Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Morfologia

Morfologia krwi jest ważnym badaniem diagnostycznym wykonywanym jako pierwsze i podstawowe badanie zalecane przez lekarzy w przypadku większości schorzeń i dolegliwości. Jest ono proste, niedrogie, a jednocześnie dostarcza wielu cennych informacji na temat stanu zdrowia i funkcjonowania całego organizmu, gdyż wiele chorób prowadzi do nieprawidłowości w obrazie morfologicznym. Morfologia polega na ocenie elementów morfotycznych krwi, to znaczy układu czerwonokrwinkowego, białokrwinkowego oraz płytek krwi. Zaobserwowanie zmian w którymkolwiek z ocenianych parametrów powinno nasuwać podejrzenie wystąpienia jakiegoś schorzenia i to niekoniecznie ze strony układu krwiotwórczego, a co za tym idzie prowadzić do dalszej, bardziej szczegółowej diagnostyki w zależności od rodzaju zaobserwowanych nieprawidłowości.

Ponadto ze względu na to, że morfologia krwi jest badaniem pośrednio odzwierciedlającym stan zdrowia organizmu, powinna być ona wykonywana zarówno u kobiety planującej zajście w ciążę, jak i regularnie w czasie ciąży, ponieważ stanowi ona dla organizmu duże obciążenie. Z tego względu warto ją wykonywać, aby w razie wystąpienia nieprawidłowości wdrożyć leczenie zabezpieczające zarówno matkę, jak i dziecko.

Sposób pobrania krwi na badanie morfologiczne

Pobieranie krwi

Przez dziewięć miesięcy ciąży co najmniej osiem razy powinnaś być na badaniu krwi

W celu wykonania morfologii pobiera się od pacjenta krew żylną najczęściej z okolicy zgięcia łokciowego. Pacjent na pobranie powinien zgłosić się na czczo, po przynajmniej ośmiogodzinnej przerwie od ostatniego lekkostrawnego posiłku.
Krew pobierana jest do probówki zawierającej EDTA i następnie przesyłana do laboratorium w celu wykonania analizy. Obecnie laboratoria wykorzystują wystandaryzowane analizatory automatyczne, które bardzo szybko i precyzyjnie analizują próbki i podają oznaczone wartości. Wyniki otrzymuje się na specjalnych wydrukach. Najczęściej z boku podane są wartości prawidłowe specyficzne dla danego laboratorium. Bez względu na to należy jednak pamiętać, aby wyniki skonsultować z lekarzem, gdyż zinterpretuje on właściwie wszelkie zmiany także w oparciu o stan zdrowia pacjenta oraz inne badania diagnostyczne.

Parametry oceniane w morfologii oraz interpretacja wyników

W zakresie układu czerwonokrwinkowego w morfologii oceniane są najczęściej następujące parametry:
I RBC – liczba krwinek czerwonych (erytrocytów) – norma dla mężczyzn to 4,5-5,9 mln/mm³, norma dla kobiet to 4,2-5,4 mln/mm³;

  • jej spadek jest związany z niedokrwistością zarówno niedoborową (niedobór żelaza, kwasu foliowego, czy witaminy B12), niedokrwistością hemolityczną, pokrwotoczną, aplastyczną, czy niedokrwistością chorób przewlekłych;
  • wzrost powyżej normy wiąże się często z występowaniem czerwienicy pierwotnej lub wtórnej.

II MCV – średnia objętość erytrocytu - norma dla mężczyzn - 80-94 fl, norma dla kobiet - 81-99 fl;

  • wzrost najczęściej w przypadku niedokrwistości megaloblastycznej (związanej z niedoborem kwasu foliowego czy witaminy B12);
  • spadek najczęściej w przypadku niedokrwistości mikrocytarnej (związanej z niedoborem żelaza).

III MCH i MCHC – odpowiednio średnia zawartości hemoglobiny w erytrocycie i średnie stężenie hemoglobiny w erytrocycie – normy MCH – 27-31 pg, normy MCHC – 33-37 g/dl;
spadek wartości tych parametrów występuje najczęściej w niedokrwistości łącznie z innymi wspomnianymi już zmianami.

IV HCT – hematokryt – norma dla mężczyzn to 0,40-0,54, norma dla kobiet to 0,40–0,51;

  • spadek obserwujemy w stanach przewodnienia i w niedokrwistościach;
  • wzrost w odwodnieniu i nadkrwistości (np. czerwienica prawdziwa).

V Hb/HGB – hemoglobina – w zasadzie to oznaczenie nie zalicza się do morfologii, ale zwykle jest ono wykonywane jednocześnie – norma dla mężczyzn to 14-18 g/100 ml, norma dla kobiet to 12-16 g/100 ml – spadek wartości hemoglobiny wiąże się z występowaniem niedokrwistości z różnych przyczyn.
VI Retikulocyty – norma to 20–130 x 109/l;

  • wzrost w przypadku krwotoków czy niedokrwistości;
  • spadek przy aplazji szpiku.

