Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Problemy z matematyką

Problemy z matematyką w pierwszych etapach edukacji dziecka skutkują często poważnymi konsekwencjami nie tylko w karierze matematycznej ucznia, ale także odbijają się na psychice malucha – dziecko traci motywację do uczenia się, niechętnie uczęszcza na lekcje matematyki, zaległości się nawarstwiają, dziecko nie potrafi nadrobić braków, czuje się gorsze, bezwartościowe, zamyka się w sobie, stopniowo wycofuje się z życia klasy. Matematyka uczy zdolności myślenia logicznego, dlatego kładzie się na nią duży nacisk w systemie edukacyjnym. Niestety, wielu uczniów wykazuje trudności w zakresie zdolności matematycznych. Czy problemy z matematyką u ucznia zawsze muszą wskazywać na dyskalkulię?

1. Rodzaje dyskalkulii

Przez wiele lat problemy z matematyką u uczniów klas początkowych wiązano z niskim poziomem inteligencji. Obecnie wiadomo, że nawet dzieci z normą intelektualną mogą wykazywać trudności w uczeniu się matematyki. Z czego zatem wynikają problemy z przyswajaniem wiedzy matematycznej? Według specjalistów, trudności w nauce matematyki mogą być związane z genetycznymi lub wrodzonymi dysfunkcjami tych części mózgu, które stanowią anatomiczno-fizjologiczne podłoże dojrzewania umiejętności matematycznych wraz z wiekiem. W ten sposób powstaje dyskalkulia rozwojowa, która dotyczy około 1% populacji. Istnieje przynajmniej sześć rodzajów dyskalkulii:

  • dyskalkulia werbalna – zaburzenia w umiejętności słownego wyrażania pojęć i zależności matematycznych, oznaczania ilości i kolejności, nazywania cyfr i liczebników oraz symboli matematycznych (np. +, -, x);
  • dyskalkulia leksykalna – nieumiejętność czytania symboli matematycznych (cyfr, liczb, znaków i operacji matematycznych);
  • dyskalkulia graficzna – brak zdolności zapisywania symboli matematycznych, niezdolność zapisania dyktowanych liczb czy działań arytmetycznych;
  • dyskalkulia praktognostyczna – nieumiejętność dokonywania matematycznych manipulacji na konkretach, np. niezdolność liczenia, porównywania liczebności i wielkości: mniejszy, większy, równy, tyle samo, mniej, więcej;
  • dyskalkulia operacyjna – niezdolność wykonywania operacji matematycznych, zamienianie operacji, np. uczeń dzieli zamiast odejmować albo dodaje zamiast mnożyć;
  • dyskalkulia ideognostyczna – niezdolność rozumienia pojęć i zależności matematycznych oraz wykonywania obliczeń w pamięci.

2. Przyczyny problemów z matematyką

Problemy z matematyką nie zawężają się jednak wyłącznie do dyskalkulii rozwojowej. Mogą wynikać np. z opóźnień w rozwoju funkcji poznawczych u dziecka. Układ nerwowy malucha dojrzewa stopniowo i powoli. Wraz z wiekiem dziecko osiąga kolejne etapy rozumowania: stadium sensomotoryczne, stadium przedoperacyjne, stadium operacji konkretnych i stadium operacji formalnych. Nauka matematyki na sposób szkolny wymaga osiągnięcia przez dziecka etapu myślenia operacyjnego na poziomie konkretu. Pierwszoklasista, który nie jest w stanie osiągnąć tego stadium, którego układ nerwowy dojrzewa wolniej, może przejawiać specyficzne trudności w uczeniu się matematyki. Poziom operacji konkretnych umożliwia maluchowi rozumienie aspektu kardynalnego liczby naturalnej, wyprowadzanie wniosku o niezmienności liczby elementów, mimo obserwowanych przemieszczeń tych elementów oraz ustalanie liczby elementów w zbiorach. Te zdolności są podstawą rozumienia i opanowania czterech działań arytmetycznych oraz uchwycenia sensu matematycznego zadań tekstowych.

Ponadto, poziom myślenia operacyjnego pozwala dziecku ujmować relację mniejszy-większy w obu kierunkach jednocześnie oraz świadczy o umiejętności szeregowania semantycznego i rozumowania logicznego – skoro Arozwoju umysłowym szkraba, ale wynikają również z takich przyczyn, jak:

  • zaburzenia analizy i syntezy wzrokowej;
  • zaburzenia analizy i syntezy słuchowej;
  • zaburzenia orientacji w przestrzeni i w schemacie własnego ciała;
  • zaburzenia lateralizacji;
  • strach przed nauczycielem matematyki;
  • częste opuszczanie lekcji matematyki;
  • znaczne zaległości w opanowywaniu materiału z matematyki;
  • dekoncentracja na lekcjach matematyki, np. brak dyscypliny w klasie, hałas itp.;
  • specyficzne problemy z czytaniem i pisaniemdysleksja rozwojowa.

