przez nią dzieci są cały czas głodne

uczucie sytości nie była pobudzona.Fruktoza jest odpowiedzialna za rozwój cukrzycy Okazuje się, że nadmierne spożywanie fruktozy może być przyczyną (...) tego hormonu w organizmie są główną przyczyną...