W zakresie układu białokrwinkowego oceniamy najczęściej:
IWBC – liczba leukocytów (krwinek białych) – norma od 4 500 do 10 000/mm³;

  • spadek (leukopenia) wiąże się z wrodzonym zmniejszonym wytwarzaniem, nowotworowym nacieczeniem szpiku, niszczeniem polekowym;
  • wzrost (leukocytoza) najczęściej w trakcie ostrych infekcji wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, w chorobach nowotworowych szpiku, chorobach tkanki łącznej, polekowy.

II Neutrofile (granulocyty obojętnochłonne) – norma 1,5–7,4 x 109/l – wzrost najczęściej związany z ostrymi infekcjami bakteryjnymi, spadek w przypadku nowotworowego nacieczenia szpiku, czy polekowy.

III Eozynofile (granulocyty kwasochłonne) – norma 0,02–0,67 x 109/l – wzrost w chorobach alergicznych i pasożytniczych.

IV Bazofile (granulocyty zasadochłonne) – norma 0–0,13 x 109/l – wzrost w zapaleniach, infekcjach i alergiach.

V Limfocyty – norma 1,1–3,5 x 109/l – wzrost w przypadku infekcji wirusowych.

VI Monocyty – norma 0,21–0,92 x 109/l – wzrost w chorobach hematologicznych, chorobach tkanki łącznej, infekcjach.

Płytki krwi, czyli trombocyty (PLT) prawidłowo 140 000-450 000/mm³ są ważnym elementem w procesach krzepnięcia krwi. Wzrost ich liczby może wiązać się z występowaniem chorób immunologicznych, infekcyjnych czy nowotworowych, natomiast spadek ich liczby może być spowodowany autoimmunologicznym niszczeniem, nowotworowym nacieczeniem szpiku czy hipersplenizmem i wiąże się z występowaniem płytkowej skazy krwotocznej.

Ze względu na tak duże znaczenie morfologii krwi w wykrywaniu wielu różnych chorób badanie to powinno być wykonywane rutynowo zawsze, gdy wystąpią jakiekolwiek niepokojące symptomy chorobowe.

Magdalena Pikul,
Komentarze

dyskusje na forum

Artykuły Morfologia
Morfologia

Wyniki morfologii krwi

Wyniki morfologii krwi

Wyniki morfologii krwi dostarczają wielu cennych informacji na temat stanu zdrowia człowieka. Morfologia krwiokreśla między innymi takie parametry, jak liczba białych i czerwonych krwinek, trombocytów oraz hemoglobiny. Tego typu badanie krwi wymaga pobrania próbki krwi obwodowej, zazwyczaj z żyły łokciowej. Wyniki badania pokazują, czy układ krwionośny funkcjonuje prawidłowo. Badanie morfologiczne wykonuje się na zlecenie lekarza przesiewowo lub w przypadku pojawienia się niepokojących objawów.

Morfologia

Płytki krwi

(...) jak białaczka. Morfologia to także badanie profilaktyczne. Generalnie, takie badanie jest zwykle zlecane, jeśli u pacjenta pojawiają...

Morfologia

Krzepliwość krwi

Krzepliwość krwi jest oceniana w badaniu nazywanym koagulogramem. Ocena krzepliwości krwi przed planowaną ciążą jest bardzo ważna, ponieważ pozwala zapobiegać wielu problemom związanym z układem krążenia. Czasami krew ma bardzo dużą gęstość, a płytki krwi...

Morfologia

Choroby przenoszone drogą płciową

Choroby przenoszone drogą płciową to inaczej tzw. choroby weneryczne. Przed planowaną ciążą warto wykonać badanie krwi w kierunku chorób przenoszonych drogą płciową, ponieważ nawet w postaci utajonej mogą one powodować problemy z zajściem w ciążę, a w...

Badania w ciąży

Morfologia w ciąży

Morfologia krwi jest jednym z podstawowych badań laboratoryjnych zlecanych przez lekarzy w przypadku występowania różnych dolegliwości. Wynika to z faktu, że jest to badanie proste i niedrogie, a jednocześnie dostarczające wielu cennych informacji o stanie...

Choroby i dolegliwości malucha

Morfologia u noworodka

Morfologia u noworodka

Morfologia u noworodka i inne badania krwi u dziecka są w niektórych przypadkach niezbędne, aby ocenić ogólny stan jego zdrowia. W pierwszych dobach życia dziecka, maluch przechodz

Badanie przesiewowe noworodków

Morfologia u niemowląt

Morfologia to standardowe badanie krwi, które ma za zadanie ocenić trzy główne rodzaje komórek znajdujących się we krwi: czerwonych krwinek, białych krwinek oraz płytek krwi. Morfo

Zdrowie dziecka

Morfologia u dzieci

Morfologia to badanie krwi, które dostarcza ważnych informacji na temat typów i ilości komórek we krwi, w szczególności czerwonych krwinek, płytek krwi oraz białych krwinek. Morfol

Badania przed ciążą

Badanie krwi w celu wykrycia anemii

(...) Morfologia krwi Morfologia krwi to najczęściej wykonywane badanie. Pozwala ono na ilościowe określenie poszczególnych...

Choroby i dolegliwości w ciąży

Anemia w czasie ciąży

(...) „zajadki" w kącikach ust, suchość skóry. Morfologia krwi w ciąży Wykonanie morfologii krwi pozwala rozpoznać anemię. Jeśli...