Pokaż kategorie Parenting.pl
Pokaż kategorie

Leczenie mięśniaków macicy

Mięśniaki macicy (łac. myomata uteri) należą do niezłośliwych nowotworów macicy i rozwijają się często u kobiet w wieku rozrodczym. Mięśniak macicy powstaje z tkanki mięśniowej macicy i umiejscawia się najczęściej w jej trzonie. Mięśniaki mogą występować pojedynczo lub w grupie. Leczeniem z wyboru jest miomektomia, czyli chirurgiczne usunięcie mięśniaków macicy – zwykle metodą laparoskopową. Duże mięśniaki wymagają leczenia hormonalnego. Od 15 lat mięśniaki macicy o wyrażonych objawach można leczyć małoinwazyjną metodą, którą jest embolizacja tętnic macicznych pod kontrolą angiografu.

1. Farmakologiczne leczenie mięśniaków macicy

Ponieważ rozwój i wzrost mięśniaków macicy stymulują estrogeny, a na procesy te mają wpływ cykliczne zmiany hormonalne zachodzące w organizmie kobiety, wiele terapii opiera się na obniżaniu stężenia estrogenów. Do najczęściej stosowanych leków hormonalnych należą analogi gonadoliberyny (GnRH), które zmniejszają masę guza i ograniczają jego ukrwienie. Idealna farmakoterapia powinna prowadzić do całkowitej regresji mięśniaków macicy. W praktyce jednak główne zadanie leczenia hormonalnego polega na łagodzeniu objawów i zmniejszaniu wielkości guzów.

Przyjmowane dawki analogów GnRH są uzależnione od masy ciała pacjentki. Ich stosowanie już przez 12 tygodni powoduje redukcję wielkości mięśniaków o 25%. Terapia analogami GnRH pozwala na złagodzenie objawów uciskowych (bóle krzyża, bóle okolicy miednicy, częste oddawanie moczu) i likwiduje obfite miesiączki. Niestety, dolegliwości szybko powracają po przerwaniu terapii. Okres leczenia nie powinien przekraczać 6 miesięcy z powodu postępującej demineralizacji kości związanej ze spadkiem poziomu estrogenów. Najlepsze efekty lecznicze i najmniejsze działanie niepożądane wykazuje leczenie analogami GnRH z jednoczesnym zastosowaniem estrogenów i pochodnych progesteronu. Taki schemat leczenia pozwala na prowadzenie długotrwałej terapii, gdy postępowanie operacyjne jest niewskazane lub niemożliwe do przeprowadzenia. Kurczenie się mięśniaków macicy po zastosowaniu analogów GnRH spowodowało, że są one lekami z wyboru również w terapii przygotowującej do zabiegu operacyjnego.

Inne metody farmakologiczne wykorzystywane w terapii mięśniaków macicy, to: pochodne progesteronu, dwuskładnikowa tabletka antykoncepcyjna, antyprogestageny, androgeny, gestrinon, niesteroidowe leki przeciwzapalne, lewonorgestrel w postaci wkładki domacicznej (Mirena) oraz hormonalna terapia zastępcza. Leki steroidowe o działaniu antyprogestagenowym hamują owulację, redukują stężenie estrogenów i zmniejszają wielkość mięśniaków. Androgeny, ze względu na swoje skutki uboczne (trądzik, nadmierne owłosienie ciała, wzrost wagi, suchość pochwy), mogą być stosowane jedynie przez pół roku. Niesteroidowe leki przeciwzapalne są przydatne tylko w leczeniu obfitych miesiączek spowodowanych mięśniakami, ale nie w terapii samych guzów.

2. Operacyjne leczenie mięśniaków macicy

Podśluzówkowe mięśniaki macicy mają tendencję do wpuklania się do jamy macicy. Najlepszą metodą ich leczenia jest operacja histeroskopowa. Stopień uszkodzenia endometrium zależy od tego, jak głęboko mięśniak wrasta w błonę mięśniową. Operacja histeroskopowa umożliwia obrazowanie wnętrza macicy za pomocą specjalnego wziernika wprowadzanego przez pochwę. Operacja pod kontrolą histeroskopu pozwala dokładnie widzieć błonę śluzową macicy i jej ewentualne zmiany chorobowe. Histeroskopiajest wykorzystywana do chirurgicznego wyłuszczania mięśniaków (miomektomia).

