Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Problemy z matematyką

Problemy z matematyką w pierwszych etapach edukacji dziecka skutkują często poważnymi konsekwencjami nie tylko w karierze matematycznej ucznia, ale także odbijają się na psychice malucha – dziecko traci motywację do uczenia się, niechętnie uczęszcza na lekcje matematyki, zaległości się nawarstwiają, dziecko nie potrafi nadrobić braków, czuje się gorsze, bezwartościowe, zamyka się w sobie, stopniowo wycofuje się z życia klasy. Matematyka uczy zdolności myślenia logicznego, dlatego kładzie się na nią duży nacisk w systemie edukacyjnym. Niestety, wielu uczniów wykazuje trudności w zakresie zdolności matematycznych. Czy problemy z matematyką u ucznia zawsze muszą wskazywać na dyskalkulię?

1. Rodzaje dyskalkulii

Przez wiele lat problemy z matematyką u uczniów klas początkowych wiązano z niskim poziomem inteligencji. Obecnie wiadomo, że nawet dzieci z normą intelektualną mogą wykazywać trudności w uczeniu się matematyki. Z czego zatem wynikają problemy z przyswajaniem wiedzy matematycznej? Według specjalistów, trudności w nauce matematyki mogą być związane z genetycznymi lub wrodzonymi dysfunkcjami tych części mózgu, które stanowią anatomiczno-fizjologiczne podłoże dojrzewania umiejętności matematycznych wraz z wiekiem. W ten sposób powstaje dyskalkulia rozwojowa, która dotyczy około 1% populacji. Istnieje przynajmniej sześć rodzajów dyskalkulii:

  • dyskalkulia werbalna – zaburzenia w umiejętności słownego wyrażania pojęć i zależności matematycznych, oznaczania ilości i kolejności, nazywania cyfr i liczebników oraz symboli matematycznych (np. +, -, x);
  • dyskalkulia leksykalna – nieumiejętność czytania symboli matematycznych (cyfr, liczb, znaków i operacji matematycznych);
  • dyskalkulia graficzna – brak zdolności zapisywania symboli matematycznych, niezdolność zapisania dyktowanych liczb czy działań arytmetycznych;
  • dyskalkulia praktognostyczna – nieumiejętność dokonywania matematycznych manipulacji na konkretach, np. niezdolność liczenia, porównywania liczebności i wielkości: mniejszy, większy, równy, tyle samo, mniej, więcej;
  • dyskalkulia operacyjna – niezdolność wykonywania operacji matematycznych, zamienianie operacji, np. uczeń dzieli zamiast odejmować albo dodaje zamiast mnożyć;
  • dyskalkulia ideognostyczna – niezdolność rozumienia pojęć i zależności matematycznych oraz wykonywania obliczeń w pamięci.

2. Przyczyny problemów z matematyką

Problemy z matematyką nie zawężają się jednak wyłącznie do dyskalkulii rozwojowej. Mogą wynikać np. z opóźnień w rozwoju funkcji poznawczych u dziecka. Układ nerwowy malucha dojrzewa stopniowo i powoli. Wraz z wiekiem dziecko osiąga kolejne etapy rozumowania: stadium sensomotoryczne, stadium przedoperacyjne, stadium operacji konkretnych i stadium operacji formalnych. Nauka matematyki na sposób szkolny wymaga osiągnięcia przez dziecka etapu myślenia operacyjnego na poziomie konkretu. Pierwszoklasista, który nie jest w stanie osiągnąć tego stadium, którego układ nerwowy dojrzewa wolniej, może przejawiać specyficzne trudności w uczeniu się matematyki. Poziom operacji konkretnych umożliwia maluchowi rozumienie aspektu kardynalnego liczby naturalnej, wyprowadzanie wniosku o niezmienności liczby elementów, mimo obserwowanych przemieszczeń tych elementów oraz ustalanie liczby elementów w zbiorach. Te zdolności są podstawą rozumienia i opanowania czterech działań arytmetycznych oraz uchwycenia sensu matematycznego zadań tekstowych.

Ponadto, poziom myślenia operacyjnego pozwala dziecku ujmować relację mniejszy-większy w obu kierunkach jednocześnie oraz świadczy o umiejętności szeregowania semantycznego i rozumowania logicznego – skoro Arozwoju umysłowym szkraba, ale wynikają również z takich przyczyn, jak:

  • zaburzenia analizy i syntezy wzrokowej;
  • zaburzenia analizy i syntezy słuchowej;
  • zaburzenia orientacji w przestrzeni i w schemacie własnego ciała;
  • zaburzenia lateralizacji;
  • strach przed nauczycielem matematyki;
  • częste opuszczanie lekcji matematyki;
  • znaczne zaległości w opanowywaniu materiału z matematyki;
  • dekoncentracja na lekcjach matematyki, np. brak dyscypliny w klasie, hałas itp.;
  • specyficzne problemy z czytaniem i pisaniemdysleksja rozwojowa.

