Problemy z matematyką

Problemy z matematyką w pierwszych etapach edukacji dziecka skutkują często poważnymi konsekwencjami nie tylko w karierze matematycznej ucznia, ale także odbijają się na psychice malucha – dziecko traci motywację do uczenia się, niechętnie uczęszcza na lekcje matematyki, zaległości się nawarstwiają, dziecko nie potrafi nadrobić braków, czuje się gorsze, bezwartościowe, zamyka się w sobie, stopniowo wycofuje się z życia klasy. Matematyka uczy zdolności myślenia logicznego, dlatego kładzie się na nią duży nacisk w systemie edukacyjnym. Niestety, wielu uczniów wykazuje trudności w zakresie zdolności matematycznych. Czy problemy z matematyką u ucznia zawsze muszą wskazywać na dyskalkulię?

Polecane wideo:

1. Rodzaje dyskalkulii

Przez wiele lat problemy z matematyką u uczniów klas początkowych wiązano z niskim poziomem inteligencji. Obecnie wiadomo, że nawet dzieci z normą intelektualną mogą wykazywać trudności w uczeniu się matematyki. Z czego zatem wynikają problemy z przyswajaniem wiedzy matematycznej? Według specjalistów, trudności w nauce matematyki mogą być związane z genetycznymi lub wrodzonymi dysfunkcjami tych części mózgu, które stanowią anatomiczno-fizjologiczne podłoże dojrzewania umiejętności matematycznych wraz z wiekiem. W ten sposób powstaje dyskalkulia rozwojowa, która dotyczy około 1% populacji. Istnieje przynajmniej sześć rodzajów dyskalkulii:

  • dyskalkulia werbalna – zaburzenia w umiejętności słownego wyrażania pojęć i zależności matematycznych, oznaczania ilości i kolejności, nazywania cyfr i liczebników oraz symboli matematycznych (np. +, -, x);
  • dyskalkulia leksykalna – nieumiejętność czytania symboli matematycznych (cyfr, liczb, znaków i operacji matematycznych);
  • dyskalkulia graficzna – brak zdolności zapisywania symboli matematycznych, niezdolność zapisania dyktowanych liczb czy działań arytmetycznych;
  • dyskalkulia praktognostyczna – nieumiejętność dokonywania matematycznych manipulacji na konkretach, np. niezdolność liczenia, porównywania liczebności i wielkości: mniejszy, większy, równy, tyle samo, mniej, więcej;
  • dyskalkulia operacyjna – niezdolność wykonywania operacji matematycznych, zamienianie operacji, np. uczeń dzieli zamiast odejmować albo dodaje zamiast mnożyć;
  • dyskalkulia ideognostyczna – niezdolność rozumienia pojęć i zależności matematycznych oraz wykonywania obliczeń w pamięci.

2. Przyczyny problemów z matematyką

Problemy z matematyką nie zawężają się jednak wyłącznie do dyskalkulii rozwojowej. Mogą wynikać np. z opóźnień w rozwoju funkcji poznawczych u dziecka. Układ nerwowy malucha dojrzewa stopniowo i powoli. Wraz z wiekiem dziecko osiąga kolejne etapy rozumowania: stadium sensomotoryczne, stadium przedoperacyjne, stadium operacji konkretnych i stadium operacji formalnych. Nauka matematyki na sposób szkolny wymaga osiągnięcia przez dziecka etapu myślenia operacyjnego na poziomie konkretu. Pierwszoklasista, który nie jest w stanie osiągnąć tego stadium, którego układ nerwowy dojrzewa wolniej, może przejawiać specyficzne trudności w uczeniu się matematyki. Poziom operacji konkretnych umożliwia maluchowi rozumienie aspektu kardynalnego liczby naturalnej, wyprowadzanie wniosku o niezmienności liczby elementów, mimo obserwowanych przemieszczeń tych elementów oraz ustalanie liczby elementów w zbiorach. Te zdolności są podstawą rozumienia i opanowania czterech działań arytmetycznych oraz uchwycenia sensu matematycznego zadań tekstowych.