2.1. Miomektomia

Miomektomia to operacja, która ma na celu usunięcie samych mięśniaków i zachowanie macicy. Stanowi alternatywną metodę chirurgiczną w stosunku do histerektomii, czyli całkowitego usunięcia macicy. Dzięki miomektomii kobieta zachowuje zdolność rozrodczą i może w przyszłości zajść w ciążę. Przebieg ciąży po miomektomii jest na ogół prawidłowy. Rzadko kiedy dochodzi do pęknięcia macicy w miejscu pooperacyjnej blizny. Operacyjne wyłuszczanie mięśniaków macicy pozwala również na łagodzenie dolegliwości chorobowych, takich jak obfite miesiączki czy objawy uciskowe. Miomektomię obecnie wykonuje się zwykle laparoskopowo. Mięśniaki o wielkości powyżej 6 cm są zbyt duże i ich usuwanie odbywa się metodą laparotomii (operacyjne otwarcie jamy brzusznej). Usuwanie mięśniaków macicy wiąże się z ryzykiem ewentualnych komplikacji, takich jak: znaczna utrata krwi, zrosty pooperacyjne, konieczność wykonania cesarskiego cięciaprzy porodzie, nawroty mięśniaków (do 30% przypadków).

2.2. Histerektomia

Histerektomia to operacyjne usunięcie macicy. Zabieg histerektomii jest często wykonywany u kobiet z mięśniakami macicy. Choć operacja jest w pełni skuteczna, uniemożliwia w przyszłości posiadanie potomstwa. Wskazanie do histerektomii stanowi wielkość macicy odpowiadająca rozmiarom tego narządu po 12 tygodniu ciąży. Tak duża macica może skutkować rozwojem złośliwego mięsaka gładkokomórkowego, a także uciskiem na sąsiadujące narządy, głównie moczowody. Wykonanie histerektomii wiąże się zawsze z zaprzestaniem miesiączkowania z powodu braku błony śluzowej macicy. Laparoskopowe techniki usuwania macicy, to: histerektomia laparoskopowa, histerektomia drogą pochwową wspomagana laparoskopowo i laparoskopowa histerektomia nadszyjkowa. Klasyczna operacja usunięcia macicywykonywana jest z dostępu przezbrzusznego lub przezpochwowego.

3. Najnowsze techniki operacyjnego leczenia mięśniaków

  • Termoterapia laserowa – polega na wprowadzeniu za pomocą laparoskopu włókna laserowego do łożyska naczyniowego, które zaopatruje mięśniaka. Dzięki termalnemu ogrzaniu mięśniaka, dochodzi do koagulacji patologicznych tkanek. Po zabiegu mięśniaki się zmniejszają lub całkowicie zanikają.
  • Mioliza – polega na wprowadzeniu w mięśniaka biopolarnej elektrody przy kontroli laparoskopu i włączeniu diatermii. Przy zastosowaniu miolizy dochodzi do elektrokoagulacji mięśniaków. Metoda ta grozi pęknięciem macicy w ciąży.
  • Kriomioliza – polega na wprowadzeniu kriosondy do mięśniaka w celu jego zamrożenia.
  • Embolizacja – polega na odcięciu dopływu krwi do mięśniaka, w wyniku czego dochodzi do jego zaniku. Radiolog wprowadza przez cewnik małe koreczki ze skrzepów krwi, spongostanu, skrawków włókien i klejów tkankowych, by zaczopować światło określonego naczynia zaopatrującego mięśniaka. Wskutek embolizacji tętnicy macicznej ograniczony zostaje wzrost mięśniaków. Cząsteczki do embolizacji o wielkości mikronów wprowadza się przez cewnik w miejscowym znieczuleniu, pod kontrolą rentgenowską, przez tętnicę udową.

4. Leczenie mięśniaków macicy u ciężarnych

Często bezobjawowe mięśniaki rozpoznawane są przypadkowo przez położników w czasie badania USG w ciąży. W wielu przypadkach mięśniaki nie stanowią dla kobiet żadnego problemu. Nie mają również wpływu na wewnątrzmaciczny wzrost płodu czy sposób porodu. Mogą jednak prowadzić do porodu przedwczesnego. W przypadku mięśniaków o wielkości powyżej 20 cm możliwe jest odklejenie się łożyska. U kobiet z mięśniakami podśluzówkowymi może zajść konieczność wykonania cesarskiego cięcia. Przerwanie ciąży w przypadku bardzo dużych lub licznych mięśniaków stanowi rzadkość. Operacyjne usuwanie mięśniaków w okresie ciąży jest niewskazane, ze względu na znaczne ryzyko krwotoku. Czasami wykonuje się miomektomię podczas cesarskiego cięcia, jeśli mięśniak zlokalizowany jest powyżej dolnego odcinka macicy. Profilaktyczna interwencja w ciąży bywa rzadko wskazana. U większości ciężarnych z mięśniakami macicy wystarcza nadzór położnika.

