Nauka czytania dla dzieci

Zazwyczaj dzieci rozpoczynają naukę czytania, kiedy mają 6-7 lat. Większość maluchów jest już dojrzała do czytania znacznie wcześniej. Według amerykańskiego fizykoterapeuty Glenna Domana, początek nauki czytania powinien przypadać przed ukończeniem przez maluszka 5. roku życia. Najlepiej, by nauka czytania dla dzieci miała formę zabawy. Wtedy dzieciaki uczą się znacznie chętniej i czerpią z tego wiele frajdy. Metoda Glenna Domana pierwotnie była przeznaczona dla dzieci z uszkodzeniami mózgu. Potem metodę zaczęto stosować również w odniesieniu do dzieci zdrowych. Na czym polega metoda Glenna Domana?

1. Metoda Glenna Domana

Pablopavo i Ludziki

Animowany teledysk zrealizowany w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej "Ojczysty - dodaj do ulubionych" z pewnością wspomoże najmłodszych w nauce alfabetu....

Według Glenna Domana, naukę czytania można rozpocząć już na etapie noworodka. Chodzi o to, by u małych dzieci wykształcić umiejętność skupiania uwagi na bodźcach wzrokowych. Nauka polega na tym, że pokazujemy dziecku wypisane czerwonymi literami na białej kartce papieru słowa. Pierwszego dnia pokazuje się pierwsze słowo, wymawiając je głośno i wyraźnie i przytrzymując kartkę w odległości około 45 cm od malucha. Gdy dziecko skupi wzrok na prezentowanym mu wyrazie, czytamy raz jeszcze. Po półgodzinnej przerwie słowo prezentujemy w analogiczny sposób jeszcze raz i czynimy tak co najmniej kilkanaście razy w ciągu dnia. Za każdym razem wyraz powinien być odczytywany radośnie, wyraźnie i z entuzjazmem. Drugiego dnia prezentujemy maluchowi drugie słowo, trzeciego dnia – trzecie itd., aż do końca tygodnia. Ten sam zestaw siedmiu wyrazów powtarzamy przez cały miesiąc – ten sam wyraz w ten sam dzień tygodnia, np. „mama” w poniedziałek, „tata” we wtorek, „woda” w środę itd. Po miesiącu wprowadzamy nowy zestaw siedmiu słów do nauki i postępujemy identycznie.

Sesję czytania dziecku należy rozpocząć entuzjastycznie, np. za pomocą słów: „Zaraz przyniosę słowa i będziemy je czytać”. Następnie czytamy: „Tutaj jest napisane – mama”. Gdy dziecko zatrzyma wzrok na słowie, przechodzi się do następnego. Należy unikać długich przerw i nie prezentować bezpośrednio po sobie wyrazów, które rozpoczynają się na tę samą literę. Sesja czytania nie powinna trwać zbyt długo, by dziecko nie zdążyło się znudzić. Kiedy dziecko jest malutkie, proces nauki czytania można urozmaicić poprzez aktywizację wszystkich zmysłów, np. po przeczytaniu słowa „piłka” dajemy maluchowi do rączki piłkę, pozwalamy mu się nią pobawić. Przedszkolaki możemy angażować w bardziej wyrafinowane zabawy. Chcąc sprawdzić postępy w nauce czytania, można rozłożyć na podłodze kartki z różnymi wyrazami i zapytać: „Gdzie jest napisane ‚płotek’?”. W przypadku pomyłki czy zwlekania z odpowiedzią, nie wolno dziecka popędzać, strofować ani wyśmiewać się z niego. Nauka czytania ma się kojarzyć maluchowi z przyjemnością, dlatego najważniejsze są pochwały i umiejętność docenienia choćby najdrobniejszych efektów w nauce.

2. Materiały do nauki czytania

Czego potrzebuje rodzic, by nauczyć dziecko czytać za pomocą metody Glenna Domana? Niezbędne materiały to jedynie białe kartony o wymiarach 10 cm x 50 cm i czerwony pisak. Jak wygląda technika pisania słów? Każdy wyraz musi być napisany na osobnym kartoniku. Litery powinny być drukowane i mieć wysokość 8 cm – w miarę nauki można je zmniejszać. Z boków pozostawia się miejsce na marginesy. Słowo wypisuje się na środku kartonu. Na odwrocie kartonika można napisać wyraz dla siebie, by nie odwracać karteczki podczas czytania dziecku. Warto też zapisywać z tyłu kartonika datę wprowadzenia dziecku danego słowa. Z czasem z liter czerwonych można przejść na czarne. Na początku warto przygotować sobie pulę 200 kart z wyrazami. Kiedy przechodzimy na kolejny etap nauki czytania, nie wprowadzamy dwóch zmian jednocześnie, tzn. można zmniejszyć wielkość czcionki, ale dopiero później wprowadzić inny kolor liter. Według metody Glenna Domana, nauka czytania powinna przebiegać w pięciu etapach:

  1. pojedyncze wyrazy;
  2. podwójne wyrażenia;
  3. proste zdania;
  4. rozbudowane zdania;
  5. książeczki.