To tylko niektóre z przyczyn problemów uczniów z matematyką. Kiedy dostrzegasz, że dziecko wykazuje trudności w liczeniu i niechętnie zabiera się za prace domowe z matematyki, nie lekceważ problemu. Być może to dyskalkulia! Problem może tkwić gdzieś indziej, np. mieć podłoże emocjonalne. Warto wówczas udać się do poradni pedagogiczno-psychologicznej albo porozmawiać z pedagogiem szkolnym, by zdiagnozować przyczynę problemów matematycznych i podjąć odpowiednie środki zaradcze. Bez względu na osiągnięcia twojego szkraba w dziedzinie matematyki pamiętaj, że nie każde dziecko musi być geniuszem i mieć umysł ścisły.

Polecane wideo:

Bibliografia

  • Gruszczyk-Kolczyńska E., Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki. Przyczyny, diagnoza, zajęcia korekcyjno-wyrównawcze, WSiP, Warszawa 1994, ISBN 83-02053-36-8.
  • Oszwa U., Zaburzenia rozwoju umiejętności arytmetycznych. Problem diagnozy i terapii, „Impuls”, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-789-7.
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Dyskalkulia
Dyskalkulia

Problemy z liczeniem

(...) mnożenia i dzielenia. Dzieci z dyskalkulią rozwojową nie potrafią zapamiętać tabliczki mnożenia, a także rozwiązywać zadań ... , co wtórnie pogłębia ich problemy w nauce. Czym jest dyskalkulia? Czy polega tylko na problemach z liczeniem? Jak mogą manifestować się ... na dyskalkulię. Dyskalkulia to w dosłownym tłumaczeniu „złe liczenie”. Jest to zaburzenie zdolności matematycznych wskutek ... . Dyskalkulia dotyczy tych dzieci, które cechują się normą intelektualną, a których problemy w nauce zawężają się do...

Dyskalkulia

Akalkulia - na czym polega?

Akalkulia - na czym polega?

(...) leczyć? Diagnozowanie akalkulii Bardzo często ludzie mylą akalkulię z dyskalkulią. Czym różnią się te dwa zaburzenia? Dyskalkulia ma charakter rozwojowy, tzn. powstaje wskutek zadziałania szkodliwych czynników (np. teratogenów) we wczesnych fazach...

Dyskalkulia

Polscy trzecioklasiści nie potrafią liczyć

Polscy trzecioklasiści nie potrafią liczyć

Instytut Badań Edukacyjnych przedstawił właśnie wyniki zeszłorocznego ogólnopolskiego badania kompetencji trzecioklasistów (K3) w zakresie umiejętności polonistycznych i matematycznych. Okazuje się, że chociaż część humanistyczna nie sprawiała im...

Kultura

Matematyka

Jak wprowadzać w świat matematyki dzieci starsze? Gdy dziecko kończy trzeci rok życia, traci możliwość łatwego i szybkiego opanowywania matematyki intuicyjnej. Nie jest to jed

Rozwój intelektualny przedszkolaka

Matematyka dla przedszkolaków

Wiele osób dziwi się, jak można uczyć matematyki przedszkolaków. Przecież dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie to umiejętności, których kształtowanie przypada dopiero na pi

Wychowanie przedszkolaka

Problemy wychowawcze

Każde dziecko jest indywidualne. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym i ciągłą presją czasu już od małego dzieci wykazują szereg dysfunkcji rozwojowych. Debiut w przedszkolu stanowi ogromne wyzwanie dla niejednego szkraba. Czasami konieczność odnalezienia się...

Konflikty między rodzicami

Problemy z teściami

Problemy z teściami są tak stare, jak sama instytucja małżeństwa. Najczęściej przytacza się obraz wrednej teściowej, która na każdym kroku chce zdyskredytować małżonkę syna w jego

Niepowodzenia szkolne

Problemy z pisaniem

Nauka pisania rozpoczyna się w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Niektóre dzieci całkiem sprawnie radzą sobie z pisaniem liter i cyfr, innym wychodzi to gorzej i muszą więcej pr

Niepowodzenia szkolne

Problemy z czytaniem

Problemy z czytaniem zwykło się określać mianem dysleksji. Pierwsze kłopoty z czytaniem u dzieci ujawniają się na początku ich kariery szkolnej. Maluch nie potrafi skojarzyć znaku

Zdrowie kobiety

Problemy z seksem

Problemy z seksem dotykają nie tylko mężczyzn - według danych szacunkowych aż 40% kobiet doświadcza zaburzeń seksualnych. Mogą mieć one różną postać, od oziębłości, czyli braku zainteresowania seksem, przez trudności z osiągnięciem orgazmu, po ból w trakcie...