Bibliografia

  • Bręborowicz G.H., (red.), Położnictwo i ginekologia, t. 2, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2005, ss. 839-840, ISBN 83-200-3082-X.
Joanna Krocz,
Komentarze

DYSKUSJE NA FORUM

Artykuły Mięśniaki macicy
Mięśniaki macicy

Usuwanie mięśniaków macicy

Usuwanie mięśniaków macicy to najczęściej wybierana metoda terapii tych niezłośliwych guzów. Mięśniaki macicy mogą być ... . Czasami konieczna jest operacja usunięcia całej macicy, czyli histerektomia. Od niedawna objawowe mięśniaki macicy można leczyć ... treści Miomektomia mięśniaków macicy Jeśli pacjentka ma duże i liczne mięśniaki macicy albo cierpi na niedokrwistość ... jego ukrwienie i powodują kurczenie się patologicznych zmian tkankowych. Niektóre mięśniaki macicy, zwłaszcza podśluzówkowe,...

Mięśniaki macicy

Objawy mięśniaków macicy

Mięśniaki macicy to guzy – najczęściej niezłośliwe – które powstają z włókien mięśniowych macicy. Mięśniaki mogą ... estrogenów we krwi. Mięśniaki macicy mogą wywoływać różne objawy, takie jak: obfite miesiączki prowadzące do anemii, bolesne uciski ... tętna, osłabienie, duszność). Duże guzy macicy mogą uciskać na sąsiednie narządy. Jeśli mięśniaki macicy uciskają na pęcherz ... w pochwie, mówi się o tzw. mięśniaku rodzącym się. Postępowanie w leczeniu mięśniaków macicy Mięśniaki macicy często...

Pęknięcie macicy

Budowa macicy

Budowa macicy

Wiedza dotycząca tego, jak macica jest zbudowana i jak funkcjonuje, pozwala na pogłębienie wiadomości dotyczących cyklu menstruacyjnego oraz płodności kobiety. Pewne fakty są w

Niepłodność kobiet

Mięśniaki macicy

Mięśniaki macicy i włókniaki macicy to łagodne zmiany nowotworowe, powstające poprzez namnażanie się komórek mięśniowych wewnątrz macicy. Tworzą one niegroźny guz lub kilka guzów, które w większości przypadków nie dają żadnych objawów i są w związku z...

Komplikacje okołoporodowe

Pęknięcie macicy

Pęknięcie macicy należy do bardzo ciężkich i dramatycznych w skutkach, zarówno dla matki, jak i dziecka, powikłań porodu. Zdarza się ono stosunkowo rzadko, przeważnie u wieloródek między 30., a 40. rokiem życia. Pękniecie macicy może powstawać zarówno...

Objawy porodu

Obniżenie macicy

Obniżenie macicy jest dosyć częstym patologicznym objawem stwierdzanym u kobiet powyżej 30 roku życia. Wbrew pozorom coraz więcej młodych kobiet podczas badania ginekologicznego do

Test ciążowy online

Rozpulchnienie macicy

Rozpulchnienie macicy jest jednym z objawów ciąży. Na podstawie jednak samych objawów trudno jest z całą pewnością stwierdzić ciążę. Każdy z nich może mieć zupełnie inne podłoże, d

Zespół policystycznych jajników

Leczenie PCOS

Zespół policystycznych jajników jest chorobą nieuleczalną. Jak dotąd przyczyny jej powstawania nie są znane, a leczenie opiera się głównie na łagodzeniu objawów. Leczenie objawowe

Prawa kobiety rodzącej

Zgoda na leczenie

Świadoma zgoda na leczenie powinna być podstawą wszystkich działań medycznych podejmowanych przez przedstawicieli zawodów medycznych. Zgoda pacjenta na leczenie powinna być wyrażon

Hiperprolaktynemia

Leczenie hiperprolaktynemii

Leczenie hiperprolaktynemii przebiega inaczej w zależności od tego, co wywołuje zbyt wysoki poziom prolaktyny we krwi. Jeśli hiperprolaktynemię wywołuje niezłośliwy i nieaktywny ho