Po prezentacji pojedynczych słów (imię dziecka, mama, tata, dom itd.), wprowadzamy wyrażenia dwuwyrazowe (duży dom, czerwona piłka itd.), kładąc kartoniki z wyrazami obok siebie. Potem umieszczamy dane wyrażenie na jednym kartoniku, stąd konieczność stopniowego zmniejszania wielkości liter. W ten sposób stopniowo przechodzi się do etapu trzeciego – prostych zdań. Najpierw zdania układa się z pojedynczych słów, a potem całe zdanie zapisuje na jednym kartoniku. Dodatkowo, zdanie można zobrazować rysunkiem.

W przygotowaniu planszy ze słowami, wyrażeniami i zdaniami dla starszych maluchów przydaje się komputer, np. edytor tekstowy Word albo program PowerPoint, w którym można wyświetlać prezentacje multimedialne. Metoda Glenna Domana umożliwia dziecku nabycie umiejętności czytania prostych książeczek już przed pójściem do przedszkola. Pierwszą książeczkę można wykonać samodzielnie. Pierwsza strona to strona tytułowa, np. „Moja książeczka”. Potem jest strona pusta, a na następnej znajduje się tekst, np.: „Mama tańczy”. Znowu strona pusta i na kolejnej stronie rysunek przedstawiający tańczącą mamę. Potem znowu strona pusta i kolejne zdanie. W jednej książeczce powinno być maksymalnie pięć zdań z ilustracją do każdego zdania. Na początku książkę może czytać rodzic i opowiadać, co się dzieje na rysunkach. Później książeczkę może czytać już maluch.

3. Zasady podczas nauki czytania metodą Glenna Domana

W pierwszych latach życia mózg dziecka jest chłonny jak gąbka i maluch może przyswajać informacje z niebywałą szybkością. Zabawa w czytanie nie tylko kształtuje u niego zdolności językowe i komunikacyjne, ale czas poświęcony dziecku sprzyja zacieśnianiu więzi rodzinnych. O jakich zasadach należy pamiętać, ucząc malucha metodą Glenna Domana?

  1. Nauka czytania to zabawa, a nie obowiązek – czytanie ma kojarzyć się szkrabowi z przyjemnością i radością, a nie z monotonią, nudą i zmęczeniem.
  2. Rodzice są entuzjastycznie nastawieni do nauki czytania własnego dziecka – im większe zaangażowanie rodziców w proces nauczania, im więcej pochwał, oklasków, radości, swobody i śmiechu, tym lepsze efekty i większa motywacja szkraba do nauki.
  3. Wyrazy pokazujemy szybko i wprowadzamy nowe materiały – reguła zapobiega znudzeniu malucha.
  4. Kończymy sesję czytania, zanim dziecko będzie chciało skończyć – rodzic musi reagować na sygnały zachowania dziecka świadczące o tym, że brzdąc chciałby już zmienić zabawę.
  5. Nie sprawdzamy umiejętności dziecka i nie chwalimy się jego postępami – można sprawdzić, na ile maluch rozpoznaje słowa, ale trzeba to robić delikatnie. Nie można zapytać wprost: „Co tu jest napisane?”.
  6. Uczymy się, gdy oboje tego chcemy – nie można zmuszać ani naciskać na dziecko, by zaczęło przyglądać się kartonikom z wyrazami.