To tylko niektóre z przyczyn problemów uczniów z matematyką. Kiedy dostrzegasz, że dziecko wykazuje trudności w liczeniu i niechętnie zabiera się za prace domowe z matematyki, nie lekceważ problemu. Być może to dyskalkulia! Problem może tkwić gdzieś indziej, np. mieć podłoże emocjonalne. Warto wówczas udać się do poradni pedagogiczno-psychologicznej albo porozmawiać z pedagogiem szkolnym, by zdiagnozować przyczynę problemów matematycznych i podjąć odpowiednie środki zaradcze. Bez względu na osiągnięcia twojego szkraba w dziedzinie matematyki pamiętaj, że nie każde dziecko musi być geniuszem i mieć umysł ścisły.

Bibliografia

  • Gruszczyk-Kolczyńska E., Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki. Przyczyny, diagnoza, zajęcia korekcyjno-wyrównawcze, WSiP, Warszawa 1994, ISBN 83-02053-36-8.
  • Oszwa U., Zaburzenia rozwoju umiejętności arytmetycznych. Problem diagnozy i terapii, „Impuls”, Kraków 2008, ISBN 978-83-7308-789-7.
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Dyskalkulia
Dyskalkulia

Akalkulia - na czym polega?

(...) leczyć? Diagnozowanie akalkulii Bardzo często ludzie mylą akalkulię z dyskalkulią. Czym różnią się te dwa zaburzenia?...

Dyskalkulia

Problemy z liczeniem

(...) mnożenia i dzielenia. Dzieci z dyskalkulią rozwojową nie potrafią zapamiętać tabliczki mnożenia, a także rozwiązywać zadań ... , co wtórnie pogłębia ich problemy w nauce. Czym jest dyskalkulia? Czy polega tylko na problemach z liczeniem? Jak mogą manifestować się ... na dyskalkulię. Dyskalkulia to w dosłownym tłumaczeniu „złe liczenie”. Jest to zaburzenie zdolności matematycznych wskutek ... . Dyskalkulia dotyczy tych dzieci, które cechują się normą intelektualną, a których problemy w nauce zawężają się do...

Kultura

Matematyka

Jak wprowadzać w świat matematyki dzieci starsze? Gdy dziecko kończy trzeci rok życia, traci możliwość łatwego i szybkiego opanowywania matematyki intuicyjnej. Nie jest to jed

Rozwój intelektualny przedszkolaka

Matematyka dla przedszkolaków

Wiele osób dziwi się, jak można uczyć matematyki przedszkolaków. Przecież dodawanie, odejmowanie, mnożenie i dzielenie to umiejętności, których kształtowanie przypada dopiero na pi

Wychowanie przedszkolaka

Problemy wychowawcze

Każde dziecko jest indywidualne. Wraz z rozwojem cywilizacyjnym i ciągłą presją czasu już od małego dzieci wykazują szereg dysfunkcji rozwojowych. Debiut w przedszkolu stanowi ogromne wyzwanie dla niejednego szkraba. Czasami konieczność odnalezienia się...

Uczeń

Problemy ucznia

Zaburzenia rozwojowe nie kojarzą nam się dobrze. Kiedy rodzice ucznia usłyszą taką diagnozę, popadają w panikę. Tymczasem istnieją specyficzne zaburzenia rozwojowe. Dotyczą one głównie umiejętności szkolnych i językowych. Dzieci przejawiające takie ograniczenia...

Konflikty między rodzicami

Problemy z teściami

Problemy z teściami są tak stare, jak sama instytucja małżeństwa. Najczęściej przytacza się obraz wrednej teściowej, która na każdym kroku chce zdyskredytować małżonkę syna w jego

Niepowodzenia szkolne

Problemy z nauką

Problemy z nauką

Odkąd istnieje szkoła i uczniowie, istnieją także problemy z nauką. Bywają one bardzo różne i zależą od wielu czynników osobniczych oraz zewnętrznych. Rodzice i nauczyciele mogą im

Niepowodzenia szkolne

Problemy z pisaniem

Nauka pisania rozpoczyna się w pierwszej klasie szkoły podstawowej. Niektóre dzieci całkiem sprawnie radzą sobie z pisaniem liter i cyfr, innym wychodzi to gorzej i muszą więcej pr

Niepowodzenia szkolne

Problemy z czytaniem

Problemy z czytaniem zwykło się określać mianem dysleksji. Pierwsze kłopoty z czytaniem u dzieci ujawniają się na początku ich kariery szkolnej. Maluch nie potrafi skojarzyć znaku