Ponadto, poziom myślenia operacyjnego pozwala dziecku ujmować relację mniejszy-większy w obu kierunkach jednocześnie oraz świadczy o umiejętności szeregowania semantycznego i rozumowania logicznego – skoro Arozwoju umysłowym szkraba, ale wynikają również z takich przyczyn, jak:

  • zaburzenia analizy i syntezy wzrokowej;
  • zaburzenia analizy i syntezy słuchowej;
  • zaburzenia orientacji w przestrzeni i w schemacie własnego ciała;
  • zaburzenia lateralizacji;
  • strach przed nauczycielem matematyki;
  • częste opuszczanie lekcji matematyki;
  • znaczne zaległości w opanowywaniu materiału z matematyki;
  • dekoncentracja na lekcjach matematyki, np. brak dyscypliny w klasie, hałas itp.;
  • specyficzne problemy z czytaniem i pisaniemdysleksja rozwojowa.

To tylko niektóre z przyczyn problemów uczniów z matematyką. Kiedy dostrzegasz, że dziecko wykazuje trudności w liczeniu i niechętnie zabiera się za prace domowe z matematyki, nie lekceważ problemu. Być może to dyskalkulia! Problem może tkwić gdzieś indziej, np. mieć podłoże emocjonalne. Warto wówczas udać się do poradni pedagogiczno-psychologicznej albo porozmawiać z pedagogiem szkolnym, by zdiagnozować przyczynę problemów matematycznych i podjąć odpowiednie środki zaradcze. Bez względu na osiągnięcia twojego szkraba w dziedzinie matematyki pamiętaj, że nie każde dziecko musi być geniuszem i mieć umysł ścisły.

Bibliografia

  • Gruszczyk-Kolczyńska E., Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki. Przyczyny, diagnoza, zajęcia korekcyjno-wyrównawcze, WSiP, Warszawa 1994, ISBN 83-02053-36-8.
  • Oszwa U., Zaburzenia rozwoju umiejętności arytmetycznych. Problem diagnozy i terapii, „Impuls”, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-789-7.

Dyskalkulia

Komentarze
Artykuły Dyskalkulia
Dyskalkulia

Akalkulia - na czym polega?

Akalkulia - na czym polega?

. Na czym polega akalkulia i jak można ją leczyć? Diagnozowanie akalkulii Bardzo często ludzie mylą akalkulię z dyskalkulią. Czym różnią (...) się te dwa zaburzenia? Dyskalkulia ma charakter rozwojowy, tzn....

Dyskalkulia

Problemy z liczeniem

Problemy z liczeniem – tak ogólnie określa się dyskalkulię rozwojową. Niestety, trudności w zakresie rachowania nie ograniczają (...) się tylko do nieumiejętności dokonywania czterech podstawowych działań arytmetycznych –...

Dyskalkulia

Problemy z matematyką u dzieci

Problemy z matematyką u dzieci

Problemy z liczeniem - tak ogólnie określa się dyskalkulię rozwojową. Niestety, trudności w zakresie rachowania nie ograniczają

Dyskalkulia

Polscy trzecioklasiści nie potrafią liczyć

Polscy trzecioklasiści nie potrafią liczyć

Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił właśnie wyniki zeszłorocznego ogólnopolskiego badania kompetencji trzecioklasistów (K3) w zakresie umiejętności polonistycznych i matematycznych. Okazuje się, że chociaż część humanistyczna nie sprawiała im większych...

Problemy ucznia

Dyskalkulia

można podejrzewać, jeśli występują problemy z: pojmowaniem teorii matematycznych wykładanych na zajęciach szkolnych, ocenami z matematyki - dziecko (...) lub że istnieje coś takiego jak dyskalkulia. Poza tym,...

Wady serca

Problemy z sercem

Problemy z sercem

Wada serca jest dosyć rozpowszechnionym problemem w świecie. Jak się leczy wady serca?

Brak koncentracji słuchowej

Problemy z koncentracją

Problemy z koncentracją

Czasem mamy wrażenie, że nasze dziecko nas nie słucha. Może to być działanie celowe, ale zdarza się, że przyczyna leży głębiej.

Pielęgnacja skóry nastolatka

Młoda skóra z niedoskonalościami

Młoda skóra z niedoskonalościami

Problemy nastolatków ze skóra Młode osoby muszą brykać się z wieloma problemami urodowi. Jednym z ich największych wrogów jest trądzik.

Dziecko niejadek

Problemy z niejadkiem

Problemy z niejadkiem

Dziecko niejadek to problem niejednej mamy. Wiele z nich zadaje sobie pytanie, dlaczego dziecko nie je?