Niektórym rodzicom metoda Glenna Domana wydaje się zawiła i skomplikowana, ale przeczytanie materiałów zamieszczonych w Internecie na ten temat czy książek o czytaniu przez zabawę na pewno rozwieje wszelkie wątpliwości. Najważniejsze jest trzymanie się etapów nauczania, systematyczność i przygotowanie materiałów do nauki. Nie warto do nauki czytania podchodzić zbyt ambicjonalnie. Maluch może nauczyć się czytać, ale nie musi – decyduje o tym dojrzałość konkretnych struktur mózgowych, które umożliwiają pojęcie, na czym w ogóle polega czytanie. Metoda Glenna Domana to alternatywa dla innych metod, np. prostego głoskowania opartego na analizie i syntezie wzrokowej liter, czy dla glottodydaktyki. Najważniejsza reguła, według Domana, to dążenie do tego, by dziecko podczas czytania czerpało radość, a samo czytanie było postrzegane jako zabawa.

Bibliografia

  • Doman G., Doman J., Jak nauczyć małe dziecko czytać, EXCALIBUR, Bydgoszcz 1992, ISBN 83-900152-0-X.
  • Karczmarska-Strzebońska A., Elementarz – czytamy metodą sylabową, Wydawnictwo Greg, Kraków 2011, ISBN 978-83-7517-371-0.
  • Koloruję i czytam bajkę „Kot w butach”, Oficyna Wydawnicza „Promocja”, Wrocław 2011, ISBN 978-83-63122-03-4.
  • Nowosielska E., Elementarz z Mądrą Sową. Teksty do czytania metodą sylabową, Wydawnictwo Colgraf, Łódź 2011, ISBN 978-83-619-7226-6.

Rozwój intelektualny malucha

Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Rozwój intelektualny malucha
Rozwój intelektualny malucha

Uzdolniona młodzież

Uzdolniona młodzież

Zdolne dziecko szybko uczy się czytać i pisać. Potrafi wyłonić z czytanego tekstu najistotniejsze elementy. Jeśli chodzi o rozwój kompetencji

Rozwój intelektualny malucha

Jak nauczyć dziecko literek?

Jak nauczyć dziecko literek?

Nauka literek może być przyjemnym dla dziecka zajęciem. Wystarczy wiedzieć, jak go zachęcić do poznawania nowych liter.

Rozwój intelektualny malucha

Pablopavo i Ludziki "Alfabet"

Pablopavo i Ludziki "Alfabet"

Pablopavo i Ludziki "Alfabet" Animowany teledysk zrealizowany w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej "Ojczysty - dodaj do ulubionych" z pewnością wspomoże najmłodszych w nauce alfabetu. Literki w filmie są prezentowane w formie graficznej jak i muzycznej,...

Rozwój intelektualny malucha

Metoda Dennisona

Amerykański pedagog - dr Paul Dennison - to autor kinezjologii edukacyjnej. Metoda Dennisona umożliwia sprawny i prosty rozwój dziecka poprzez (...) się także w odniesieniu do dzieci z dysfunkcjami powstałymi wskutek wad rozwojowych....

Rozwój intelektualny malucha

Dziecko nie mówi

. Mając w pamięci prawidłowy schemat rozwoju mowy u dzieci i obserwując własne dziecko, można wstępnie stwierdzić, czy nasz maluch nie wykazuje opóźnień (...) się w sposób prawidłowy. W głowie zaczynają rodzić się...

Rozwój intelektualny malucha

"Cicha książeczka", czyli zabawka idealna

, które można przekładać, zdejmować, odpinać, mocować, wiązać i łączyć. Maluch może się więc zająć wieszaniem prania, ubieraniem postaci, krojeniem

Rozwój intelektualny malucha

Moje dziecko? Bez porównania najlepsze!

Moje dziecko? Bez porównania najlepsze!

. Dlaczego? Rodzice często to robią, zwłaszcza matki. Obserwują maluchy ze swojego otoczenia, zastanawiając się, czy umiejętności ich dzieci (...) są na tym samym poziomie, co ich rówieśników. Takie zachowanie jednak jest bardzo niekorzystne. Od...

Rozwój intelektualny malucha

Co powinien umieć trzylatek?

rozwoju dziecko powinno samodzielnie się ubierać i jeść bez pomocy opiekuna. Rodziców interesuje zasób słownictwa i konstrukcja gramatyczna wypowiedzi (...) charakterystyczna dla dziecka 3-letniego. To normalne, że są oni zainteresowani...

Rozwój intelektualny malucha

Wybieramy szkołę językową dla dziecka

Wybieramy szkołę językową dla dziecka

najlepszą decyzję dla swojego malucha. Nie jest bowiem sztuką zapisać pociechę do najdroższej lub najbardziej rozreklamowanej szkoły, ale wybrać (...) taką, która da mu najlepsze perspektywy do rozwoju i doskonalenia...